03-06-2013 11:53 | Door: Lieuwe Jan Hettema

Een autofabrikant die niet de zuinigste auto’s maakt, maar wel toonbeeld is van duurzaamheid. Triodos Bank legt uit hoe dat kan.

De BMW Z4 sDrive18i: 156 pk vermogen, binnen 8 seconden op 100 kilometer per uur en een CO2-uitstoot van 159 gram per kilometer. Zomaar een zin uit een bericht over een van de nieuwste modellen van het Duitse automerk BMW. Het is een understatement om te zeggen dat de BMW Z4 niet het paradepaardje is voor de groene beweging. Ter vergelijking: een Opel Ampera stoot gemiddeld 27 gram CO2 per kilometer uit. Een Prius Hybride zo’n 89 gram.

Daarbij gaat het natuurlijk niet alleen om de Z4: BMW valt buiten de top tien qua gemiddelde CO2-uitstoot van zijn gehele wagenpark. De auto’s van Fiat hebben gemiddeld de laagste emissies, gevolgd door Citroën, Peugeot en Toyota. Ook kwam BMW - net als andere autofabrikanten - negatief in het nieuws vanwege gesjoemel met de ‘groene labels’: in werkelijkheid is de gemiddelde CO2-uitstoot van auto's hoger dan de fabrikanten beweren. Auto's van BMW zouden het meeste afwijken.

Ondanks alle bezwaren kan niet de groene favoriet Toyota, maar BMW volgens de Triodos Bank het duurzaamste automerk ter wereld worden genoemd. Eens in de drie jaar stelt de bank – op basis van gegevens van het internationale onderzoeksbureau Sustainalytics – een ranglijst samen van de duurzaamste autofabrikanten. Het onderzoek is gebaseerd op cijfers van de bedrijven zelf, maar ook van verschillende onafhankelijke en maatschappelijke organisaties.

 

Nauwkeurige selectie

 

“Wanneer we onze vraagtekens hebben bij bepaalde cijfers, vragen we de fabrikant om opheldering”, zegt Rosl Veltmeijer, Head of Sustainability Research bij Triodos. Het gesjoemel met de zuinigheid van auto's is bijvoorbeeld een reden om met BMW contact op te nemen. De bank wil weten wat voor bedrijven het financiert en selecteert daarom nauwkeurig. “We investeren bijvoorbeeld niet in bedrijven die een belang hebben in de wapenindustrie, zoals Daimler”, legt Veltmeijer uit. “De ranglijst stellen we eens in de drie jaar op, maar we blijven continu controleren.”

 

We investeren niet in bedrijven die een belang hebben in de wapenindustrie. Rosl Veltmeijer, Triodos Bank.

 

Van alle 18 onderzochte autofabrikanten selecteerde Triodos Bank – dat in verschillende Europese landen actief is – de beste acht. Daaronder Fiat, dat na de verkoop van een militaire afdeling weer in het Triodos Sustainable Investment Universum-fonds werd opgenomen. Toyota en Mazda zijn nieuwkomers op de lijst, omdat zij inmiddels bij de beste vijftig procent van de onderzochte autofabrikanten behoren én aan de minimumeisen van Triodos voldoen.

De Triodos Bank beseft dat er nog veel verbeterpunten liggen voor de autobouwer uit Beieren, maar alles is relatief. Veltmeijer: “BMW is misschien niet de koploper wat betreft de CO2-uitstoot van hun wagenpark, maar ze behoren wel tot de best-in-class”. Een belangrijker argument is dat Triodos naar de hele bedrijfsvoering kijkt, niet alleen naar de eindproducten. Bij de analyse wordt ook het bestuur en sociale beleid, de toeleveranciers en de gehele productieketen onder de loep genomen. “Op alle punten scoort BMW uitzonderlijk goed.”

 

BMW voert maatregelen door die niet wettelijk verplicht zijn. Rosl Veltmeijer, Triodos Bank.

 

Zo worden de beloningen van de bedrijfstop mede gebaseerd op de duurzame prestaties, die door een comité – dat ook de langetermijndoelen bewaakt – worden gewaarborgd. Daar komt bovenop dat BMW andere merken – die de door de EU opgelegde reductie nu al realiseren – overtreft op alle resterende vlakken. “Ze voeren duurzame maatregelen door die niet wettelijk verplicht zijn.”

Het integreren van duurzaamheid in alle facetten van het bedrijf is de reden waarom BMW zo hoog wordt aangeschreven. “Van beleid tot prestaties: duurzaamheid is in iedere keten van het bedrijf verweven.”

