03-05-2019 08:00 | Door: Emma Rotman

Nu de opwek van energie steeds meer decentraliseert, moeten de gevestigde energieleveranciers zichzelf opnieuw uitvinden. Han Blokland, CEO van technisch dienstverlener en energiebedrijf Engie, ziet dat de energietransitie niet alleen gevolgen heeft voor de maatschappij, maar ook voor zijn bedrijf.

Het is die ene vraag die aan alle betrokken partijen in de energietransitie wordt gesteld: hoe ziet het Nederlandse energielandschap eruit in 2050? Blokland ziet genoeg technologische mogelijkheden voor een CO2-neutraal energiesysteem. “Wat de energietransitie zo complex maakt is niet zozeer de techniek, want de technologische innovaties zijn er voor het grootste deel al. De betaalbaarheid en het maatschappelijke draagvlak zijn in mijn ogen de grootste uitdagingen.”

Van energieleverancier en technisch dienstverlener naar allround dienstverlener

Dat de opwekking van energie kleinschaliger en lokaler wordt is een gegeven, zegt Blokland. Hij ziet Engie in de toekomst dan ook veel meer als allround technische dienstverlener, waarbij de gecombineerde kennis van duurzame energieopwekking en techniek de toegevoegde waarde is. Daarom is het onze taak om al onze klanten te ontzorgen. Bij consumenten bijvoorbeeld door ze te adviseren over de aanschaf van warmtepompen en zonnepanelen, isolerende maatregelen voor hun woningen en in toenemende mate over beveiliging.”

Met ruim 6.200 medewerkers kan het bedrijf serieuze impact maken in de energietransitie. Tegelijkertijd ziet Blokland het als zijn verantwoordelijkheid om voor al die medewerkers de continuïteit van het bedrijf te waarborgen. “Het feit dat wij onze kolencentrales afstoten zegt iets over ons verdienmodel. Voor mij als CEO is het de grootste uitdaging om in onze koersverandering de continuïteit te garanderen, door winstgevend te blijven. Zonder rendement geen impact.”

Die koersverandering is, net als de energietransitie zelf, een traject van de lange termijn. Tien jaar geleden betekende de energietransitie nog weinig voor de burger. Nu zijn veel consumenten bezig hun energie te verduurzamen, maar nog niet zodanig dat iedereen zelf energie opwekt of eisen stelt aan de herkomst van hun energie. “En over een paar jaar wil iedereen dat die energie gewoon uit de wijk komt. Onze strategie richt zich dus veel meer op de technische oplossingen die dat mogelijk maken, dan op het zelf leveren van energie”, zegt Blokland.

Unieke positie in de markt

Als technisch dienstverlener én energieleverancier heeft Engie een unieke positie in de markt. Het bedrijf is marktleider in de technische dienstverlening. Die technische expertise zet Engie nu in voor de overgang naar hernieuwbare energie, bijvoorbeeld in aardwarmteprojecten. “Aardwarmte is een hernieuwbare energiebron die een substantiële bijdrage kan leveren aan de energietransitie in Nederland”, zegt Blokland. In het Utrechtse project GOUD onderzoekt Engie met verschillende partners de kansen van ultradiepe geothermie. Dit kan de regio Utrecht een besparing van 60.000 ton CO2 opleveren.

De combinatie met het leveren van energie geeft het bedrijf de mogelijkheid om impact te maken. “Tegelijkertijd betekent dat ook dat we een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben om samen met klanten de energietransitie te versnellen”, zegt Blokland.

Stakeholder management

In de praktijk betekent dat voor Engie niet alleen technologische innovaties mogelijk maken, maar ook goed stakeholder management. Met de decentralisatie van de energieopwekking ziet Blokland dit ook verschuiven van de landelijke politiek naar lokale overheden en bewoners. “Gemeentes zijn zoekende naar betaalbare oplossingen. In de ene gemeente of provincie wordt daar anders over gedacht dan in de andere. Daar moet je als bedrijf rekening mee houden.”

Zo wilde de gemeente Zaanstad een wooncomplex verduurzamen, waarbij naast Engie de woningcorporatie, huizenbezitters en de netbeheerder betrokken waren. “Een relatief klein project, maar het duurde drie jaar om al die partijen op één lijn te krijgen.”

Lees ook: Gemeente biedt leningen voor duurzame investeringen

Gemeentes en provincies staan nu nog aan het begin van wat er op technologisch gebied allemaal mogelijk is, merkt Blokland. Transparantie is daarbij een belangrijke factor. “Er moet vertrouwen zijn dat je een stabiele partij bent naar de toekomst, dat je geen exorbitante winsten maakt, maar ook dat je de juiste techniek kunt leveren.”

Niet in de achtertuin

Een andere belangrijke stakeholder is de burger. “Mensen zijn gewend om hun stekker in het stopcontact te steken, maar hebben geen idee wat daar allemaal achter zit. En iedereen wil graag duurzame energie, maar niemand wil een windmolen in de achtertuin of een biogascentrale naast het huis. De uitdaging zit dus niet in de technische mogelijkheden, maar in wat we van de maatschappij vragen.”

Daar liep het bedrijf tegenaan toen het een vergunning kreeg om in Zeeland een mestverwerkingsfabriek te bouwen voor de productie van groen gas. “Dat zorgde direct voor weerstand bij sommige omwonenden, zij vonden het stinken. Tegelijkertijd zitten er veel varkenshouderijen in deze provincie en daar hoor je niemand over.” Het is daarom essentieel om tijdig met omwonenden en de gemeente in gesprek te gaan. Daarnaast zou de overheid veel meer moeten communiceren over wat de energietransitie voor gemeentes, bedrijven en burgers betekent, stelt Blokland.

Lees ook: Engie zet in op groen gas met overname Biogas Plus

Optimistisch over de energietransitie

De energietransitie is een complexe opdracht, maar Blokland is bovenal optimistisch. “Als er iets is wat wij in huis hebben, is het wel de technische kennis om die transitie te laten slagen.” Maar ook het tekort aan vakmensen, een veelgenoemd obstakel, ziet Blokland als een kans. “Jonge mensen kiezen er minder vaak voor om techniek te studeren. Maar als er iets is wat techniek interessant maakt, dan is het toch wel de energietransitie!”

Lees ook: Er zijn 810.000 circulaire banen in Nederland

Engie draagt actief bij aan het aantrekken van nieuwe technici. Zo is het bedrijf meerderheidsaandeelhouder in opleidingsbedrijf Goflex en zijn er plannen om een eigen bedrijfsschool te starten. Bovendien is Blokland zelf actief als bestuurder van Techniek Nederland, de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en technische detailhandel. “Ook daar proberen we onze invloed uit te oefenen, zodat er landelijk meer aandacht komt voor techniek. Want zonder techniek is er geen welvarende en duurzame wereld mogelijk.”

Bron & portretfoto: Engie | Beeld: AdobeStock