04-10-2017 15:33 | Door: Hidde Middelweerd

Het KEMA-lab in Arnhem, waar componenten voor elektriciteitsnetten worden getest en gecertificeerd, is fors gemoderniseerd en uitgebreid. Dankzij een investering € 70 mln is het lab van certificeringsorganisatie DNV GL ’s werelds eerste, en momenteel enige faciliteit waar componenten voor zogeheten ultra-high voltage-elektriciteitsnetten, ofwel supergrids, getest en gecertificeerd kunnen worden. Het vernieuwde laboratorium opent vandaag officieel zijn deuren.

De officiële opening van het vernieuwde laboratorium is niet het enige heugelijke nieuws voor KEMA Laboratories. Het lab viert deze maand namelijk ook haar 90-jarige jubileum. Jacob Fonteijne, executive vice-president van KEMA Laboratories: “Het KEMA-keurmerk werd 90 jaar geleden in het leven geroepen, omdat de netten van alle Nederlandse elektriciteitsbedrijven aan elkaar verbonden moesten worden. Het grootste probleem waar men tegenaan liep, was dat de benodigde componenten, van vermogensschakelaars tot kabels, niet betrouwbaar waren. Er was dus grote behoefte aan een onafhankelijke test- en certificeringsfaciliteit voor deze componenten.” Het KEMA-keurmerk was geboren.

“Het gekke is dat we nu negentig jaar verder zijn, maar dat 25 procent van de producten nog steeds niet aan de internationale standaarden voldoet”, vervolgt hij. “Dat heeft alles met concurrentie te maken. Technische innovaties, nieuwe materialen; het wordt allemaal gebruikt om componenten goedkoper te maken. Daarom doorstaan ook nu veel producten de test niet. Dat zorgt ervoor dat KEMA Laboratories nog steeds relevant is. We bieden immers belangrijke meerwaarde voor de eindgebruiker.”

Die meerwaarde zit hem in het feit dat de sociale en financiële consequenties van stroomuitval enorm zijn. Leveringszekerheid is van levensbelang en de componenten die KEMA Laboratories test, spelen daar een cruciale rol in. De oorzaak van stroomuitval is namelijk vaker dan niet te herleiden naar een van deze componenten. Door ze van tevoren te onderwerpen aan een rigoureuze test, wordt de kans op stroomuitval gereduceerd.

Supergrids

Om ook in de toekomst relevant te blijven, is het essentieel dat KEMA Laboratories mee evolueert met de markt. Met de opkomst van supergrids, elektriciteitsnetten met een vermogen van 800 kilovolt en daarboven, was het dan ook nodig om het laboratorium fors uit te breiden. Bas Verhoeven, director global business developement bij KEMA Laboratories: “Dit is een volgende logische stap. Het stelt ons in staat om de componenten voor supergrids secuur te kunnen testen.”

Om dit te kunnen doen, werd de testinstallatie van KEMA Laboratories met 50 procent vergroot. “De componenten voor supergrids hebben een enorm hoge energiedichtheid, wat betekent dat je enorm veel energie nodig hebt om de netwerkcondities na te bootsen waarmee je de componenten kan testen”, vervolgt Verhoeven. “De testinstallatie heeft een kortsluitvermogen van 13 gigavolt ampère. Om je een idee te geven: de installatie is in staat om heel Nederland een paar milliseconden lang van energie te voorzien.”

Steeds meer energie

Supergrids spelen een steeds belangrijkere rol in het energiesysteem van de toekomst. Fonteijne en Verhoeven verwachten dan ook dat de vraag naar onafhankelijke tests en certificeringen alleen maar zal toenemen. Fonteijne: “De wereldwijde vraag naar energie blijft in de aankomende decennia groeien. Naar verwachting met 140 procent tot en met 2050. Er moet dus steeds meer energie opgewekt worden, op steeds grotere schaal. Met name in Azië zie je dat er steeds meer enorme energieprojecten verrijzen, zoals waterkrachtcentrales. De energie die daar wordt opgewekt, moet naar de eindgebruiker en daar heb je het hogere voltage van supergrids voor nodig.”

"Er zijn inmiddels al vele kilometers aan supergrids aangelegd"

“Er zijn inmiddels al vele kilometers aan supergrids aangelegd, in landen als China en India”, vult Verhoeven aan. “Die markt is er al en wordt alleen maar groter. Kijk naar een land als Saudi-Arabië. De olie raakt daar op, dus het moet op zoek naar een nieuw verdienmodel. Wat ze daar hebben is enorm veel zon, dus in de aankomende jaren worden daar gigantische zonneparken aangelegd. Supergrids zijn de manier om deze opgewekte energie naar Europa te transporteren. In politiek opzicht zijn daar nog wat obstakels te overbruggen, maar qua technologie is dat al mogelijk.”

Blik op de toekomst

KEMA Laboratories is al 90 jaar lang relevant, maar wil dat ook in de toekomst graag zo houden. Met de uitbreiding van de testfaciliteit is daar een belangrijke eerste stap in gezet. Fonteijne verwacht echter dat KEMA Laboratories zich moet blijven vernieuwen, om de markt ook in de toekomst optimaal te blijven bedienen.

“Er gaan veel dingen veranderen in het elektriciteitsnet van de toekomst. Zo moet het net transparanter worden, want iedereen wil tegenwoordig te allen tijde kunnen zien hoeveel energie hij verbruikt”, aldus Fonteijne. “Daarnaast moeten netwerken open worden. Het traditionele model van eenrichtingsverkeer, van de energiecentrale naar de eindgebruiker, is aan het vervagen. Het elektriciteitsnet is een commerciële speeltuin aan het worden, voor allerlei verschillende bedrijven. Hierbij komen allerlei nieuwe (vaak digitale) dingen op ons pad, waar we op in moeten spelen. Het gaat niet langer alleen om de betrouwbaarheid van de componenten, maar van het elektriciteitsnet in zijn geheel.”

“We bestaan nu 90 jaar, maar we willen zeker door naar de 150 jaar”, besluit Fonteijne. “Als we niet mee ontwikkelen met de markt, is dat niet mogelijk.”

Hoofdafbeelding: DNV GL | Afbeelding in tekst: DNV GL