22-03-2019 10:32 | Door: Bas Joosse

De overheid gaat zich actiever bemoeien met de ontwikkeling van geothermie in Nederland. Energie Beheer Nederland (EBN), een onderdeel van het ministerie van economische zaken en klimaat, krijgt daartoe een rol in alle geothermieprojecten. Dit heeft minister Eric Wiebes aan de Tweede Kamer laten weten.

Energie Beheer Nederland (EBN) richtte zich tot 2016 vooral op het opsporen, winnen en opslaan van olie en gas. Nu zet het bedrijf zich in voor de energietransitie. Bij projecten waar geothermie onderzocht wordt, voert EBN onder andere seismisch onderzoek uit om de bodem in kaart te brengen. Het ministerie van economische zaken en klimaat is de enige aandeelhouder van het bedrijf.

Geothermie

Bij geothermie wordt warm water uit de bodem gehaald. Het water zit opgeslagen in zand en gesteentelagen. Hoe dieper er geboord wordt, hoe warmer het water wordt. Per kilometer neemt de temperatuur ongeveer 30 graden Celsius toe. Dit water kan bijvoorbeeld gebruikt worden om huizen of bedrijven te verwarmen. Hierdoor kan het aardgas vervangen. In de glastuinbouw wordt al langere tijd gebruikgemaakt van aardwarmte.  

Diverse onderzoeken

Op diverse plaatsen in Nederland vinden haalbaarheidsonderzoeken naar geothermie plaats. Onder andere in Lelystad, Alkmaar, Dordrecht, Utrecht en Zwolle worden de kansen onderzocht. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) liet het afgelopen jaar echter enkele projecten stilleggen na kleine aardbevingen.

Lees ook: Negen locaties waar geothermie onderzocht wordt

Kennis vergroten

Door EBN mee te laten werken aan de projecten, wil de minister de kennis en kunde van de sector vergroten en moet het investeringsrisico in nieuwe projecten stabiel worden. Het SodM concludeerde in 2017 in een rapport over de staat van de geothermie dat deze kennis en kunde nog niet voldoende aanwezig was. De eerste projecten met geothermie vinden sinds 2007 plaats; de kosten ervan zijn hoog. Een eerste boring kost nu € 6 tot 8 miljoen, schrijft Wiebes.

Financieel risico voor overheid

De geothermie-sector staat volgens Wiebes positief tegenover de verplichte deelname van EBN. De organisatie gaat zich ‘risicodragend’ bezighouden met geothermie, waarbij ook een deel van het financiële risico door EBN gedragen wordt. Wiebes stuurt in zijn brief aan op een vast risicopercentage voor EBN, omdat dit tijd scheelt in de onderhandelingen voor een project.

Voor EBN daadwerkelijk ‘risicodragend’ mee kan werken, moet de mijnbouwwet gewijzigd worden. Wiebes stelt dat dit pas op z’n vroegst eind 2020 kan gebeuren. Tot die tijd kan de organisatie wel op vrijwillige basis meewerken; dat gebeurt nu ook al, onder andere in Utrecht voert EBN seismisch onderzoek uit.

Grote rol

"In het Masterplan Aardwarmte in Nederland dat we in het voorjaar van 2018 samen met de sector hebben gemaakt, wordt duidelijk dat aardwarmte in Nederland een grote potentie heeft en een substantieel deel van de warmtevraag kan invullen. Ik denk dat we met onze kennis en ervaring van ondernemen in de Nederlandse ondergrond daar een grote rol in kunnen spelen", stelt Jan Willem van Hoogstraten, CEO van EBN.

Bron: Tweede Kamer, Staatstoezicht op de Mijnen, EBN | Afbeelding: Adobe Stock