04-04-2020 15:18 | Door: Rianne Lachmeijer

De coronacrisis heeft een grote impact op de maatschappij. Het leven van veel mensen staat op zijn kop. Zonder dit leed te vergeten, biedt de huidige crisis ook kansen voor verandering. Als er iemand is die daar een visie op heeft, dan is het Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. "Je kan niet vijf maanden blijven hangen in de emotie van deze crisis. We moeten juist door", zegt hij in de CrisisCast met Paul van Liempt.

De afgelopen weken deelde Jan Rotmans juist nog niet veel over de coronacrisis. Hij moest het eerst een plek geven. “Ik ken ook een paar mensen die het coronavirus hebben. Dat geeft het een gezicht.” Ook is veel van zijn werk stil komen te liggen. Daar moest hij ook even aan wennen. Inmiddels heeft hij zich erbij neergelegd en probeert te reflecteren op wat er gaande is. Het boek over de impact van samenlevingen op crises waar hij deze zomer vol aan wilde werken, gaat hij nu al schrijven.  "Mijn idee was om daarvoor als aangrijpingspunt de aankomende economische crisis en de klimaatcrisis te nemen. Deze crisis had ik niet voorzien."

Herwaardering van publieke sector door coronacrisis

Rotmans verwacht dat de huidige crisis zorgt voor een herwaardering van de publieke sector. Ook de rol van de overheid gaat veranderen, denkt hij. “In tijden van crisis moet die toch de regie nemen. We worden nu aan de hand genomen door de overheid en door wetenschappers. Dat is wel een unicum”, zegt hij op minuut 08:36 van het interview. 

Impact op klimaat en duurzaamheid

De hoogleraar transitiekunde benadrukt dat we tijdens de coronacrisis het klimaat niet moeten vergeten. Anders hebben we over tien jaar een klimaatcrisis. “Als we hier van leren betekent dat, dat we nog meer middelen moeten stoppen in het aanpakken van het klimaatprobleem. Anders hollen we van de ene crisis naar de andere”, zegt hij op minuut 15:40 van het interview.

Leiderschap en transitie

In tijden van crisis wordt vaak veel geld gepompt om de huidige economie overeind te houden. Dat geld kan dan niet in de nieuwe, groene, duurzame economie worden gestopt. Dat komt de transitie niet ten goede. "Als je al het geld aan de gevestigde orde geeft, weet je vrijwel zeker dat er geen doorbraken komen”, aldus Rotmans. Hij praat daarover vanaf minuut 27:57.

Tegelijkertijd bieden crises mogelijkheden voor verandering. Hij kreeg al berichten van mensen die die kans nu willen pakken. Maar Rotmans pleit voor geduld. "Leiderschap heeft ook te maken met timing", zegt hij op minuut 18:03.

De hoogleraar transitiekunde verwacht dat er over een aantal weken meer ruimte komt voor reflectie. “We hangen nu nog in onze emotie, en dat is volslagen begrijpelijk. Maar we moeten binnen een paar maanden toch uit die emotie stappen en zeggen: ‘Jongens, als we nou willen voorkomen dat we elke vijf jaar in zo'n crisis komen, dan moeten we nu gaan doorpakken.’”

Lieveren luisteren? Beluister dan het gesprek als podcast:

Interview: Paul van Liempt | Hoofdafbeelding: Drift