16-04-2015 12:39 | Door: Erik Verheggen

Technieken uit de sterrenkunde helpen Tata Steel bij de kwaliteitscontrole van plaatstaal. Het bedrijf gebruikt de scherpe blik en snelle computers van astronomen om te innoveren.

Staalproducent Tata Steel en de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (Nova) hebben daarvoor deze week een samenwerkingsovereenkomst getekend. Dat heeft Tata Steel bekend gemaakt op de Hannover Messe, in het bijzijn van minister Henk Kamp van Economische Zaken.

De samenwerking ligt meer voor de hand dan op het eerste gezicht lijkt, meent directievoorzitter Theo Henrar van Tata Steel Nederland. “Wij werken continu aan het ontwikkelen van nieuwe staalsoorten waarmee je bijvoorbeeld auto’s veiliger, maar tegelijk ook lichter en dus zuiniger kunt maken. Tot op moleculair niveau kunnen we het staal unieke eigenschappen meegeven. Tata Steel maakt gebruik van slimme, nieuwe productietechnologieën die we zelf of in samenwerking met gespecialiseerde bedrijven ontwikkelen.”

Automatisch

Tata Steel zoekt naar oplossingen om automatisch defecten en vervuilingen op te sporen die kleiner zijn dan 0,1 millimeter. Maar de oppervlakten die het bedrijf moet controleren, zijn juist erg groot. Duizenden vierkante meters staalplaten rollen in hoge snelheid van de productielijn.

Nova ontwikkelt wetenschappelijke instrumenten die de nachtelijke hemel voortdurend afspeuren op zoek naar zeer kleine veranderingen. Als astronomen zo'n verandering waarnemen, onderzoeken ze die verder met verschillende soorten telescopen. Door het licht te ontrafelen, komen ze meer te weten over de chemische samenstelling van sterren en planeten.

Supersnel

De technieken van de sterrenkundigen zijn volgens Tata Steel en Nova ook bruikbaar bij aardse toepassingen. Samen willen de partijen vervuilingen of defecten opsporen met behulp van de polarisatie van licht. Eerst moet duidelijk worden in hoeverre de technieken uit de astronomie voor Tata Steel uitkomst bieden. Het gaat hierbij niet alleen om de extreem scherpe blik, maar ook om de supersnelle verwerking van grote hoeveelheden gegevens.

Hoogleraar Sterrenkunde Paul Groot van de Radboud Universiteit is voorzitter van Nova. “Astronomen staan aan de basis van een aantal voor de maatschappij nuttige uitvindingen”, zegt hij. “Zo komt wifi voort uit de radio-astronomie en digitaliseert het Vaticaan zijn bibliotheek met verwerkingstechnieken uit de sterrenkunde. Vandaag komt daar de samenwerking met Tata Steel bij. Onze detectietechnieken gaan hopelijk zorgen voor goede, duurzame producten.”

Tata Steel

Tata Steel is de tweede grootste staalproducent van Europa. Staalfabrieken in onder andere Nederland en het Verenigd Koninkrijk leveren wereldwijd staal aan diverse markten, waaronder de bouwsector, automobielindustrie, verpakkingssector, producenten van hijs-, mijnbouw- en grondverzetmachines, de energiesector en de lucht- en ruimtevaartindustrie. Het bedrijf heeft wereldwijd in totaal 80.000 medewerkers en een jaarlijkse productiecapaciteit van meer dan 29 miljoen ton staal.

Bron: Tata Steel Nederland | foto: Zach Dischner, creative commons (cropped by Duurzaambedrijfsleven)