 

Waardeketen

 

Het meeste in het oog springt daarbij de verduurzaming van het primaire proces. “80 procent van de fabrieken is al volledig gescreend, om te kijken waar winst valt te behalen: bijvoorbeeld hoe de CO2-uitstoot terug kan worden gedrongen”, vertelt Veltmeijer. In 2015 moeten alle locaties volledig op duurzame energie draaien. Daarnaast wist BMW in 2011 een totale CO2-reductie van 3,5 procent te behalen, terwijl de productie van auto’s met 17,3 procent werd opgeschroefd.

BMW neemt verder niet alleen het eigen beleid onder een vergrootglas, maar ook dat van de toeleveranciers. “Ze worden aan een strakke keuring onderworpen, die bestaat uit meerdere etappes en segmenten. Er worden hoge eisen gesteld, waardoor BMW beter scoort met toeleveranciers dan concurrenten”, zegt Veltmeijer. “Dat blijkt ook uit het feit dat ze op dit gebied nooit negatief in het nieuws komen.”

 

Toeleveranciers worden aan een strakke keuring onderworpen. Rosl Veltmeijer, Triodos Bank.

 

De fabrikant werkt daarnaast samen met Toyota aan de ontwikkeling van de volgende generatie lithium-ionbatterijen, met vliegtuigproducent Boeing aan de productie en recycling van koolstofvezel en het investeert in waterstoftechnologie. Ook hebben de Duitsers een programma voor elektrische auto’s op touw gezet. Alles bij elkaar leverde deze bedrijfsvoering BMW ook al de koppositie in de Dow Jones Sustainability Index op – een belangrijke graadmeter voor de duurzaamheid van beursgenoteerde bedrijven.

 

Europa versus Azië

 

Desalniettemin is een belangrijke vraag of je als duurzame bank überhaupt nog wel in auto’s moet investeren die op fossiele brandstof rijden. Er zijn goede alternatieven beschikbaar. “Elektrische en hybride voertuigen hebben lagere emissies, maar ze maken nog maar een klein onderdeel van de markt uit. De focus moet daarom niet alleen hierop liggen”, meent Veltmeijer.

“Triodos heeft ervoor gekozen om een duurzaam alternatief te bieden voor mensen die willen beleggen. We sluiten geen enkele sector per definitie uit”, aldus Veltmeijer. Dat levert dilemma’s op. “Waar trek je de grens? Is het eerlijk om het bedrijf dat de olie oppompt uit te sluiten en alle andere bedrijven die allemaal afhankelijk zijn van olie niet uit te sluiten? Als je deze bedrijven niet meer onderzoekt weet je ook niet welk bedrijf het beter doet dan de rest, en heeft dialoog ook geen zin.”

 

We sluiten geen enkele sector per definitie uit. Rosl Veltmeijer, Triodos Bank.

 

En dat doet Triodos wel. Dan kom je erachter dat BMW – net als andere Westerse fabrikanten – een automaker als Toyota aftroeft op sociaal gebied. “Dit heeft ook met de cultuurverschillen tussen Europa en Azië te maken, er wordt daar op een andere manier omgegaan met bijvoorbeeld vakbonden. Naast het feit dat we hier andere normen en waarden hebben, eist de Europese consument op sociaal gebied ook meer van een bedrijf”, stelt Veltmeijer. “Omdat wij een Europese bank zijn hechten wij ook veel waarde aan het sociale aspect van een bedrijf.”

 

Dilemma’s

 

Zo kom je als bank vele dilemma’s tegen bij je investeringsbeslissingen. Kijk je puur naar de duurzaamheid van een product zelf, of neem je de hele bedrijfsvoering in ogenschouw? Is het voldoende als een bedrijf stappen in de goede richting zet, ook al is het einddoel nog niet in zicht?

“Door het vergelijken van de prestaties binnen een sector creëren we een soort van competitie en willen we de koplopers stimuleren om te blijven verbeteren, en trekken we de achterblijvers wellicht over de grens”, zegt Veltmeijer. De bank heeft echter niet in elke sector bedrijven kunnen vinden. “Je zult zien dat geen enkel groot olie- of gasbedrijf aan onze maatstaven voldoet. Ook mijnbouwbedrijven ontbreken op de lijst.”

De auto-industrie is wél vertegenwoordigd. “Je ziet dat alle industrieën die op het gebied van duurzaamheid onder vuur liggen, verbeteringen maken. Waaronder de auto-industrie, die de afgelopen jaren echt grote stappen vooruit heeft gezet”, sluit Veltmeijer af. De analisten van de Triodos Bank verwachten dat er bij het volgende onderzoek een aanzienlijke vooruitgang is geboekt in de productie van auto’s op nieuwe brandstoffen. Niet alleen omdat het wettelijk verplicht is om de CO2-uitstoot terug te dringen; ook omdat het noodzakelijk is.

Foto: Jason Armstrong via Flickr.com