23-07-2018 09:01 | Door: Hidde Middelweerd

Voldoen aan Artikel 8 van de Energy Efficiency Directive (EED) van de Europese Unie. Dat klinkt misschien saai, maar niets is minder waar. Meer dan 45.000 bedrijven in de Europese Unie moeten in 2019 aan deze richtlijn voldoen, anders riskeren ze een boete. Noodzakelijk kwaad? Misschien. Maar bovenal is het een kans voor bedrijven om serieus aan de slag te gaan met energie-efficiëntie en -besparing, stelt Anke Brems, senior consultant bij DNV GL.

Artikel 8 van de European Energy Efficiency Directive stelt dat grote bedrijven elke vier jaar een energie-audit moeten doen, om hun actuele energieverbruik in kaart te brengen en besparingspotentieel te identificeren. Brems: “Denk aan vragen als: Wat zijn je grootste energieverbruikers? Zijn er trends en fluctuaties te ontdekken? Is er sprake van overbodig energieverbruik?”

"Vroeger waren alleen energie-intensieve bedrijven verplicht om de audit te doen, maar dat is nu een ander verhaal"

Energie besparen

Op deze manier worden de kansen op het gebied van energie-efficiëntie en -besparing blootgelegd, zodat daar vervolgens op ingespeeld kan worden. Daar heeft de Europese Unie baat bij, want de doelstellingen die de Europese Commissie heeft geformuleerd op het gebied van energie-efficiëntie liegen er niet om: 27 procent in 2030. Een voorstel voor een verhoging naar 32,5 procent ligt momenteel op tafel. Het bedrijfsleven speelt een cruciale rol in het behalen van die doelstelling. Regels op het gebied van energie-efficiëntie worden daarom steeds strenger gehandhaafd en moeten door een steeds grotere groep bedrijven worden nageleefd.

“Vroeger waren alleen energie-intensieve bedrijven verplicht om de audit te doen, maar dat is nu een ander verhaal”, vertelt Brems. “Tegenwoordig moet elk bedrijf met minstens 250 werknemers, of met meer dan € 50 mln omzet en een balanstotaal van meer dan € 43 mln elke vier jaar een energie-audit verrichten.” Gemakkelijker gezegd dan gedaan, bleek in 2015, toen de eerste audit op de agenda stond.

Boete riskeren

Veel bedrijven waren niet op de hoogte van het feit dat van hen verwacht werd om de audit te doen. In veel gevallen werd Artikel 8 van de EED dan ook niet nageleefd, vooralsnog zonder consequenties. Brems: “Voor zover ik weet, heeft geen enkele lidstaat toentertijd boetes uitgeschreven. Eind 2019 staat de volgende audit echter alweer op de agenda. Als bedrijven dan geen actie ondernemen, riskeren ze wel een boete. Gelukkig realiseren bedrijven zich steeds meer dat ze hiermee aan de slag moeten.”

Maar ook als het wél op het netvlies staat, is voldoen aan de eisen van de EED niet altijd even gemakkelijk. Voor multinationals blijkt het nakomen van de EED extra complex. “De lidstaten van de EU moeten deze richtlijn namelijk vertalen naar nationale wetgeving. Daar heeft elke lidstaat een eigen draai aan gegeven, resulterend in verschillende eisen, tijdlijnen en eventuele boetes per land”, legt Brems uit. Met andere woorden: een multinational die actief is in drie landen moet aan drie verschillende eisenpakketten voldoen. Dat is ingewikkeld.

Brems verwacht niet dat er snel iets zal veranderen aan dit gebrek aan uniformiteit in de wetgeving. “Als de Europese Unie een nieuwe richtlijn voorstelt, moeten 28 lidstaten het daarover eens worden. Daarom blijven dergelijke richtlijnen doorgaans opzettelijk vaag; anders komt het nooit tot een akkoord. Het is aan individuele lidstaten om concreet te worden.”

"In Nederland zullen er dit keer waarschijnlijk wel boetes uitgedeeld worden"

Aan de slag

Gemakkelijk is (en blijft) het dus niet om aan de EED te voldoen. De tip die Brems dan ook aan bedrijven mee wil geven, is: ga er zo snel mogelijk mee aan de slag. Maar wat is stap één? Brems: “Dat is de zogeheten compliance-check. Moet je als bedrijf überhaupt voldoen aan Artikel 8 van de EED? Daar moet je eerst achter komen.”

Als bedrijven de compliance-check gedaan hebben, is begin 2019 de juiste startdatum om daadwerkelijk met de energie-audit aan de slag te gaan, legt Brems uit. “Begin 2019 is alle benodigde data van 2018 beschikbaar. Ik raad aan om er op dat moment ook meteen mee te starten. Een reisorganisatie beschikt bijvoorbeeld al snel over tientallen reisbureaus, die mogelijk elk een audit moeten ondergaan. Dan wordt de inspanning al snel heel groot. Wie wacht tot november heeft daarnaast een aanzienlijk kleinere kans om nog iemand te vinden die de benodigde audits kan doen. Eind 2015 merkten we ook al dat de agenda’s vrij snel vol zaten.”

Daarnaast verwacht Brems dat er de volgende ronde van audits een stuk strenger gehandhaafd wordt door EU-lidstaten. “In 2015 schoten lidstaten pas op het laatste moment in actie, maar in 2019 verwacht ik meer controle. In Nederland zullen er dit keer waarschijnlijk wel boetes uitgedeeld worden. Voldoen aan Artikel 8 van de EED is dus belangrijker dan ooit.”

Kansen benutten

Ook raadt Brems bedrijven aan om de richtlijn niet alleen te zien als een moetje, maar vooral als een regelrechte kans; een kans om eigen bedrijfsprocessen te verduurzamen én, soms fors, te besparen op de energierekening. “Na een energie-audit komt vaak naar boven dat er belangrijke energiebesparingen te realiseren zijn, zonder grote investeringen. Denk hierbij aan het aanpassen van de temperatuur of druk bij bepaalde equipment. Met deze quick wins kunnen bedrijven in veel gevallen hun energierekening met meer dan tien procent verlagen.”

Toch merkt Brems dat deze kans door veel bedrijven nog niet gegrepen wordt. “Veel bedrijven gaan niet verder dan voldoen aan de eisen: het vereiste rapport leveren, tegen zo weinig mogelijk geld en inspanning. Energie is voor velen simpelweg geen prioriteit. Ze zien er geen businesscase in en zijn niet overtuigd dat de tijd, moeite en geld die nodig is voor een audit, zich snel terugbetaald in de vorm van energiebesparing. Dat is spijtig en een gemiste kans.”

Dat het om een gemiste kans gaat, merkte DNV GL onlangs toen het aan de slag ging voor een grote retailer, die wereldwijd actief is. Brems: “Deze retailer koos er bewust voor om Artikel 8 als een kans te zien, om de energie-efficiëntie van hun filialen te verbeteren. Een eerste onderzoek wijst nu uit dat een energiebesparing van 15 procent hoogstwaarschijnlijk mogelijk is. Voor een retailer met honderden filialen is dat natuurlijk gigantisch.”

DNV GL ontwikkelde Meet8, een compliance-check tool voor bedrijven, om te analyseren in welke landen ze aan welke eisen moeten voldoen. Vervolgens kunnen ze, met behulp van de tool, zelf aan de slag met een energie-efficientie actieplan. Ontdek de tool hier:

Ontdek de tool

Foto: Adobe stock