Future Cities

Off-grid of smart grid? Keuzes in de stad van de toekomst

new york

13-05-2016 16:02 | Door: Erik Verheggen

De maand mei staat op de kanalen van DuurzaamBedrijfsleven in het teken van Future Cities. Hoofdredacteur Erik Verheggen van DuurzaamBedrijfsleven Media haalt halverwege het net op en stelt zich de vraag of een duurzame autarkische stad de toekomst heeft, of juist een metropool die helemaal connected is.

In 2050 wonen wereldwijd 6 miljard mensen in de grote steden, heeft de VN berekend. Voor een duurzame stad is een efficiënt gebruik van ruimte, grondstoffen en energie nodig. De economische activiteiten moeten zoveel mogelijk bijdragen aan de leefbaarheid in de stad, en de gezondheid van de inwoners.

In de uitzending van DuurzaamBV Radio was Theo Bosma van DNV GL onze studiogast. Det Norske Veritas (DNV) werkt in het Groningse Hoogkerk aan het demonstratieproject PowerMatching City. De veertig deelnemende huishoudens beschikken over slimme apparatuur die hun energievraag afstemt op de beschikbaarheid van zonne- en windenergie.

Energierealiteit

Volgens DNV GL ontstaat er binnen tien jaar een nieuwe energierealiteit. Meer duurzame energie, verregaande elektrificatie en digitalisering, nieuwe materialen, slimme energienetten en stroomproducerende gebouwen zijn onderdeel van die realiteit. De slimme stad is volgens Bosma echter meer dan de optelsom van een lijstje met innovaties. “Het slimme zit niet alleen in wat je ziet, maar vooral ook in wat je niet ziet”, zegt hij in het programma.

In 2020 groeit de wereldmarkt van smart city-technologie naar $ 757 mrd, blijkt uit een rapport van het Nederlandse onderzoeksbureau ASDReports.

Kansen voor Nederland

Een belangrijk deel daarvan slaat neer in India. Het land telt 1,3 miljard inwoners, van wie een derde woont in metropelen als Jaipur, Pune en New Delhi. Om op de voorspelde verstedelijking in te spelen, ontwikkelt India plannen om in de komende vijf jaar honderd slimme steden te ontwikkelen. Dat betekent kansen voor Nederlandse bedrijven, blijkt uit dit achtergrondartikel.

De stad van de toekomst is smart en energiepositief. Maar ook zuinig met grondstoffen. Volgens CEO Coert Zachariasse van Delta Development Group is de bebouwde omgeving een grote materialenbank. Zachariasse is de drijvende kracht achter het bedrijventerrein Park 20|20 in Hoofddorp: ’s werelds eerste kantorenpark dat is ontwikkeld volgens de Cradle-to-Cradle-filosofie. In dit interview doet Zachariasse uit de doeken hoe innovatieve, circulaire gebouwen bottom-up veranderingen in de bouwsector teweeg kunnen brengen.

Behalve materialen kunnen ook complete woningen terugneembaar zijn. Dit zijn vijf duurzame woonconcepten in Nederland, die een oplossing bieden voor de groeiende vraag naar tijdelijke, kleine woonruimtes. Veel partijen die zich bezighouden met de ‘tiny houses’ streven naar off-gridzelfstandigheid. Op de Amsterdamse expositie FabCity is op dit moment een mooie verzameling van dit soort huisjes samengebracht.

Besparingen

Het levert interessante vragen op: gaan we straks zelfstandig en onafhankelijk van het stroomnet wonen en werken, zoals de tiny house-beweging propageert? Of bouwen we juist aan een slim net, waar alles en iedereen op is aangesloten, zodat we kunnen profiteren van besparingen door optimale synergie? In een aflevering van VPRO’s Tegenlicht waarschuwt Aral Balkan alvast voor de gevaren van steden waarin alle informatie beschikbaar is voor beheerders van netwerken:

Met elektrische auto’s, slimme laadpalen en krachtige brandstofcellen heeft de mobiliteitssector de komende jaren goede kansen om de energielevering in de stad grotendeels over te nemen, blijkt uit dit dubbelinterview.

Autoproducent BMW zet in op de combinatie van elektrisch rijden en autodelen. Met de focus op automobiliteit speelt het bedrijf in op de verschuiving van bezit naar gebruik. In het Rotterdamse complex Timmerhuis is wonen al verweven met stroomopwekking en elektrische mobiliteit. Zeker in combinatie met elektrisch rijden biedt autodelen verschillende voordelen voor steden met uitdagingen op het gebied van ruimte en luchtkwaliteit, stelt Marc Bras, Head of BMWi bij BMW Group Nederland in dit interview.

Ruimtegebrek in de stad wordt nijpender door de effecten van klimaatverandering. Water speelt daarin een hoofdrol. Waar in het ene deel van de wereld waterschaarste problemen oplevert, moeten steden in andere delen juist kunnen anticiperen op een teveel aan water. Nederland behoort qua technologie tot de koplopers om daarmee om te gaan. Een fraai Hollands exportproduct gloort dus aan de horizon. Maar dan moet er wel meer worden geïnvesteerd in nieuwe projecten, blijkt uit dit verhaal.

Window of opportunity

Verstedelijking biedt dus kansen te over, en juist ook voor het Nederlandse bedrijfsleven. Kansen komen ook vanuit onverwachte hoek: de vergrijzende samenleving. Experts spreken van een window of opportunity. De samenleving is zich allerminst bewust van de kansen die senioren met zich meebrengen, vinden zij. Welke kansen dat zijn? Lees het in dit interview met Dorien Manting, hoogleraar bevolkingsdynamiek, en Leo van Wissen, hoogleraar economische demografie.

De komende weken diept DuurzaamBedrijflsleven Media het thema Future Cities verder uit. Wat is de waarde van stadslandbouw? Hoe bevoorraadt Ahold straks de binnensteden? Hoe slim wordt onze hoofdstad? Met artikelen, podcasts en infographics bouwen we de stad van de toekomst vanaf de grond af op.

De themamaand Future Cities wordt mede mogelijk gemaakt door Priority Partner Engie Services en de Premium Partners JCDecaux en Interface.

Word nu Free Member: gratis nieuwsbrief en online toegang tot meer nieuws en achtergronden.

Header image: Phil Dolby, Creative Commons (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven), In tekst-foto: Finch

Door: Erik Verheggen

Hoofdredacteur DuurzaamBedrijfsleven Media. Volgt alles wat te maken heeft met grondstofgebruik en de circulaire economie. Altijd op zoek naar sector-overstijgende oplossingen.