16-01-2017 09:30 | Door: Fitria Jelyta

In de zorgsector kan gebruikte medische apparatuur worden gereviseerd, waardoor deze weer als nieuw functioneert en ook met dezelfde garantie als nieuw kan worden verkocht. Dit past binnen de principes van de circulaire economie. Op welke andere manieren kan de medische sector de kansen van een circulair verdienmodel benutten?

Volgens Néstor Coronado Palma, de voormalige Circular Economy program director van Philips Healthcare, is de circulaire economie een winstgevende benadering van de manier waarop handel wordt gedreven. Op dit moment is Coronado als mentor betrokken bij de Startupbootcamp HighTechXL, waar hij technologiestart-ups advies verleent om duurzaam te groeien.

“Wanneer ik het heb over de circulaire economie, beschrijf ik dat aan de hand van het sluiten van businessketens”, zegt hij. “Met de circulaire economie gaan bedrijven op zoek naar mogelijkheden om economische groei los te koppelen van het gebruik van bronnen. En daarmee bedoel ik niet alleen natuurlijke bronnen en schaarse grondstoffen, maar ook bijvoorbeeld arbeid en tijd.”

De circulaire economie begint volgens de oud-directeur bij het zoeken naar mogelijkheden om de waarde, die is gecreëerd bij het maken van producten, zolang mogelijk in de keten te houden door deze waarde te herstellen of te optimaliseren.

Néstor Coronado Palma

Het circulaire verdienmodel van healthcare

Een van de eerste en gemakkelijkste manieren om de waarde terug te winnen, is om de software en hardware van de apparaten te optimaliseren en te vernieuwen. Dit wordt mogelijk door de gebruikte medische apparatuur van de klant terug te kopen om vervolgens het optimalisatie- of refurbishing-proces te doorlopen. Op die manier behoudt het product zijn waarde, in plaats van dat het apparaat met de tijd in waarde daalt. Zo wordt een lineair transactiemodel circulair gemaakt.

“Klanten zijn vaak niet geïnteresseerd in hoe een machine in elkaar zit. Ze willen dat de machine doet waar die voor gemaakt is. Daarvoor bieden de service businessmodellen uitkomst, omdat de producent of een financiële dienstverlener eigenaar blijft van het apparaat en de klant alleen betaalt voor de functies die hij van het apparaat afneemt”, vertelt Coronado.

“De klant gebruikt bijvoorbeeld een röntgenapparaat dat gedurende een jaar honderd röntgenbeelden per dag kan maken met specificaties als beeldsterkte. Aan het eind van die periode neemt de producent of financiële dienstverlener het apparaat terug, waarna het kan worden gebruikt door een andere klant. Hierbij kijkt de producent naar de eisen van de nieuwe klant en wordt het product aangepast om aan deze nieuwe eisen te voldoen.”

Artikel gaat verder onder de infographic.

Download Infographic

‘Nieuw is beter’

Bij Philips Healthcare was Coronado verantwoordelijk voor de strategische invulling van circulaire economie. Het Refurbished Systems-portfolio van Philips Healthcare bestaat uit beeldsystemen als CT- en MRI-scanners, interventionele röntgenapparatuur (IXR) en echografieapparatuur. De tweedehands medische apparatuur wordt bij Refurbished Systems zorgvuldig geselecteerd, gedecontamineerd en opnieuw gespoten. In het proces worden defecte of verouderde onderdelen vervangen. Vervolgens wordt het gereviseerde apparaat getest volgens de originele specificaties van een nieuw apparaat.

“Veel mensen denken dat de grootste markt voor gereviseerde medische apparatuur zich in ontwikkelingslanden bevindt, maar niets is minder waar”, zegt Coronado. “De Verenigde Staten is de grootste markt voor refurbished systems. Daarna volgen Europa en Japan. De bestaande markten bevinden zich dus in ontwikkelde economieën.” Het marktaandeel van gereviseerde medische apparatuur is echter minder dan 10 procent van de totale marktwaarde van medische apparatuur, stelt de directeur. Daarom zijn er veel kansen om de markt voor refurbished systems in ontwikkelingslanden te vergroten.

 "Als het circulaire verdienmodel overeenkomt met wat de klanten willen, dan is er naar mijn mening geen reden waarom de klanten niet uit zichzelf de transitie naar de circulaire economie zullen maken"

Toch zien de markten in ontwikkelingslanden gereviseerde apparaten vaak nog als tweedehandse producten. En als een product minder kost, dan is de conclusie dat het minder goed werkt dan een nieuw apparaat. Coronado: “De gedachte dat gereviseerde medische apparatuur net zo goed werkt als nieuwe wil nog niet helemaal doordringen tot de markt in ontwikkelingslanden. Daarom moeten we beginnen bij het veranderen van deze perceptie. Nieuw is in dit geval niet beter.” Deze perceptie kan volgens de directeur worden veranderd door de teruggewonnen waarde van de apparaten en de gesloten businessketens van de circulaire economie te benadrukken in de marketing- en communicatiestrategieën.

“We hoeven het gedrag van consumenten of klanten niet te veranderen, maar we moeten een sterk accent leggen op de waarde die circulaire verdienmodellen kunnen leveren ten opzichte van de behoeften van de klanten. Daarom moeten we de nadruk leggen op functionaliteit. Als het circulaire verdienmodel overeenkomt met wat klanten willen, dan is er naar mijn mening geen reden waarom die klanten niet uit zichzelf de transitie naar de circulaire economie zullen maken”, aldus Coronado.

‘Recyclen heeft de laagste waarde’

Naast het reviseren van medische apparatuur, valt er in de zorgsector nog veel winst te behalen door circulaire economie te vertalen in het effectief en efficiënt inzetten van middelen. Coronado verwijst naar het delen van medische apparatuur, operatiekamers, maar ook medisch personeel. Dit gebeurt volgens de oud-directeur al in Nederlandse ziekenhuizen in Utrecht en Arnhem, maar ook in andere landen.

Wat ook bij circulaire verdienmodellen hoort, is het hergebruik en recyclen van wegwerpbare medische apparatuur, maar volgens de oud-directeur levert dit de minste waarde op. Coronado: “Recyclen is de allerlaatste keten in een circulair verdienmodel waar je waarde kunt terugwinnen, omdat het pas aan het eind van de levensduur van een product plaatsvindt. Daarom is het ontwerp van producten en diensten essentieel in de circulaire economie.”

“Wanneer producten zijn ontworpen volgens de principes van de circulaire economie, zullen producenten proactief blijven in hun klantrelaties en in de verschillende levensduurfases die een product doormaakt. Deze proactieve benadering garandeert een continue inkomstenbron, die zowel economische als ecologische winsten met zich meebrengt.”

Foto: Hoofd- en In tekst-afbeelding: Philips Communications | Infographic: Robin de Boer