13-07-2016 10:25 | Door: Fitria Jelyta

Bij de ontwikkeling van ‘gezonde gebouwen’ moet de de eindgebruiker centraal staan. Dat vindt architect Daan Bruggink van Orga architect. Hij spreekt echter liever over het creëren van een gezonde omgeving. Een gebouw is niet gezond of energiezuinig, het gaat om de mensen.

Bruggink laat zich inspireren door de natuur om de vorm van een gebouw te bepalen. Dat betekent bijvoorbeeld dat een pand over voldoende ramen moet beschikken om zoveel mogelijk daglicht door te laten. Dit draagt volgens de architect bij aan de beleving van de mensen die het gebouw gaan gebruiken.

“Als je alleen aan energiebesparing denkt, dan creëer je niet een omgeving voor mensen. Je ziet weleens dat men dat uit het oog verliest"

Verder dan energiebesparing

Ook in het materiaalgebruik, de technische installaties en het ontwerp van een gebouw valt er veel te winnen met kennis uit de natuur, stelt Bruggink. “Met Biophilic Design kun je eigenlijk van de natuur leren over hoe je een gezonde omgeving kan creëren”, zegt hij.

“Door rekening te houden met voldoende daglicht, de hoogte van plafonds, frisse lucht en natuurlijke aspecten kunnen opdrachtgevers ervoor zorgen dat de productiviteit zal stijgen en het ziekteverzuim afneemt. Als je dat in cijfers kan aantonen aan de gemiddelde CFO van een bedrijf, dan wordt het interessant.”

Vaak staat energiebesparing bij de ontwikkeling van duurzame gebouwen volgens de architect centraal. “Als je alleen aan energiebesparing denkt, dan creëer je niet een omgeving voor mensen. Je ziet weleens dat men dat uit het oog verliest.”

De architect voorspelt dat er in de toekomst minder nadruk wordt gelegd op energiebesparing. De Nederlandse wet- en regelgeving stelt namelijk dat gebouwen in 2020 Bijna Energieneutraal (Beng) moeten zijn. Hierdoor is het vanzelfsprekend dat er rekening wordt gehouden met energiebesparing, vindt Bruggink.

Healing Environment

De volgende duurzame slag is volgens de Architect de aanpak van grondstoffenproblematiek, waar materialen van gebouwen meer aandacht krijgen dan energiebesparing.

Het ontwikkelen van een gezonde omgeving blijft volgens Bruggink niet alleen bij het gebruik van duurzame of biobased materialen. Ook bij de inrichting van ruimtes houdt de architect rekening met de eindgebruikers.

Als voorbeeld noemt Bruggink de tandartspraktijk Mondzorg Middenmeer, die in 2014 is opgeleverd. “Dit gebouw is speciaal ontwikkeld voor de patiënt. We willen mensen op hun gemak stellen met een wachtkamer dat als woonkamer aanvoelt. Met de inpassing van veel daglicht en voornamelijk hout in het gebouw, hebben we een healing environment gerealiseerd.”

Duurzaamheid en welzijn

Dat een natuurlijke omgeving niet alleen bijdraagt aan het welzijn, maar ook aan de productiviteit van werknemers is ook voor Martin Mooij van de Dutch Green Building Council (DGBC), duidelijk. In de netwerkorganisatie die het wereldwijd bekende duurzaamheidskeurmerk BREEAM toepast, is hij verantwoordelijk voor het beoordelen van zowel bestaande gebouwen als nieuwbouw op duurzaamheid.

“Werknemers brengen het grootste deel van hun tijd door in gebouwen”, zegt Mooij. “Daarom zijn gebouwaspecten als materiaalgebruik, daglicht en frisse lucht, maar ook omgeving, belangrijke onderdelen van de BREEAM-methode waarmee we gebouwen evalueren op duurzaamheid.”

Een mooi voorbeeld van een gebouw dat voldoende rekening houdt met de fysieke gezondheid en welzijn van zijn gebruikers is The Edge, het Amsterdamse hoofdkantoor van Deloitte, vindt Mooij. Dit gebouw beschikt over een slim lichtsysteem van Philips, waarmee medewerkers de verlichting en temperatuur van hun werkruimte via een smartphone-app regelen volgens hun persoonlijke voorkeur. Mede dankzij de slimme technologie heeft Deloitte de internationale BREEAM Award in de wacht gesleept in de categorie duurzaamste nieuwbouw.

Flexibele indeling

De toepassing van Internet-of-Things (IoT) in gebouwen kan volgens Bruggink echter veel beter en veel natuurlijker worden afgestemd op de gebruiker. “Techniek moet je in dienst stellen van de mensen”, zegt de architect.

Naast milieuvriendelijke materialen en een op natuur gebaseerd ontwerp, pleit Bruggink voor het bevorderen van de gezondheid en productiviteit van werknemers in gebouwen via een flexibele gebouwindeling. “Een gezonde omgeving moet ook verschillende functies faciliteren. Zo moet er ruimte worden gemaakt waar mensen met elkaar in contact kunnen komen. Als hierdoor de productiviteit stijgt en het ziekteverzuim afneemt, dan hebben opdrachtgevers alle reden om meer aandacht te besteden aan een duurzame, gezonde omgeving.”

Foto's: Tandartspraktijk Mondzorg Middenmeer via ORGA Architect (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven)