08-04-2020 18:06 | Door: Marc Seijlhouwer

Nederlandse milieuorganisaties roepen het kabinet op om voorwaarden te stellen aan financiële hulp voor grote bedrijven. Schiphol, Shell en KLM mogen alleen geholpen worden in de coronacrisis, als ze beloven daarna te verduurzamen. “De Nederlandse belastingbetaler heeft recht op rechtvaardige investeringen,” aldus het persbericht.

Door de coronacrisis worden alle bedrijven in Nederland hard geraakt. Het kabinet trekt miljarden uit om ZZP’ers en horecaondernemingen te redden. Maar ook grote bedrijven hebben hulp nodig. Er vertrekken bijvoorbeeld veel minder vluchten vanaf Schiphol waardoor de luchthaven het zwaar heeft.

Of Schiphol steun krijgt, en om wat voor soort steun het gaat, is voorlopig onduidelijk. Maar de milieuorganisaties (Greenpeace, Milieudefensie, De Goede Zaak, Transnational Institute, Extinction Rebellion NL en de jongeren van Fridays for Future NL) doen nu de oproep aan het kabinet: als er steun gaat naar grote bedrijven, moeten ze daar iets voor terug doen. “Onvoorwaardelijke staatssteun aan grote vervuilers zoals KLM en Schiphol betekent nog meer investeren in de fossiele economie”, aldus de organisaties.

Werknemers en klimaat beschermen

Het is begrijpelijk dat de overheid de steun geeft om de coronacrisis te temmen, zeggen de milieuorganisaties. Maar dit geld mag niet terechtkomen bij aandeelhouders en kan niet gebruikt worden om grote vervuilers te subsidiëren zonder dat er klimaatmaatregelen tegenover staan. Klimaatmaatregelen die bedrijven vergroenen zonder dat het ten koste gaat van werknemers.

Hoe die maatregelen er concreet uit moeten zien, is niet aan de milieuorganisaties. “Het is een traject met veel stappen, en de invulling is aan de bedrijven en het kabinet”, vertelt Dewi Zloch, campagneleider klimaat en energie bij Greenpeace. “Maar er moeten concrete plannen en afspraken komen om de CO2-uitstoot te reduceren. Die zijn er bijvoorbeeld voor de luchtvaart en Schiphol nog niet; dat kan nu veranderen.”

Bewonersverenigingen

De milieuorganisaties zijn niet de eersten die het kabinet oproepen om steun te verbinden aan klimaatmaatregelen. Bewonersgroepen deden dit bijvoorbeeld ook eerder deze week. En vandaag riep waterstofprofessor Ad van Wijk in de Crisiscast van Duurzaambedrijfsleven zelfs op om (kleine) olie- en gasbedrijven niet te redden, en het geld in offshore wind te steken.  

Luister ook: De podcast met Ad van Wijk over de mogelijkheden na de coronacrisis

De coronacrisis vraagt om uitzonderlijke maatregelen, ziet ook Zloch. “Maar alles ligt nu plat. En daarom is het een goed moment om te kijken hoe je dingen hierna in wil richten. Gaan luchtvaartmaatschappijen bijvoorbeeld de enorme hoeveelheid korte vluchten terugbrengen?” Volgens Zloch is dit het moment om prijzen van ander vervoer, zoals trein of (elektrische) bus, eerlijker te regelen. “Er zit nu geen belasting op kerosine of vliegtickets. Dat kost de schatkist € 2 mld. Treintickets worden wel belast.”

De crisis van morgen

Zloch vindt het moeilijk te zeggen of het kabinet gehoor zal geven aan de oproep. “Maar de coronasituatie gaat nog een tijd duren, en er zullen telkens nieuwe economische vraagstukken komen. Wij hopen dat het kabinet bij elke oplossing ruimte ziet om niet alleen te kijken naar de coronacrisis van vandaag, maar ook naar de klimaatcrisis van morgen.”

Lees ook: Nederlands kabinet pleit voor duurzame luchtvaart

Bron: Extinction Rebellion/Greenpeace | Beeld: Adobe Stock