02-07-2019 18:00 | Door: Bas Joosse

Door grootschalige productie en toepassing van blauwe waterstof kan de industrie in de Rotterdamse haven de CO2-emissies voor 2030 fors omlaag brengen. Dat is de conclusie van een haalbaarheidsstudie van het project H-vision.

In het project zijn zestien grote bedrijven actief, waaronder BP, Engie, Energiebeheer Nederland, Shell, Port of Rotterdam, Gasunie, Air Liquide en TNO. H-vision richt zich op blauwe waterstof, op basis van aardgas en door het hergebruik van raffinaderijgas. De CO2 die bij de productie vrijkomt wordt afgevangen en opgeslagen in lege gasvelden onder de Noordzee. Dit kan later gebruikt worden in bijvoorbeeld de glastuinbouw.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat nam dinsdagmiddag het onderzoeksrapport naar H-vision in ontvangst. “Ik heb de industrie uitgedaagd om met oplossingen te komen en zie dat de sector voortvarend aan de slag is gegaan. Dit initiatief past precies in de strategie voor de industrie richting 2050. De overheid wil daarin een bondgenoot zijn.” Hij refereerde onder andere naar de aandacht voor waterstof in het Klimaatakkoord, de lancering van een 'verstandige CO2-heffing' en de verbreding van de SDE+ regeling.

Discussie over CCS

De presentatie van het haalbaarheidsonderzoek werd vervolgd met een paneldiscussie over carbon capture and storage (CCS). Om de opslag van CO2 te realiseren zoekt H-vision de aansluiting met Porthos, het project voor CO2-opslag in lege gasvelden onder de Noordzee. Dit project is een initiatief van Gasunie, Havenbedrijf Rotterdam en EBN, tevens partners in H-vision.

Erik Klooster, directeur van de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie is duidelijk over het afvangen en opslaan van CO2. “De transitie naar een duurzame energievoorziening in de industrie lukt niet zonder toepassing van CCS. Wel moeten bedrijven die daar straks gebruik van maken, daarnaast ook echt actief hun CO2-uitstoot reduceren.”

Eén van de raffinaderijen die meedoet is BP. "De komende tijd is olie nog nodig om de maatschappij draaiende te houden. Daarom zoeken wij naar manieren om de CO2-uitstoot daarvan zo beperkt mogelijk te houden", zegt CEO Ruben Beens.

Blauwe waterstof als tussenstap

Voor het project wordt nu ingezet op blauwe waterstof, waarbij fossiele energiebronnen gebruikt worden. Groene energie om groene waterstof te produceren, is nog niet voldoende beschikbaar.  “Waterstof is essentieel voor een CO2-neutrale energievoorziening”, stelt Allard Castelein, CEO van Havenbedrijf Rotterdam. “Zolang er onvoldoende groene waterstof is, kunnen bedrijven met blauwe waterstof hun uitstoot verkleinen. De beschikbaarheid van blauwe waterstof in Rotterdam is goed voor het klimaat, en versterkt tegelijkertijd de concurrentiepositie van onze industrie. We kunnen niet wachten op groene waterstof."

Alice Krekt, programmadirecteur van het Deltalinqs Climate Program, noemt H-vision de start van de waterstofeconomie in Rotterdam. "We hebben een stabiele, constante en voorspelbare energietoevoer nodig om de hoge temperaturen te bereiken die we in de industrie nodig hebben. Met H-vision kunnen we de transitie naar waterstof met 15 jaar versnellen."

Volgens Deltalinqs heeft het project de potentie om veel CO2 te besparen op relatief korte termijn. In 2026 kan de besparing al 2,2 miljoen ton zijn; vijf jaar later loopt dat op naar 4,3 miljoen ton. Een besparing van 16 procent; in 2018 stootte de industrie in Rotterdam volgens het onderzoeksinstituut 26 miljoen ton CO2 uit.

De investering waard

De waterstofinstallaties voor H-vision moeten een productiecapaciteit krijgen van 700.000 ton op jaarbasis. Met deze capaciteit kan de industrie in Rotterdam 20 procent van de benodigde warmte en energie produceren, stelt Deltalinqs. De bouw van de installaties kost ongeveer € 1,3 miljard.

Martijn Broekhof, hoofd energie en klimaat van chemie-branchevereniging VNCI is duidelijk over de benodigde investering: “Blauwe waterstof is zeker de investering waard. Er is een ontzettend grote hoeveelheid waterstof nodig om tot een klimaatneutrale industrie te komen en dat kan op dit moment niet gerealiseerd worden met hernieuwbare elektriciteit. Als we nu toch die CO2-reductie willen realiseren, dan kunnen we niet om blauwe waterstof heen.”

Groene waterstof

Ook op andere plaatsen in Nederland wordt geïnvesteerd in de duurzame energiedrager. Zo opende Gasunie afgelopen week in Veendam een installatie van 1 megawatt om groene waterstof te gaan produceren. Een groep van 27 organisaties en bedrijven wil in vijf grote industriegebieden aan de kust en in Limburg grote elektrolysers neerzetten om groene waterstof op te wekken.

Bron: H-vision