24-05-2016 07:54 | Door: Eelco Brandes

Het energieconcept 2.0, dat heeft Engie Services in Amsterdam voor ogen. Vergaande integratie van WKO, stadswarmte en energie uit oppervlaktewater moeten het gebied rond het IJ verduurzamen. Dit vormt qua synergie een blauwdruk voor de energievoorziening in de stad van de toekomst.

Dat zegt Adriaan Penning, Projectontwikkelaar Engie Energy Solutions. De technisch dienstverlener is met grootschalige projecten op Overhoeks, Oosterdokseiland, IJdock, en Mahler IV op de Zuidas, met een totaal oppervlak van circa 600.000 vierkante meter, uiterst actief in de hoofdstad. Het is daarom niet vreemd dat Engie Amsterdam beschouwt als visitekaartje voor de kennis en kunde die het bedrijf bezit.

‘Verduurzaming aan het IJ dat doen wij’

“Er wordt in de wandelgangen weleens gesproken over: ‘Verduurzaming aan het IJ dat doen wij’”, zegt Penning. “Een mooier compliment kunnen we niet krijgen, omdat het onze kracht in een grote stad als Amsterdam weerspiegelt. En laat zien hoe wij door middel van samenwerkingen mee willen bouwen aan een ‘groene future city’.”

Voor innovatie is in de projecten volop ruimte, zegt Penning. Zo heeft Engie Services voor de nieuwe stadswijk Overhoeks in Amsterdam een duurzame energievoorziening ontwikkeld.

Het plan bestond oorspronkelijk uit drie energiecentrales met vijf paar warmte- en koudebronnen en onder meer warmtepompen, afleverstations en verwarmingsketels. Dankzij warmte en koude opslag (WKO) in de bodem zorgt deze energiezuinige oplossing voor verwarming in de winter en koeling in de zomer. Deze vorm van energievoorziening levert veertig procent energiebesparing en CO2-reductie op ten opzichte van traditionele installaties.

Nadat de eerste centrale in 2009 in bedrijf werd genomen, is de markt echter sterk veranderd, vertelt Penning. “Daarom hebben we het energieconcept opnieuw tegen het licht gehouden en herontwikkeld. Dat heeft geresulteerd in de beoogde samenwerking met Westpoort Warmte, waarbij de sterke kanten van verschillende technologieën worden gecombineerd.”

Koppelen

Het resultaat is volgens Penning een energievoorziening die optimaal is afgestemd op een wisselende energiebehoefte.  Hierbij wordt ons bestaande WKO systeem met diepe bronnen en warmtepompen aan de stadsverwarming gekoppeld.

“De warmtepomp kan worden aangezet op basis van de koudevraag en we gebruiken de stadswarmte van Westpoort Warmte op het vlak waar het sterk in is: het leveren van hogere temperaturen dan de lagere temperaturen waar de warmtepompen het best presteren.”

Thermische balans

Het WKO-systeem heeft volgens Engie nog meer voordelen. Zo kan het bedrijf balanceren hoeveel warmte vanuit de warmtepomp afkomstig is en hoeveel stadswarmte wordt gebruikt.

“Zodoende voldoen we nu al aan de thermische balans voor de bodem, wat een vergunningseis is in het kader van de Waterwet.

Bovendien worden op deze manier volgens Penning de inpassing van  regeneratievoorzieningen vermeden. Dat heeft een vermindering van zichtbare techniek en ruimtebeslag tot gevolg. Voor de leverancier van stadswarmte is het bovendien gemakkelijker om een groter volume af te zetten.

"Kijken welke oplossing het beste past, waar alle partijen zich in kunnen vinden. Dat is het nieuwe zakendoen"

“Dit is over de grens van je eigen bedrijf heen kijken”, zegt Penning. “Puur geredeneerd vanuit duurzaamheid en het maatschappelijke belang. En dan kijken welke oplossing het beste past, waar alle partijen zich in kunnen vinden. Dat is het nieuwe zakendoen.”

Innovatief is volgens Penning het plan van Engie om op deze schaalgrootte het energiesysteem in Overhoeks te verbinden met het oppervlaktewater van het IJ, gebruikmakend van de ervaring die Westpoort Warmte recent heeft opgedaan in een soortgelijk systeem. Het oppervlaktewater van de rivier voorziet op deze manier ‘s winters de koude bronnen van de koude die ’s zomers door deze bronnen wordt geleverd aan de gebouwen.

Tel daarbij de wijze van inzet van stadswarmte op en er is een compleet nieuw WKO-energiesysteem. “Hiermee gaan we weer een stap verder. Het is een doorontwikkeling van een bestaand energieconcept.”

Synergievoordelen

Engie ziet het als voordeel om diverse projecten in één gebied te hebben, zoals in Amsterdam. Het is in de ogen van Penning efficiënter in beheer. En het schept mogelijkheden om in de omgeving van projecten te signaleren of ook andere gebouwen aangesloten kunnen worden om verder te verduurzamen.

“We zoeken bewust samenwerkingen om ons lokale net aan een groot stadsnet te koppelen en zodoende synergievoordelen te bereiken. Dat alles met als doel om verder te verduurzamen. Het is onze wens om in de toekomst de synergievoordelen terug te kunnen geven aan het gebied”, aldus Penning, die voor de toekomst ook verdere groei en kansen voor uitbreiding ziet naar andere wijken en met andere technieken, zoals het smart grid.

Eén van de doelen van Engie is om uiteindelijk bij te dragen aan de duurzame stad van de toekomst, waarin nieuwe oplossingen gevonden worden. “Cruciaal daarbij is de mens en nieuwe samenwerkingsmodellen. Ik denk dat de kracht van onze projecten schuilt in de samenwerking, niet louter in de technieken.”

Foto: Engie Services