09-04-2020 15:01 | Door: Teun Schröder

Nog maar een paar maanden geleden presenteerde Herman Wijffels zijn nieuwe boek ‘De gulden snede’ over de toekomst van ecologie, de economie en de politiek. Hoe beïnvloedt de coronacrisis die toekomst? Daarover vertelt Wijffels in de CrisisCast van DuurzaamBedrijfsleven. “Ieder individu moet nu de verantwoordelijkheid nemen voor het geheel."

Zelf zit Wijffels in deze rare tijden met zijn vrouw teruggetrokken in een huisje midden in de natuur in de periferie van ons land. “Volledige isolatie met de ruimte om te wandelen of af en toe de racefiets te pakken.” Maar voor zowel zijn vrouw als hemzelf gaat het werkende leven gewoon door.

Tijd van bezinning (05:10)

“Wat is de belangrijkste boodschap van deze tijd?”, vraagt CrisisCast presentator Paul van Liempt zich af. “Er zijn er meerdere”, zegt Wijffels. “Maar een belangrijke is dat ieder individu nu toch de verantwoordelijkheid moet nemen voor het geheel. We zien nu dat we onszelf bepaalde beperkingen moeten opleggen. Niet alleen voor onszelf, maar ook voor de gezondheid van anderen. Dit vraagt om een heel belangrijke draai in onze cultuur, waarbij we niet alleen aan onszelf moeten denken.”

Economie na corona (08:48)

Wijffels vindt het logisch dat de overheid ondernemingen ondersteunt die door de corona-maatregelen omzet missen. Wel stelt hij kritische vragen over welke sectoren meegenomen moeten worden naar de toekomst. “Volgens mij is dit, nu de economie grotendeels stil is komen te liggen, niet zozeer het moment om na te denken over restauratie. Veel belangrijker is het om ons af te vragen welke activiteiten we willen meenemen naar de economie van de 21ste eeuw.”

Leiderschap in tijden van crisis (15:45)

Wijffels is van mening dat leiderschap van alle facetten in de samenleving moet voorkomen. “In moeilijke tijden hebben we mensen nodig die houvast bieden. Dit geldt zowel voor het gezin en de onderneming, als voor de overheid.” Wijffels is positief over de beleidsvoering in Nederland, maar kritisch op het optreden van minister Hoekstra in de onderhandelingen met Zuid-Europa. “De Hollandse horken hebben zich teveel op de voorgrond gepresenteerd.”

Lokale economie = circulaire economie (22:50)

Ook haalt Wijffels het belang aan van lokale economieën. “Je ziet dat grote ecologische vraagstukken uiteindelijk worden opgelost door lokale actie. Daar krijgt de circulaire economie vorm. Daar zien we een verschuiving van fossiele energie naar hernieuwbare energie. Daar schakelen we over van een klassieke productie-georiënteerde landbouw naar een gezondheid-georiënteerde landbouw. Dit moet uiteindelijk allemaal gebeuren door ondernemende mensen.”

Systeem verandering (25:00)

Wijffels verwacht dat de grote afhankelijkheid die mensen op dit moment hebben van grote bureaucratieën en technocratieën zal afnemen. “We leven aan het einde van de industriële revolutie en we naderen een tijdperk waar we vooralsnog geen naam voor hebben. Mijn indruk is dat mensen niet gelukkig worden van verhogen van het BNP per hoofd. Hoe willen we het leven in de volgende fase vorm geven? Het is voor mij kraakhelder dat iedereen een bijdrage zal moeten leveren om deze vraag te beantwoorden.”

Bekijk de video voor het volledige gesprek. Of luister als podcast

Interview: Paul van Liempt | Beeld: KENNISLAND, VIA FLICKR CREATIVE COMMONS