30-03-2018 13:23 | Door: Joyce de Thouars

De verkoop van elektrische en elektronische apparaten neemt jaarlijks toe en daarmee ook de hoeveelheid elektronisch afval. Meer samenwerking is echter nodig tussen recyclingbedrijven en producenten om ketens te sluiten in de overgang naar een circulaire economie. Koplopers zoals Miele en Philips gebruiken al gerecycled plastic in sommige productonderdelen, maar als het aan Coolrec ligt, wordt deze groep groter.

Alleen al in Nederland werd er in 2016, 295.000 ton aan elektrische apparatuur verkocht, volgens cijfers van inzamelingsorganisatie Wecycle. In datzelfde jaar werd er 109.600 ton elektrisch afval ingezameld. Wasmachines hebben daar op basis van gewicht het grootste aandeel in.

Recycling elektronisch afval

Coolrec verwerkt op zijn locatie in Dordrecht een deel van de door Wecycle ingezamelde elektronische apparaten tot hoogwaardige grondstoffen. Op de site is een groep mannen druk in de weer met het verslepen en inspecteren van koelkasten voordat ze een lopende band opgaan. “Per uur verwerken we gemiddeld 120 koelkasten”, vertelt locatiemanager Werner Verhulst. “In de zomer zijn we het drukst, omdat er dan meer koelkasten worden weggegooid.” 

"Er is geen enkele reden om niet een hoger percentage gerecycled materiaal in producten te gebruiken"

De koelkasten worden op de transportband stapsgewijs ontdaan van compressoren en andere onderdelen voordat een shredder ze tot kleine stukjes, ofwel flakes, maalt. Hier zitten verschillende kunststoffen zoals polyethyleen, polypropyleen en polystyreen in. In Coolrec’s vestiging in Waalwijk worden de flakes gesorteerd en op specificatie gebracht zodat ze weer terug de keten in kunnen. 

Samenwerking met OEMs

De duurzame koplopers onder de producenten van huishoudelijke apparaten gebruiken al gerecyclede materialen bij het maken van nieuwe producten. Zo werkt Coolrec samen met partijen zoals Philips, Miele, Bosch en Siemens. “Een stofzuiger van Philips bestaat voor 36 procent uit gerecycled materiaal”, geeft Bas Blom, directeur bij Renewi’s monostroom divisie als voorbeeld. Coolrec levert de secundaire grondstoffen voor de stofzuiger. Het is belangrijk dat deze grondstoffen gelijkwaardig zijn aan nieuwe materialen en een hoge kwaliteit hebben.

Daarom sorteert Coolrec afgedankte Philips stofzuigers uit voordat ze tot kleine stukjes verschroot worden. Als de stukjes zijn schoongemaakt en in verschillende soorten kunststoffen uitgesorteerd gaan ze weer terug naar Philips. Ruim 30 procent van deze herwonnen kunststoffen wordt toegepast in nieuwe producten. Sinds kort gebruikt Philips de gerecyclede kunststoffen ook voor de productie van de zwarte bodemplaat van de Senseo Original-lijn.

Gerecycled materiaal in producten

In de toekomst moet het percentage van gerecycled materiaal in nieuwe producten wel omhoog. “Er is geen enkele reden waarom we niet op een hoger percentage gerecycled materiaal kunnen zitten”, stelt Blom. Met de ruime ervaring die Coolrec heeft opgedaan is het bedrijf klaar voor de volgende stap. Er zijn dan ook investeringen gedaan zodat de locatie in Dordrecht zowel de stroom van Wecycle als die van fabrikanten kan blijven verwerken.  

"Sommige producenten nemen een afwachtende houding aan en moeten een duwtje in de rug krijgen"

De producenten die al gerecycled plastic gebruiken doen dit vrijwillig op basis van ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen. “Dat is terecht maar de koploperspositie betaalt zich uiteindelijk ook terug”, denkt Blom. Er zijn echter ook nog veel producenten die een afwachtende houding aannemen. “Die moeten een duwtje in de rug krijgen,” vindt Blom. Hij schetst de uitdaging waar recyclingbedrijven voor staan: “Met een olieprijs die vrij laag staat, nemen producenten vaak toch maar weer nieuwe grondstoffen in plaats van gerecycled materiaal.” De overheid zou kunnen helpen door bijvoorbeeld met subsidies een level playing field te creëren.

Blom benadrukt dat eventuele maatregelen van de overheid van tijdelijke aard kunnen zijn. “Het is alleen maar om de circulaire economie op gang te krijgen. En als je de volumes eenmaal hebt, gaat de efficiency ook vanzelf werken.” Tegelijkertijd moeten producenten ook aangesproken worden op hoe ze producten ontwerpen en maken. Door bijvoorbeeld regulering kan worden afgedwongen dat het percentage gerecycled materiaal in producten omhooggaat.

Consumentenbewustzijn

Consumenten spelen vanzelfsprekend ook een belangrijke rol in de sluiting van de keten voor elektronische producten en bij recycling in het algemeen. Volgens ‘The Global E-waste Monitor 2017’ werd in Europa slecht 35 procent van de afgedankte elektronische apparatuur op de juiste manier afgevoerd in 2016. De overige 65 procent werd niet op de correcte manier gerecycled door bijvoorbeeld illegale exports en ongereguleerde recycling. Daar valt dus nog veel te winnen.

"We vertellen mensen te weinig over wat we met hun afval doen"

“Ik heb altijd het gevoel als ik met mijn familie praat dat we veel te weinig vertellen over wat we hier doen”, bekent Blom. Hij doelt erop dat veel mensen niet weten wat er met hun afval gebeurt. Dit leidt tot misvattingen waardoor bijvoorbeeld gedacht wordt dat ‘afval scheiden geen zin heeft’. Het tegenovergestelde is juist waar. “We halen hier bijna handmatig elk laatste stukje klein metaal eruit”, geeft Blom als voorbeeld. “Natuurlijk kunnen er altijd verbeteringen plaats vinden. Maar het gedrag van consumenten moet ook wel goed gestuurd worden.”

Er zijn verschillende routes die doorlopen moeten worden richting een circulaire economie. “Het belangrijkste is echter om samen te werken”, onderstreept Blom. “We hebben al veel prachtige samenwerkingen, die heel goed lopen zoals met Philips. Als wij op kleine schaal dit soort verbanden en samenwerkingen in gaan dan gaan de volumes vanzelf groeien.”

Interview | Foto: Adobe Stock