02-03-2017 17:15 | Door: Fitria Jelyta

Bij de ontwikkeling van duurzame gebouwen ligt de prioriteit in veel gevallen op energiebesparing. Maar hoe zit het met de luchtkwaliteit? Fijnstof en vluchtige organische stoffen zijn niet even zichtbaar als een gebouw met zonnepanelen. Wel hebben ze een grote invloed op de gezondheid van werknemers, die 90 procent van hun tijd in gebouwen doorbrengen.

Dat stelt Roland Jonkhoff, managing director van tapijttegelfabrikant Desso, onderdeel van Tarkett. Volgens Jonkhoff is fijnstof, de minuscule restanten van onder andere brandstof, drijfgashoudende sprays en chemische reinigingsmiddelen, niet zichtbaar met het blote oog en daardoor voor velen nog steeds onbekend.

Uit onderzoek van het Longfonds blijkt dat er in Nederland 5.700 mensen per jaar overlijden aan de gevolgen van slechte luchtkwaliteit in grote steden. Daarnaast belanden 12.000 mensen met spoed in het ziekenhuis door de gevolgen van het inademen van ongezonde lucht.

Artikel gaat verder onder infographic. 

DOWNLOAD INFOGRAPHIC

Duurzaam tapijt

Ook in gebouwen wordt er nog niet voldoende aandacht besteed aan de luchtkwaliteit. “Fijnstof zie je niet, dus het is niet iets wat een directe prioriteit is bij veel bedrijven”, zegt Jonkhoff. “Bij de gemiddelde Nederlander is er nog zo weinig kennis over de risico’s en de mate waarin we bloot worden gesteld aan fijnstof.”

Als tapijttegelfabrikant heeft Desso zich daarom tot doel gesteld om bij te dragen aan een gezonde luchtkwaliteit in de gebouwde omgeving. Dat doet het concern onder andere met het Desso AirMastertapijt, dat gemiddeld acht keer meer fijnstof vasthoudt dan een gladde vloer en vier keer meer dan een standaard tapijt. In gebouwen kunnen de speciale garens van dit tapijt fijne stofdeeltjes, die door bijvoorbeeld openzwaaiende deuren in de lucht worden gehouden, verminderen door ze vast te houden tot de volgende stofzuigbeurt.

Door het AirMaster-tapijt te combineren met mechanische ventilatie en luchtfilters, ziet Jonkhoff kansen om de luchtkwaliteit in binnenruimtes aanzienlijk te verbeteren.“Wanneer je in een omgeving werkt met gezonde en schone lucht, dan presteer je beter”, zegt hij. De managing director wijst op een onderzoek naar het effect van schone luchtkwaliteit op de productiviteit van werknemers in kantoorgebouwen, dat onlangs door Harvard University werd uitgevoerd.

Desso duurzaam tapijt

Sick building-syndroom

Uit dat onderzoek dat proefpersonen die in groene gebouwen werkten, tot 26 procent hoger scoorden op cognitieve functietesten dan de proefpersonen die niet in gebouwen werkten met voldoende maatregelen voor schone lucht.

Verder hadden de proefpersonen in groene gebouwen 30 procent minder symptomen van het ‘sick building’-syndroom en was hun slaapkwaliteit 6 procent hoger dan de mensen die niet in duurzame gebouwen werkten. Het sick building-syndroom is een reeks gezondheidsklachten die worden veroorzaakt door onder andere slechte luchtkwaliteit in gebouwen.

Jonkhoff: “Als Europese maatschappij en zeker als Nederlands bedrijfsleven zijn we afhankelijk van de kwaliteit van onze arbeid en de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers. Daarom moeten bedrijven juist zorgen voor een omgeving waar de productiviteit wordt verhoogd en het welzijn van medewerkers bevorderd.”

Lucht zuiveren met tapijt?

Volgens de managing director denken veel partijen niet aan een tapijt, wanneer zij lucht in binnenruimtes willen zuiveren. Dit komt omdat er veel onduidelijkheid bestaat over maatregelen die een gezonde luchtkwaliteit in gebouwen stimuleren. “In kantoorpanden denkt men niet direct aan tapijten om fijnstof op te vangen. Er wordt dan gedacht aan apparaten die luchtcirculatie en -filtratie mogelijk maken”, zegt Jonkhoff. “Dat zijn soms forse investeringen, maar niet altijd toegankelijk voor scholen en kleinere gebouwen. Dan kan het gebruik van bepaalde tapijtsoorten al verandering teweegbrengen.”

Voorheen werd gedacht dat de inzet van tapijten niet wenselijk was voor astmapatiënten. Een onderzoek van het Duitse allergie en astmaverbond DAAB wees echter uit dat tapijt in beginsel juist goed is voor patiënten met astma, doordat het fijnstof opneemt.

Volgens het Nederlands Astmafonds is het te eenvoudig om te concluderen dat tapijt fijnstofconcentraties in gebouwen vermindert, schreef Trouw. Er zijn meerdere factoren waar gebouweigenaren rekening mee moeten houden om fijnstof op te vangen en daarmee de luchtkwaliteit in binnenruimtes te verbeteren. Zo blijkt uit het onderzoek van Harvard University dat het beperken van vochtigheid, akoestiek, goede ventilatie en frequente schoonmaakprocessen ook bijdragen aan gezonde luchtkwaliteit. 

Er  liggen volgens Jonkhoff veel kansen voor het bedrijfsleven om de onduidelijkheid over maatregelen voor schone lucht in gebouwen weg te nemen. “Het is belangrijk om de trigger bij het bedrijfsleven te leggen om zelf te reageren op het probleem van het binnenklimaat. Wat we bijvoorbeeld kunnen doen is puur naar de feiten kijken en deze vertalen naar hele simpele bouwstenen, zoals luchtkwaliteit, toegang tot daglicht, lichtreflectie en akoestiek, om duurzame gebouwen te ontwikkelen”, zegt Jonkhoff. “Door het belang van gezonde luchtkwaliteit met verschillende initiatieven vanuit het bedrijfsleven te belichten, kunnen we sneller vooruitgang boeken.”

Cradle to Cradle voor betere lucht

Naast het opvangen en vasthouden van fijnstof, zet Desso de principes van Cradle to Cradle (C2C) in voor het maken van zijn producten. C2C stelt bedrijven in staat om goederen te produceren die steeds weer met dezelfde materialen opnieuw worden gemaakt, gebruik makend van duurzame en C2C-gecertificeerde grondstoffen.

Door tapijten aan het eind van de gebruiksfase terug te nemen, de onderdelen van de tapijten uit elkaar te halen en te hergebruiken bij de productie van nieuwe tapijten, wil Desso zijn materiaalketens sluiten. Zo bestaan de Desso Ecobase-tapijtruggen uit onder andere het materiaal polyolefine, dat 100 procent gerecycled kan worden in het productieproces. Daarnaast voldoen de recyclebare materialen aan strenge eisen op het gebied van veiligheid en scheiden ze minder vluchtige organische stoffen af, wat bijdraagt aan een betere luchtkwaliteit in gebouwen. 

Jonkhoff: “Alle materialen om ons heen scheiden vluchtige organische stoffen af. We willen daarom niet alleen fijnstof, maar ook deze vluchtige stoffen zo veel mogelijk tegen houden. Het werken volgens de strikte C2C-methodiek helpt ons daarbij.”

Desso AirMaster tapijt fijnstof

Infographic: Robin de Boer, DuurzaamBedrijfsleven, Foto: Desso (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven)