31-03-2017 10:12 | Door: Chris Thijssen

Cacao, koffie en kleding: complexe supply chains met veel schakels. Het Arnhemse softwarebedrijf ChainPoint maakt deze en andere ketens traceerbaar. Dat moet leiden tot efficiëntie en duurzaamheid.

Weten hoeveel cacaobonen zich op een bepaald moment in de keten bevinden. En waar deze bonen vandaan komen. Essentiële informatie voor bedrijven die hun keten willen verduurzamen. Maar om die informatie te vergaren, is het van belang dat elke stap in de keten in kaart wordt gebracht.

Het Arnhemse softwarebedrijf ChainPoint biedt bedrijven en organisaties een beveiligd online softwareplatform voor beheer en uitwisseling van informatie over producten, processen en leveranciers. Door de keten van grondstof tot eindproduct inzichtelijk te maken, helpt het bedrijf andere partijen bij het verbeteren van de kwaliteit en het verduurzamen van hun bedrijfsvoering.

Milieu-impact

“Ieder bedrijf heeft een supply chain, dus ook een impact. Eerstelijns leveranciers zijn nog wel te managen, maar de echte impact vindt daarachter plaats, ver weg van de fabriek”, zegt Peter Derksen, marketing & communications manager van ChainPoint. Om ook die impact op te sporen en te verkleinen, helpt ChainPoint bedrijven met het transparant maken van hun keten.

“We nemen de hele keten onder de loep; van boer tot aan de consument.” Dat doet het bedrijf voor klanten die actief zijn in verschillende wereldwijde leverketens, van cacao, koffie, thee, bananen, groente en fruit tot katoen, kleding, hout, veevoer en veeteelt.

"Met de verzamelde gegevens kan een bedrijf laten zien dat het aan bepaalde regelgeving voldoet"

Met de software van ChainPoint kunnen bedrijven verschillende datasoorten uit uiteenlopende bronnen in één systeem uploaden. De informatie, die is beveiligd en geautoriseerd, is vervolgens voor bedrijven in te zien via een computer, smartphone of tablet. Via die apparaten kunnen ook gegevens worden ingevoerd. In gebieden waar dekking van internet onbetrouwbaar is, kunnen gebruikers bovendien offline gegevens invoeren. Zodra de betreffende gebruiker zijn smartphone of tablet verbindt met een werkend internetnetwerk, worden de gegevens verzonden.

Het platform is volgens Geoff Taylor, senior software engineer van ChainPoint, bovendien voorbereid op de toekomst. “Het gebruik van sensoren en IoT begint te groeien. Over een paar jaar krijgen we data van duizenden sensoren die automatisch en real-time data sturen. Bijvoorbeeld afkomstig van boeren die met sensoren data over allerlei parameters in de grond verzamelen.”

Efficiëntere ketens

Als de verschillende data uit de keten zijn verzameld, kan een bedrijf deze verwerken tot informatie, die voor verschillende doeleinden kan worden ingezet. Derksen: “Met die informatie kan een bedrijf zijn klanten en stakeholders informeren. Zowel andere bedrijven en consumenten als ngo’s en overheden, die van een bedrijf verlangen dat het kan aantonen dat zijn leveranciers zijn gecheckt op de aanwezigheid van bijvoorbeeld kinderarbeid. Met die gegevens kan een bedrijf laten zien dat het aan bepaalde regelgeving voldoet.”

Daarnaast kunnen bedrijven de informatie gebruiken om hun keten efficiënter in te richten. Taylor: “Bedrijven kunnen zien waar nog verbeterpunten liggen en samenwerken met hun leveranciers om deze punten aan te pakken. Daarnaast zien we steeds vaker dat bedrijven een link willen maken tussen traceerbaarheidsdata aan de ene kant en compliance-data, ofwel data die aantoont dat een bedrijf bepaalde afspraken naleeft, aan de andere kant. Neem cacao: als een bedrijf certificering heeft van de Rainforest Alliance, is het belangrijk om te kunnen aantonen waar de cacao vandaan komt en hoe het product is gemaakt (traceerbaarheidsdata), maar ook hoe het zit met compliance.”

