20-02-2013 12:04 | Door: Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl

Zonne- en windenergie zorgen in Duitsland steeds vaker voor overschotten op de energiemarkt. Soms betalen energieproducenten om hun stroom kwijt te kunnen. 

Windmolens en zonnepanelen produceren in Duitsland soms zoveel energie, dat traditionele energieleveranciers ook niet meer weten waar ze met hun kolen- en gasstroom heen moeten. Op 25 december 2012 ging een gigawattuur stroom in Duitsland voor minus €48 over de toonbank. Een paar uur later schoot die weer naar €44 in de plus.

Dat toont aan hoe bewegelijk de energieprijzen zijn geworden bij onze Oosterburen.

“Vroeger was het normaal dat er vijftig van dit soort abnormale bewegingen per jaar waren. Tegen 2020 zullen dat er 200 tot 300 zijn,” zegt Henrich Quick, analist bij Poyry Oyj, een Finse energieconsultant.

Ups and downs

Op 31 januari van dit jaar piekte de windenergieproductie in Duitsland met 23.331 megawatt. Genoeg om 46 miljoen huishoudens van stroom te voorzien. In Duitsland zijn 40 miljoen huishoudens. Gemiddeld produceerden windmolens 5.079 megawatt in 2012, wat aangeeft dat er behoorlijke uitschieters zijn.

Deze bewegelijkheid zorgt voor risico’s die energiehandelaren proberen in te calculeren. De grootste Duitse energiemaatschappij, E.ON, verloor al €66 mln door de prijsschommelingen. De grootste concurrent, RWE, zegt echter een “substantieel voordeel” te hebben gehad van de dynamische markt.

Vraag en aanbod

De oorzaak van de schommelingen zit in de variabiliteit van groene stroom. Zon en wind schijnen en waaien onafhankelijk van hoeveel kookplaten of televisies aanstaan.

In combinatie met Duitse wetgeving maakt dat het lastig voor traditionele energieleveranciers. In Duitsland hebben zonne- en windenergie altijd voorrang op grijze stroom. Dus als de zonnepanelen en windmolens voor een overschot zorgen, moeten de steenkolen- en gascentrales een stapje terug doen.  Financieel gezien is dit de handigste keuze, omdat extra kolen of gas verbranden variabele kosten met zich meebrengt. Het bezorgt EON en RWE echter hoofdbrekens.

Smart grid

Aangezien Duitsland voorlopig nog blijft inzetten op hernieuwbare energie zal de bewegelijkheid van de markt alleen maar toenemen. Een zogenaamd smart grid kan dit probleem oplossen. Dat is een verbeterd elektriciteitsnetwerk dat met fluctuerende energieproductie kan werken.

Zo staan op dit moment veel windmolens in het noorden en ligt de energiehongerige auto-industrie in het zuiden. Het verouderde Duitse elektriciteitsnetwerk kan echter de windenergie uit het noorden daar niet goed kwijt.

Ook kan het elektriciteitsnetwerk uitgebreid worden naar andere landen waar de tijdelijke overschotten welkom zijn. In Noorwegen staan veel waterkrachtcentrales waarvan de sluizen kunnen worden opengezet als het in Duitsland windstil is. Als er in veel wind staat kunnen de sluizen dicht blijven, zodat het waterreservoir kan worden bijgevuld. Het Nederlandse TenneT is al met het Noorse Stattnet en Duitse KfW bezig om een zeekabel van Duitsland naar Noorwegen te trekken.

Bron: Bloomberg

Foto: S.B.Lydia via Flickr.com