04-07-2016 12:00 | Door: Erik Verheggen

HP zet fors in op 3D-printen. De nieuwe technologie zal volgens de IT-reus leiden tot toegankelijkere markten, snelle innovatie en een flinke steun in de rug voor de circulaire economie. Dat zeggen manager duurzaamheid EMEA Jason Ord en duurzaamheidsspecialist Benelux Manuel Sosa van het bedrijf.


Circle Economy, MVO Nederland, Accenture en DuurzaamBedrijfsleven Media organiseren dit jaar voor het eerst het nationale onderzoek Circular Economy Index. Dit interview is onderdeel van het rapport 'From rhetoric to reality, The Circular Economy Index of Dutch businesses', dat op woensdag 6 juli gepubliceerd wordt. Andere geïnterviewden zijn Philips Lighting, ProRail & Royal HaskoningDHV​, Brabantia en Landal Greenparks & Van Gansewinkel.


Het is nog helemaal niet zo lang geleden dat kranten en boeken analoog werden gedrukt, met lithografieplaten en drukinkt. Die platen zijn erg kostbaar. Drukkerijen zagen zich daarom genoodzaakt om heel veel exemplaren te drukken om nooit uit de voorraad te lopen.

Maar drukken is een gedigitaliseerde sector geworden: toegankelijker en zonder grote overheadkosten. “Drukkerijen die zijn overgestapt, besparen 20 procent op opslag, 30 procent op voorraad en driekwart op verspilling door overproductie”, zegt Sosa.

"De waarde van de markt ligt nu vooral bij business-to-businessdienstverleners"

De omslag naar digitaal printen is een stille revolutie geweest, maar volgens HP staat hij model voor wat ons op korte termijn te wachten staat door de opkomst van 3D-printen. Ord: “3D-printen zal traditionele productiemethoden in de maakindustrie niet vervangen. Maar er zijn wel veel vaste kosten die wegvallen. Bedrijven hoeven niet langer vooraf reserveonderdelen te produceren. Die print je gewoon wanneer het nodig is. Snelle beschikbaarheid van reserveonderdelen leidt tot levensduurverlenging van apparaten en andere producten. Daar ligt de link met de circulaire economie.”

Ligt de toekomst van 3D-printen in de industrie of in de dienstensector?

Ord: “Beide. De waarde van de markt ligt nu vooral bij business-to-businessdienstverleners. 3D-printing is in korte tijd heel belangrijk geworden voor prototyping en one-offobjecten. Bijvoorbeeld voor architecten die een schaalmodel willen printen. Of ziekenhuizen die 3D-geprinte modellen gebruiken om behandelmethoden vast te stellen en gecompliceerde operaties voor te bereiden. In Nederland werkt bijvoorbeeld het VUmc Innovatielab met 3D-geprinte human spare parts. ”

“Wanneer de technologie echt draagvlak krijgt, kunnen we nieuwe onderdelen gaan fabriceren die eerder niet mogelijk waren. Vliegtuigfabrikanten werken al met 3D-printers om onderdelen helemaal opnieuw te ontwikkelen. Elke gram die zij besparen, resulteert in een lager brandstofverbruik.”

Hoe belangrijk is 3D-printen voor HP?

Ord: “De uitdaging is nu om het echt te doen. We hebben in mei ons HP Jet Fusion 3D Printsysteem voor fabrikanten geïntroduceerd. Samen met bedrijven zoals BMW en Nike gaan we grote stappen zetten in deze markt. Voor HP is 3D-printen wat inkjettechnologie in 1981 was: een innovatie die het bedrijf zal veranderen. We hebben patenten vannuit het 2D-domein waarmee we 3D-printing een stap verder brengen.

3d-print cartridge

“Onze CEO Dion Weisler had voorheen drie divisies onder zich: Personal Systems, Printing en Grahpic Business Solutions. 3D-printen is nu een aparte, vierde divisie geworden. Zo kunnen we de divisie snel ontwikkelen en innovatie ongehinderd tot wasdom laten komen. De benadering is ook anders. In plaats van een klant vertellen wat die met ons product kunt doen, gaat het er met ons 3D-printsysteem om dat je samen met klanten gaat kijken wat je ermee kunt doen. Specifieke toepassingen dat we samen met fabrikanten ontwerpen en ontwikkelen.”

Wat zal de impact zijn van 3D-printing op het bedrijfsleven?

Ord: “Businessmodellen verschuiven. Serviceverlening is nu een groot deel van de omzet voor veel fabrikanten. Reserveonderdelen, reparatie en remanufacturing. Er komt een beweging naar open source op gang. Andere partijen en zelfs individuen kunnen onderdelen voor producten maken. Dat levert geheel nieuwe concurrentiemodellen op.”

Wat is de rol van HP in die ontwikkeling?

Ord: “Met 3D-printen staan we nu op het punt waar we met 2D 25 jaar geleden waren. Er is concurrentie tussen computertalen om printers aan te sturen. Dat leidt tot veel verwarring en frustratie. HP zet zijn expertise in voor het stroomlijnen van protocollen om de markt te ontwikkelen.”

Hoe ver is de technologie?

Ord: “In 1995 waren er al 3D-printers. Maar die zijn altijd langzaam en duur geweest. We komen nu op het punt dat de techniek schaalbaar is. We kunnen sneller en groter printen, zonder dat er sprake is van een trade-off tussen snelheid en kwaliteit. De technologie is nu geperfectioneerd voor zwart-wit. De volgende stap is printen in verschillende kleuren. Daarna voegen we de mechanische eigenschappen en flexibiliteit toe aan de printvariabelen. Een verdere stap is integratie van elektronica en bijvoorbeeld plastics.”

Hoe brengt HP de circulaire economie zelf in de praktijk?

Ord: “HP is 25 jaar geleden begonnen met hardware-recycling. In het begin was dat een hygiëne-kwestie: zo min mogelijk vervuilen. Nu hebben we de kans om ketens te sluiten.”

"Sinds 1987 hebben we 1,3 miljoen ton plastic teruggewonnen vanuit de inzameling"

Sosa: “De mooiste resultaten boeken we in het closed-loop programma voor printcartridges. Sinds 1987 hebben we 1,3 miljoen ton plastic teruggewonnen vanuit de inzameling. Dat plastic vermengen we met plastic uit petflessen, om er nieuwe cartridges van te maken. Op dit moment verwerkt HP daarvoor een miljoen petflessen per dag.”

Hoe zit het met hardware-recycling?

Ord: ”Daar ligt de volgende uitdaging. Het hergebruik in de sector is erg laag. Toch zit er veel materiaalwaarde in hardware. Een belangrijke stap is dat we blijvend samenwerking zoeken met andere fabrikanten als Dell, Lenovo en Intel. Alle laptops bevatten onderdelen van dezelfde fabrikanten. We delen dus een supplychain met onze concurrenten. Samen zetten we stappen om onze toeleveranciers te dwingen tot duurzaamheid. We hebben al lang geleden als eerste leverancier de CO2-uitstoot en watervoetafdruk van onze gehele keten in kaart gebracht. Transparantie leidt tot verbetering.”

“Het gaat om de balans tussen samenwerking en concurrentie. Dat leidt tot de business case voor duurzaamheid.”

3d-printer van hp

Foto's: HP