“We kunnen niet meer teruggaan naar hoe het vroeger ging; rücksichtslos de keten uitbuiten zonder stil te staan bij de langetermijngevolgen”

Duurzame ketens

Zo zet ChainPoint informatietechnologie in om ketens efficiënter en duurzamer te maken. Onder een duurzame keten verstaat Derksen een keten die geen schade toebrengt aan het milieu of de maatschappij en die over tien jaar nog steeds bestaat. “Alle stakeholders in de keten moeten voordeel hebben van die keten, door een fatsoenlijk inkomen, doordat kinderen naar school kunnen en niet worden uitgebuit en doordat het milieu niet kapot gaat.”

Ketens zijn echter complex, dus dat is een grote uitdaging, weet Derksen. “Neem een potlood: dat lijkt een simpel product, maar niemand kan alleen een potlood maken. Er dragen duizenden mensen bij aan de productie en er zijn veel verschillende materialen voor nodig, zoals hout, grafiet, rubber en koper. Dit is een giga-supply chain. Ga maar na als je de keten in beeld moet brengen van bedrijven die honderden van dit soort producten hebben.”

Maar niet alleen de complexiteit van de keten zelf is een uitdaging, stelt Taylor. Ook het technologische gedeelte zit ingewikkeld in elkaar. “In ketens is sprake van ‘information silo’s’, ofwel informatie die niet in de hele supply chain is geïntegreerd. Dat maakt het onmogelijk om verschillende datasoorten te delen of te bundelen.” De software van ChainPoint, die de data in één systeem bundelt, moet daarvoor een oplossing bieden.

duurzame supply chain

Tony’s Chocolonely

Een bedrijf waarvoor ChainPoint de traceerbaarheid van de keten inzichtelijk maakte, is Tony’s Chocolonely. Het bedrijf werkt met een aantal vaste coöperaties in Afrika, die bepaalde gegevens moeten aanleveren, zoals de herkomst, hoeveelheid en kwaliteit van cacao.

“Wij hebben de traceerbaarheid tussen boerencoöperatie, handelaar en verwerker gerealiseerd. Dat betekent dat Tony’s Chocolonely exact weet hoeveel bonen er op een bepaald moment in een bepaalde stap in de keten aanwezig zijn”, aldus Derksen. “Deze ‘bean whereabouts’ zijn een vitaal onderdeel van duurzaamheid, omdat ze laten zien waar de producten vandaan komen.”

Rainforest Alliance

Ook werkt ChainPoint samen met de Rainforest Alliance. De organisatie kondigde vorige week aan het Arnhemse bedrijf te hebben geselecteerd als leverancier van zijn nieuwe softwareplatform. Dit platform, met de naam Marketplace 2.0, wordt gebruikt om belangrijke data in verschillende ketens, zoals cacao, koffie, thee en bananen, in één platform te verzamelen.

Voorheen werden deze data in meerdere afzonderlijke applicaties bijgehouden. In een later stadium worden andere grondstoffen aan het platform toegevoegd. Dat moet leiden tot meer traceerbaarheid in de leverketens van de ingrediënten voor levensmiddelen en andere producten.

Terughoudendheid

Hoewel verschillende bedrijven het nut van dataverzameling en -uitwisseling inzien, zijn er nog veel bedrijven terughoudend op dit vlak. Taylor: “Data delen is een heel belangrijke discussie in alle supply chains. Je moet een garantie kunnen geven aan concurrenten dat bepaalde data wel zichtbaar zijn, en andere stukjes niet. Bij ons kan een bedrijf toestemming geven aan andere partijen om data te kunnen inzien, maar ook data van andere partijen blokkeren. Dat is een van de belangrijkste onderdelen van onze software.”

Volgens Taylor en Derksen is dat dan ook geen excuus om data-uitwisseling niet te omarmen. Bedrijven moeten eigenlijk wel, stelt Derksen. “We kunnen niet meer teruggaan naar hoe het vroeger ging; rücksichtslos de keten uitbuiten zonder stil te staan bij de langetermijngevolgen."

Foto's: Rainforest Alliance en Tony's Chocolonely, via ChainPoint