04-10-2018 18:40 | Door: Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl

Het gebruik van restwarmte is niet nieuw. Wel is het nieuw dat steeds meer partijen elkaar actief opzoeken om aan samen aan CO2-reductie te werken. Zo ontstaan er steeds meer projecten om restwarmte te benutten. DuurzaamBedrijfsleven zet vijf restwarmteprojecten op een rij.

1. Restwarmte Pernis verwarmt 16.000 huishoudens

De Rotterdamse haven heeft genoeg restwarmte om 500.000 huishoudens en een deel van het kassengebied. Shell is de eerste raffinaderij in de Rotterdamse haven die nu restwarmte aan het warmtenet gaat leveren.

Wat levert het op?

Daarvoor werkt de raffinaderij samen met Havenbedrijf Rotterdam en Warmtebedrijf Rotterdam. Jaarlijks worden er 16.000 huishoudens verwarmd met de restwarmte. De overgang van aardgas naar restwarmte levert jaarlijks een CO2-reductie van 35.000 ton op.

Shell heeft de installaties gebouwd die het mogelijk maken om de restwarmte uit de raffinaderij af te voeren. Havenbedrijf Rotterdam zorgt voor het transport via de warmteleiding van Shell Pernis naar het bestaande warmtenet. Warmtebedrijf Rotterdam neemt de aansluiting op het bestaande warmtenet, het beheer, operatie, onderhoud en levering aan de lokale warmte distributeurs voor zijn rekening.

2. Datacenter als warmteleverancier

De vraag naar duurzame warmte neemt toe maar ook het aantal datacenters. De sector kan een duurzaamheidsslag maken door restwarmte beter in te zetten. Dat is de uitkomst van een onderzoek van Berenschot, dat in opdracht van de RVO werd uitgevoerd.

Energiebesparing

Met het warmte-overschot van datacenters kan de gebouwde omgeving verwarmd worden. De datacenters krijgen voor de warmte die zij leveren koude terug. Zo kunnen ze energie besparen voor de koeling van hun ruimten.

Er zijn al wat succesvolle cases in Nederland en in het buitenland maar er ligt vooral nog veel potentie volgens het rapport. In Finland zijn de datacenters al wel volwaardige warmteleveranciers. Dat komt omdat het hergebruik van restwarmte daar wettelijk verplicht is. Daarbij maakt een hoge gasprijs de Finse businesscase gunstiger.

3. Agri-food bedrijf gebruikt restwarmte van de buren

Een restwarmtekoppeling tussen aardappelverwerker Lamb Weston / Meijer en Wiskerke Onions werd voor de zomer in gebruik genomen. Doordat het warmte-overschot opnieuw wordt ingezet gaat de aardgasconsumptie en CO2-uitstoot omlaag.

De restwarmte van Lamb/Weston / Meijer stroomt als water van 60 graden Celsius via buizen naar het naastgelegen perceel van Wiskerke Onions. Daar wordt de warmte omgezet in lucht van 30 graden Celsius, waarmee de uien gedroogd worden.

Hoeveel aardgas wordt bespaard?

Jaarlijks levert dat een besparing van 500.000 kubieke meter aardgas op. Dat is gelijk aan de energieconsumptie van 300 huishoudens. De CO2-uitstoot gaat dankzij het project met ongeveer 875 ton omlaag.

Het project is niet alleen duurzaam vanuit een milieuperspectief. ‘Het is ook financieel duurzaam omdat de prijs van aardgas de komende jaren alleen maar zal stijgen’, stelde Chayenne Wiskerke, CEO van Wiskerke Onions.

4. Zwembad verwarmd met restwarmte uit fabriek

Aardappelproducent CêlaVita zet het warmte-overschot uit haar fabriek in Wezep in voor de verwarming van een nabijgelegen zwembad. Dat leidt tot een vermindering van het gasgebruik en de CO2-uitstoot van het zwembad.

Lagere CO2-uitstoot

Dankzij gebruik van het warmte-overschot bespaart het zwembad 230.000 kubieke meter gas voor verwarming, wat neerkomt op een CO2-reductie van 410 ton.

De fabriek van CêlaVita loost dagelijks gezuiverd afvalwater met een temperatuur van ruim 30 graden Celsius in het riool. Door middel van riothermie wordt via warmtewisselaars energie teruggewonnen uit afvalwater in het rioolstelsel. De energie wordt vervolgens door zwembad De Veldkamp in Wezep gebruikt voor de verwarming van het zwembadwater.

5. Innovatieve hittepanelen voor staalindustrie

Tenslotte, wordt er ook nog volop geïnnoveerd. Een consortium van RGS Development, Tata Steel, ECN, Engie en Ontwikkelingsbedrijf NHN gaat bijvoorbeeld energie uit industriële restwarmte halen. Daarvoor worden hittepanelen gebruikt die stralingswarmte omzetten in elektriciteit en warm water. De restwarmte van hoge temperatuur, 700 tot 1.200 graden Celsius, komt vrij bij de productie van onder andere staal, metaal en glas.

Wat is de bijdrage aan energiereductie-doelstelling?

Volgens het consortium blijkt uit studies dat de hoeveelheid ongebruikte restwarmte van hoge temperatuur in de Europese industrieën meer dan 100 petajoule per jaar kan bedragen, gelijk aan de totale 2020 doelstelling voor energiereductie in Nederland. Met het gedemonstreerde concept kan aan deze doelstelling in de komende jaren daarom een significante bijdrage worden geleverd.

Het demonstratieproject behelst een installatie die in totaal 1 megawatt aan stroom en stoom terugwint uit ongeveer 2 megawatt aan restwarmte. Het project, waarvoor een Demonstratie energie-innovatiesubsidie is verkregen, loopt tot 2019.

Meer lezen over de energietransitie? In januari besteden we er in onze themamaand ‘energietransitie’ volop aandacht aan.

Foto: Adobe Stock