21-02-2020 16:30 | Door: Marc Seijlhouwer

Nederland gebruikt 20 procent minder materiaal dan in 2000, blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek.  De forse daling komt vooral dankzij de bouw die steeds meer puin hergebruikt. Nederland produceert wel bovengemiddeld veel afval door de landbouw en industrie.

Het onderzoek keek naar het materiaalgebruik van Nederland in de periode van 2000 tot 2018. Daaruit bleek dat Nederland een voorloper is qua recycling en circulariteit. Alleen in Spanje, Italië en het Verenigd Koninkrijk gebruikt men gemiddeld minder materiaal. Ook is Nederland kampioen recyclen, met 1,7 ton gerecycled afval per jaar. 29 procent van ál het materiaal dat Nederland consumeert is gemaakt van gerecyclede spullen.

Bouwafval grootste bijdrage

Dit komt niet doordat de Nederlandse burgers beter hun afval scheiden en meer tweedehands kleding kopen. Het onderzoek kijkt naar gewicht, waardoor de bouw een enorme bijdrage levert aan de recylingcijfers. “Puinbeton weegt een heleboel en wordt veel hergebruikt. Dat levert verreweg de grootste bijdrage aan de circulariteit van Nederland in onze cijfers”, vertelt onderzoeker Frank Notten.

Lees ook: Hoe krijgen we de circulaire bouw van de grond?

Dat betekent dus dat de 29 procent van het ‘geconsumeerde materiaal’ voornamelijk bestaat uit tweedehands beton dat in nieuwe gebouwen zit. Zo verklaart Notten het ook: “Omdat Nederland dichtbebouwd is, moet er vaak iets gesloopt worden voor er een nieuw gebouw kan komen. Het sloopafval uit het oude gebouw kan je dan misschien weer opnieuw gebruiken.”

Sinds 2008 daalt het materiaalgebruik in Nederland gestaag:

Minder infrastructuur door bevolkingsdichtheid

Dat Nederland minder materiaal gebruikt, komt volgens het CBS ook doordat we een dichtbevolkt land zijn. “De steden liggen dicht bij elkaar. Het is een beetje gissen, maar als je minder wegen hoeft te bouwen verbruik je veel minder materiaal”, aldus Notten. Waarom de bouw minder nieuw materiaal is gaan gebruiken sinds 2000, kan hij niet met zekerheid zeggen.

Lees ook: Beton kan 80 procent minder CO2 uitstoten

Wel is bekend dat hergebruik van beton een steeds populairder idee is in de bouw. Het scheelt geld én het is duurzamer, want bij het maken van vers beton is veel warmte nodig, en het opwekken van warmte produceert CO2. Vooral voor wegen is puin goed te gebruiken, omdat de structurele eisen van het wegdek minder streng zijn dan die van een (kantoor)gebouw.

Export en afval

Hoewel ‘we’ veel hergebruiken, produceren we ook veel afval; 700 kilo meer dan de gemiddelde Europeaan. “Dat komt door bedrijven die veel afval produceren in Nederland, en de goederen vervolgens naar het buitenland exporteren. Denk aan de landbouw en de industrie.”

Lees ook: Europa zet in op circulaire landbouw

Nieuwe metingen

De CBS-cijfers geven een positief beeld van Nederland ten opzichte van de rest van Europa. De vraag is of meten aan de hand van gewicht de beste methode is. Het legt immers de zwaarte bij de bouw, waar qua kilo’s de meeste materialen in omgaan. “Dat is een discussie die gevoerd kan worden. Als de politiek wil dat we het anders gaan doen, bijvoorbeeld aan de hand van de waarde van materialen, dan moet het kabinet ons daar de opdracht toe geven”, denkt Notten.

Bron: CBS | Beeld: CBS/Adobe Stock