19-04-2015 08:54 | Door: Thijs ten Brinck

Enorme stroomkabels tussen verschillende landen transporteren de duurzaam opgewekte stroom van windparken, waterkrachtcentrales en zonnepanelen efficiënt door heel Europa.

Via de Energieunie als één blok gas inkopen in Rusland bleek voor Europa onlangs nog een brug te ver. Op het vlak van zelf opgewekte elektriciteit komt de Europese samenwerking wel steeds beter tot stand. Grensoverschrijdende stroomkabels laten steeds meer Europese bedrijven profiteren van goedkope hernieuwbare elektriciteit, waar die ook geproduceerd wordt.

700 megawatt Noorse waterkracht voor Nederland

Een van de eerste grote onderzeese stroomkabels was die tussen Noorwegen en Nederland. De 580-kilometerlange NorNed-kabel is in 2008 opgeleverd en kan 700 megawatt stroom transporteren.

Overdag levert de kabel ons elektriciteit uit de Noorse stuwmeren, ’s nachts gebruiken de Noren de stroom uit onze windmolens. Een even grote kabel tussen Nederland en het windmolenrijke Denemarken is inmiddels ook goedgekeurd.

1.2 gigawatt uit IJslandse vulkanen naar Groot Brittannië

Filmpje over de BritNed-kabel

IJsland voorziet volledig in zijn eigen stroombehoefte met hernieuwbare waterkracht en geothermie. IJslands stroomopwekpotentieel is echter nog veel groter.

De kogel voor de ruim 1000 kilometer lange IceLink-kabel is nog niet door de kerk, maar export van 800 tot 1.200 megawatt duurzame stroom naar Groot Brittannië, zou IJsland flinke inkomsten kunnen opleveren.

De PvdA opperde in 2013 dat IJsland de schuld van de Icesave affaire terug kon betalen in duurzame stroom. De 1000 megawatt sterke BritNed kabel, die Nederland met Groot Brittanie verbindt, zou de IJslandse stroom kunnen doorgeven.

2.6 gigawatt goedkope groene Duitse stroom voor Nederland

De Nederlandse hoogspanningsnetbeheerder Tennet is ook actief in grote delen van Duitsland. Tennet vergroot de transportcapaciteit tussen Nederland en Duitsland. Nederland kan daardoor nog meer profiteren van de overschotten aan groene stroom die Duitsland de laatste tijd produceert.

Een 2.635 megawatt grote verbinding tussen Doetinchem en het Duitse Wesel is hier een goed voorbeeld van. Deze kabel kan de piekproductie van ongeveer duizend windmolens de grens over transporteren.

2 gigawatt Spaanse zonnestroom voor Frankrijk

Het zonnige Spanje loopt tegen de grenzen van de exportcapaciteit voor windenergie en zonnesstroom aan. Een nieuwe verbinding van 65 kilometer kan maximaal 2.000 megawatt over en weer transporteren. De kabel schept ruimte om meer zonnecentrales in Spanje te bouwen.

Siemens levert de stations die de opgewekte stroom omzetten in gelijkstroom, voor efficiënt transport over de grens. Een dubbel zo lange kabel, met een tiende van de capaciteit, is in gebruik genomen tussen Italië en Malta.

1.4 gigawatt Duitse windenergie voor Noorwegen

Net als Nederland, krijgt ook Duitsland een directe, onderzeese stroomverbinding met Noorwegen. De NordLink-kabel wordt in 2018 opgeleverd en heeft met 1.400 megawatt een capaciteit die twee keer zo groot is als de NorNed kabel.

Duitsland kan met de stuwmeren uit Noorwegen de pieken en dalen in de opbrengst van zijn groeiende windparken en zonneweides afvlakken.

HVDC, gelijkstroom op hoog voltage

De meeste van de enorme grensoverschrijdende stroomkabels zijn van HVDC-type, high voltage directe current. Stroomtransport over lange afstanden is het efficiëntst bij een hoog voltage en bij gelijkstroom. Dan heeft de elektrische weerstand die elke kabel heeft de minste invloed op de overdracht van de stroom, en blijven de netverliezen gering.

De stroomnetten binnen de landen hebben allen een wisselspanning, waarbij de stroomsterkte en spanning 50 keer per seconde omklapt. Dat is ook de stroom waar alle machines en andere stroomverbruikers op ontworpen zijn.

Techbedrijven als Siemens en ABB leveren daarom systemen om de stroom van wisselspanning tot gelijkspanning om te zetten. Beide uiteindes van elke HVDC-kabel krijgen zo'n installatie. 

Foto: Andrew Imanaka, via Flickr Creative Commons (Cropped by Duurzaambedrijfsleven)