18-06-2020 06:00 | Door: Teun Schröder

Het Groene Normaal. Met deze leus presenteert HAK vandaag het eerste Maatschappelijke Impact Rapport (MIR) aan minister Schouten. De spreuk onderstreept de noodzaak van systeemverandering in de teelt en consumptie van groente en peulvruchten. Topman Timo Hoogeboom pleit voor duurzame, lokale teeltmethoden, kortere aanvoerketens, en een plantaardiger eetpatroon met de seizoenen als leidraad.

“Vier jaar geleden zijn we al begonnen met het definiëren van de langetermijnvisie van HAK”, vertelt Hoogeboom. “We willen het groenste voedingsbedrijf van Noordwest-Europa worden en in 2035 CO2 neutraal zijn. Dit willen we bereiken door in te zetten op twee terreinen: gezondheid & consumptie en teelt & productie. We willen voorbij duurzaamheid kijken en veel meer inzetten op maatschappelijke impact. En dit kan alleen als zowel telers, producenten, retailers en consumenten hun aandeel leveren”

Verandering in de hele keten

Volgens Hoogeboom is de urgentie van gezondheid & consumptie overduidelijk. “Ondanks jarenlange voedselvoorlichting eten we nog steeds veel te weinig groenten. Slechts iets meer dan de helft van de 250 gram die het voedingscentrum aanbeveelt. En de groenten die we eten komt vaak van onnodig ver weg voor een veel te lage prijs. Als de consument 59 cent voor een grote pot rode kool betaalt, dan weet je dat er ergens in de keten iemand de dupe is. En dat is vaak de teler.”

Daarom is het volgens Hoogeboom minstens zo belangrijk om verandering in gang te zetten op het gebied van teelt & productie. “De teler van nu heeft een onhoudbaar verdienmodel met steeds lager wordende rendementen. Sinds de jaren 60 is de landbouw in Nederland verschoven naar het produceren van bulkproducten, zoals granen en suikerbieten, voor de wereldmarkt. Het verhogen van de opbrengst per hectare stond hierin centraal, waardoor de Nederlandse bodem steeds verder uitgeput raakt. Op de lange termijn wordt het telen van goede gewassen steeds lastiger.”

Lees ook: CEO HAK: ‘Het gaat erom dat je iets beter achterlaat dan dat je het aantreft

Kringloop en keurmerk

De oplossing ziet HAK in het creëren van een betere prijs voor lokale, duurzame en gecertificeerde kringlooplandbouw. Minder impact op het milieu en een betere prijs voor de teler. “Het is fundamenteel dat telers meer geld krijgen voor de extra inspanning die ze leveren voor duurzame teelt”, vertelt Hoogeboom. “Je kan niet groen telen, als je rood staat. Hiervoor is het van cruciaal belang dat consumenten bereid zijn om meer te betalen voor een gecertificeerd product.”

Hoogeboom is optimistisch dat dit kan. “Wij denken dat het mogelijk is om consumenten te helpen vaker voor gecertificeerde teelt te kiezen, met meer groenten en peulvruchten uit het seizoen. Groenten die buiten het seizoen gekocht worden, leggen vaak een lange reis af, met alle schadelijke gevolgen voor het milieu van dien. De consument kan nog beter geïnformeerd worden over de herkomst van groenten.” Hier is volgens Hoogeboom ook een belangrijke rol weggelegd voor de retailers. “Supermarkten hebben veel invloed op de keuzes die de consument op de winkelvloer maakt. Het is aan de supermarkt om seizoensgroenten in de schijnwerpers te zetten.”

On the way to PlanetProof

Een voor HAK belangrijk keurmerk is On the way to PlanetProof. Dit is een onafhankelijk duurzaamheidskeurmerk en wordt alleen toegekend aan telers en producenten die aan 36 bovenwettelijke vereisten kunnen voldoen. Op het gebied van gezondheid is HAK ook pleitbezorger van het nieuwe voedselkeuzelogo Nutri-Score, een onafhankelijk en wetenschappelijk onderbouwd voedselkeuzelogo dat consumenten helpt gezondere keuzes te maken bij het boodschappen doen en groenteconsumptie stimuleert.

Lees ook: HAK brengt gecertificeerd duurzame rode kool op de markt

Momentum

Volgens Hoogeboom is er momentum voor verandering. “De coronacrisis heeft laten zien dat de consument baat heeft bij een gezonde levensstijl met goede voeding als basis. Maar ook de mondiale voedselketen wordt onder de loep genomen. Het systeem van transport van landbouw- en veeteeltproducten over de hele wereld met allerlei onduidelijke schakels is niet houdbaar. Wij pleiten voor een kleine, korte, lokaal georganiseerde keten gebaseerd op kringlooplandbouw.”

Hoogeboom benadrukt dat HAK het systeem niet alleen kan veranderen. “Er is een structurele verandering nodig van onze voedselketen, en dat kan alleen als iedereen zijn rol daarin pakt en voorbij de horizon kijkt van zijn eigen kortetermijnbelangen”, aldus de topman. “In het MIR staan onze duurzaamheidsinspanningen, maar het is ook een ambitiedocument én oproep aan alle spelers in de keten voor verdere samenwerking. Hiervoor is ook een maatschappelijk debat nodig.”

Bron/Beeld: HAK