27-02-2020 12:40 | Door: Marc Seijlhouwer

Komende maand testen Prorail en de provincie Groningen een waterstoftrein op het traject Leeuwarden-Groningen. De test moet uitwijzen of rijden op waterstof praktisch werkt en vervuilende diesel kan vervangen. Het is de eerste keer dat een trein op groene waterstof rijdt.

Van 27 februari tot 14 maart zal de waterstoftrein van het Franse Alstom 's nachts testritten maken op het traject. Gisteren kwam de trein aan in Nederland, bij het depot in Leeuwarden. De waterstoftrein is hetzelfde model dat in Duitsland al op verschillende trajecten rijdt. Daar gebruiken de treinen echter grijze waterstof, gemaakt met aardgas.

Waterstof uit zonnestroom

In Nederland zal de waterstof gemaakt worden met groene stroom. Engie levert de groene waterstof, die afkomstig is van een waterstofproject in Groningen. Deze HyStock-elektrolyzer werd opgezet door Gasunie en heeft een vermogen van 1 megawatt. De installatie gebruikt zonnestroom om waterstof te maken. 

Lees ook: Koning opent eerste waterstoffabriek in Groningen

De trein kan - in Duitsland - 1000 km rijden op een volle tank. Of dat in Nederland ook zo is, moet blijken uit de tests. Ook onderzoeken de partijen of het tanken in de dienstregeling past.

Trein zonder CO2

Op dit moment is in Nederland 1000 kilometer spoor niet voorzien van een bovenleiding. Daar rijden vervuilende dieseltreinen. Prorail en de provincies willen de trajecten graag groener maken, zodat Nederland een volledig emissievrij spoor krijgt. Waterstof is één van de mogelijkheden om het spoor te vergroenen. "We kunnen ook een bovenleiding aanleggen. Maar dat kan erg duur zijn, afhankelijk van de grond rond het spoor, het aantal viaducten en een heleboel andere factoren", vertelt Aldert Baas van Prorail.

Ook batterijen kunnen een optie zijn voor korte trajecten. Of een tussenoplossing, waarbij een deel van het traject een bovenleiding heeft en de trein verder op een batterij rijdt. Dat de provincie Groningen nu waterstof onderzoekt voor het spoor, is geen toeval; er lopen veel projecten voor waterstofproductie, onder andere voor de lokale industrie.

Lees ook: Sinds 2018 rijden er waterstoftreinen in Duitsland

Een keten voor waterstof

Volgens waterstofleverancier Engie is het belangrijk dat er afnemers zijn voor groene waterstof. "Iedereen ziet dat waterstof een belangrijke rol heeft in de energietransitie", vertelt Engie-woordvoerder Michael Verheul. "Maar om het werkelijkheid te maken moet er een keten komen. Er moet genoeg groene stroom zijn voor waterstof, er moet genoeg waterstofproductie zijn, genoeg infrastructuur voor transport en opslag én de vraag naar groene waterstof moet groot genoeg zijn. De trein is één van de mogelijke afnemers."

Groene waterstof is eigenlijk te duur om te gebruiken als brandstof. Het is zes keer duurder dan waterstof uit aardgas (volgens Shell) en nog veel duurder dan diesel. Daarom ligt het voor de hand dat groene waterstof eerst wordt gebruikt voor hoogwaardiger toepassingen: als grondstof voor de industrie. Als er in de toekomst een overschot aan duurzame elektriciteit is en het teveel gebruikt wordt voor waterstofproductie, zal de hoeveelheid groene waterstof toenemen. Dan wordt het ook financieel aantrekkelijker om waterstof als brandstof in treinen, auto's of zelfs vliegtuigen te gebruiken.

Naast Prorail, de Provincie Groningen en Engie zijn ook Arriva en treinbouwer Alstom betrokken.

Lees ook: Waterstof wordt winstgevend door ook de bijproducten te verkopen

Bron: Provincie Groningen