01-09-2016 07:35 | Door: Eelco Brandes

Het huidige voedselsysteem is niet duurzaam. Vooral vlees (voornamelijk rundvlees) maar ook zuivel en kaas vormen de grootste milieubelasting. Een verschuiving van dierlijke naar plantaardige voedselproducten kan het probleem verlichten.

Dat blijkt de eerste resultaten van een analyse van de milieubelasting van het huidige Nederlandse voedselconsumptiepatroon door het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu).

De milieubelasting is ook relatief hoog voor gewassen uit de glastuinbouw. Bovendien wordt 20 procent van de producten verspild. Omdat de overheid een taak heeft de duurzaamheid van de voedselconsumptie te meten en te monitoren, heeft het RIVM in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu een studie uitgevoerd naar de milieubelasting van de voedselconsumptie.

In die studie is, op basis van een groot aantal gegevens van 168 voedingsproducten, gekeken naar 6 milieuaspecten: klimaatverandering, landgebruik, waterverbruik, verzuring, vermesting en bodemuitputting.

De onderzoekers schatten dat die 168 onderzochte producten samen voor 80 procent verantwoordelijk zijn voor de milieubelasting van de Nederlandse voedselconsumptie. Vlees veroorzaakt de grootst milieuschade. Die schade wordt bepaald door de uiteindelijke hoeveelheid consumptievlees per dier en de broeikasgasemissies door verandering in landgebruik. Lamsvlees en rundvlees zijn over het algemeen meer milieubelastend dan varkensvlees en kippenvlees.

Waterverbruik

Wat betreft waterverbruik is fruit na vlees de grootste belaster. Bij de overige vijf milieuaspecten veroorzaakt de productgroep zuivel en kaas de op een na grootste belasting van het milieu. Voor groente en fruit geldt dat de milieubelasting relatief laag is voor die gewassen die in Nederland in de vollegrond worden geteeld.

Voedselverspilling

Van de in Nederland geconsumeerde producten wordt gemiddeld 20 procent verspild. Voedselverliezen treden op in de gehele productie- en distributieketen. Die bestaat uit de teelt van gewassen, de verwerking ervan in fabrieken, het transport naar Nederland, de opslag en koeling, de supermarkt (houdbaarheidsdata) en de consument. De verspilling vindt op alle onderdelen plaats, maar is het grootst bij de consument.

Hoe verduurzamen?

Het instituut stelt dat een duurzamer Nederlands voedselsysteem kan worden bereikt door de productieprocessen te verduurzamen, en verliezen in de keten te verminderen.

“Aan de consumentenkant kan erop worden ingezet voedselverspilling te verminderen en het voedselconsumptiepatroon te veranderen door minder en anders te eten”, aldus het RIVM. “Een verschuiving van dierlijke naar plantaardige voedselproducten is het meest effectief voor bijna alle milieuaspecten.”

Bron: RIVM | Foto: public domain