05-09-2018 16:58 | Door: Rianne Lachmeijer

Nederland staat aan de vooravond van een grote verbouwing: We moeten van het aardgas af, CO2-reduceren en minder materialen gebruiken. Welke rol kan digitalisering bij deze transitie spelen? Vier experts geven hun visie. Jeroen Cox senior-manager energie & milieu bij KPN trapt af.

Digitalisering: noodzaak of bijzaak bij verduurzaming?

“Noodzaak. Neem alleen maar de zorg. Als je niet digitaliseert in de zorg dan wordt het onbetaalbaar, omdat er gewoon veel meer vraag komt.

Digitalisering zorgt bijvoorbeeld dat je op afstand met de arts kunt communiceren middels een chat of een video waardoor je niet naar het ziekenhuis toe hoeft, of dat op afstand je hartslag kan worden uitgelezen. Dat zijn natuurlijk allemaal dingen die bijdragen aan lagere kosten voor ziekenhuizen. Bovendien kan de frequentie waarmee je meet ook omhoog, dat verbetert de kwaliteit.”  KPN, Jeroen Cox

Welke rol kan ICT of digitalisering spelen in de verduurzaming van de maatschappij?

“Bij het terugdringen van CO2-uitstoot zal het gebruik van innoverende en slimme ICT-toepassingen een zeer belangrijke rol spelen. Organisaties kunnen hun processen er efficiënter mee inrichten waardoor ze hun energie- en waterverbruik aanzienlijk verminderen en daarmee hun CO2-voetafdruk kunnen verkleinen. Zo kan je met digitalisering de historische koppeling tussen economische groei en CO2-uitstoot doorbreken en de maatschappij verduurzamen.”

Wat zijn de grootste hindernissen om tot een geoptimaliseerde, digitale samenleving te komen?

“We hebben te maken een collectieve uitdaging waarbij een hindernis is om te groot te willen beginnen. Ik denk ten eerste dat je gewoon dingen moet uitproberen en daarna de succesvolle projecten moet opschalen. En dat je heel helder moet zijn over de belangen die er zijn waardoor je echt gezamenlijk naar een bovenliggende doelstelling toewerkt. Tot slot denk ik dat security een terechte bezorgdheid is van organisaties.”

Voor welke sectoren kan digitalisering het meest betekenen voor verduurzaming?

“In de maakindustrie, logistiek, gebouwde omgeving, energie en landbouw. Dat staat in een rapport dat Accenture voor Global e-Sustainability Initiative (GeSI) heeft gemaakt en waar KPN een versie voor de Nederlandse markt voor heeft laten maken.”

Download het rapport

In welke sectoren ziet u al ontwikkelingen waarbij digitalisering en verduurzaming samenkomen?

“In de logistiek zie je bijvoorbeeld de opkomst van kasten waar je zelf jouw pakketje kunt ophalen. In de behuizing van die kast zit een soort roltrap die ronddraait. Aan de buitenkant kun je dan de unieke code invoeren voor jouw pakketje en dan komt het door het deurtje. Zoals je nu een flesje cola uit een automaat haalt, haal je straks je pakketje eruit op een voor jou geschikte moment."

Heeft u een KPN-voorbeeld waarin verduurzaming en digitalisering bij elkaar komen?

"Op dit moment richt KPN zich op het circulair maken van de bedrijfsvoering. Om dat te kunnen realiseren moeten we eerst weten waar de producten die we afnemen uit bestaan. Zo zijn we nu met een pilot begonnen om een materiaalpaspoort te maken. Waar is het product van gemaakt? Waar komen de grondstoffen vandaan? Hoe weet je dat het eerlijk is, zonder kinderarbeid enzovoort?

Dit vraagt een enorme hoeveelheid informatie uit de keten. Een spreadsheet voldoet niet meer om deze enorme hoeveelheid data te categoriseren, volgen en auditeren. Hier heb je nieuwe digitale data- en analysetools voor nodig."

In hoeverre kan digitalisering een rol spelen bij de verduurzaming van de telecomsector?

"De telecomsector is natuurlijk energie-intensief. Als KPN gebruiken ongeveer 0,8 procent van de stroom van Nederland. Op termijn zouden grootverbruikers als KPN een rol kunnen spelen in decentrale batterijopslag. Immers, in de basis is het probleem van de energietransitie om vraag en aanbod te balanceren."

Welke innovatie gaat een cruciale rol spelen?

"Fotonica, een toekomstige innovatie; dat wordt naar verwachting echt een doorbraak-technologie. De truc is dat licht dan niet meer wordt omgezet naar elektriciteit. Dat scheelt in het energieverbruik."

In onderstaand fragment van VPRO Tegenlicht wordt fotonica kort uitgelegd:

Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie. Lees volgende week over de kansen van digitalisering voor de energiesector in een interview met Jos Blom van Alliander.

Afbeelding: KPN