28-02-2014 08:44 | Door: Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl

Het handelsverdrag TTIP tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie dreigt te mislukken door toenemende maatschappelijk onrust.

Die waarschuwing staat in een vertrouwelijk EU-stuk dat in handen is van de website Euractive. Volgens Euractive hebben de Europese onderhandelaars als voorbereiding op de komende onderhandelingen een document gekregen dat dieper ingaat op de problemen rond TTIP. 'De groeiende publieke belangstelling, zorgen over transparantie en de vermeende gevolgen voor milieuwetgeving en sociale standaarden kunnen de onderhandelingen beïnvloeden.'

 

Protesten

 

De voordelen van het handelsakkoord zijn bekend. Het genereert banen en economische groei in zowel de Europese Unie als de VS. Het versoepelt het vrije verkeer van goederen en diensten, en biedt een vrije toegang tot elkaars markten. Maar het afgelopen half jaar zijn de protesten toegenomen. Europees Commissaris Karel De Gucht voor Handel legde de onderhandelingen in januari van dit jaar zelfs drie maanden stil. Hij wilde tijd vrijmaken voor een consultatieronde onder burgers en belangenorganisaties.

Tegenstanders vrezen dat de multinationals profiteren en dat burgers buitenspel worden gezet. Milieu-organisaties en vakbonden maken zich grote zorgen over het gebrek aan transparantie. De onderhandelingen zijn geheim en over de inhoud komt weinig naar buiten.

 

Harmonisatie

 

Ook binnen de Unie zelf rommelt het. In oktober vorig jaar benoemde de Commissie voor Milieubeheer, Volksgezondheid en Voedselveiligheid (ENVI) van het Europees Parlement vier beleidsterreinen die onder druk komen te staan. Onderdeel van het verdrag is een harmonisatie van wetgeving op het gebied van genetische gemodificeerde gewassen, chemicaliën, ziektebestrijding bij pluimvee en de uitstoot van broeikasgassen in de luchtvaartsector.

De commissie waarschuwt met name voor de gevolgen van het beschermingsmechanisme voor investeerders. De samenstellers vragen de europarlementariërs dringend de teksten van het verdrag goed te lezen. Zonder precieze formuleringen dreigt de Europese Unie de controle te verliezen over het welzijn van zijn burgers en het milieu.

 

Dispuut-mechanisme

 

De investeerdersbescherming, of investor-state dispute settlement (ISDS), is een van de meest omstreden elementen in het verdrag. Oorspronkelijk was het bedoeld om bedrijven elders te beschermen tegen nationalisatie. Maar inmiddels behelst de tekst veel meer. Bedrijven mogen een land ook aanklagen als door veranderde wetgeving hun winsten lager zouden uitvallen. Zelfs als die wetgeving tot doel heeft werknemers, het milieu of de gezondheid beter te beschermen.

Bedrijven deinzen er niet voor terug om die mogelijkheid in te zetten. De Canadese oliemaatschappij Lone Pine Resources Inc. eiste vorig jaar, met het Nafta-akkoord in de hand, een schadevergoeding van $250 mln van de staat Quebec. De oliemaatschappij zou inkomsten mislopen door het afgekondigde fracking-verbod. Een Amerikaanse sigarettenfabrikant vond dat haar bedrijfsbelangen in Uruguay werden geschaad door de strenge anti-rookwetten in dat land en diende een aanklacht in. De regering versoepelde daarop de wetgeving.

 

Ondanks de afkoelingsperiode van drie maanden blijkt uit het vertrouwelijke EU-stuk dat de onderhandelaars nog geen vertrouwen hebben in een goede afloop. 'De inzet is hoog. Aan beide zijden van de Atlantische Oceaan liggen uitdagingen die we het hoofd moeten bieden.'

Bron: Euractive | Foto:  Europese Commissie