11-05-2020 16:50 | Door: Marc Seijlhouwer

In 2019 was de vraag naar steenkool in Nederland historisch laag; sinds 1985 gebruikten we als land niet zo weinig steenkool. Ook elders in de wereld nam de populariteit van steenkool af. De lage prijs van gas speelde een belangrijke rol in de daling.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek die vandaag verschenen. In 2019 verbruikte Nederland 266 petajoule aan energie uit steenkool; 22 procent minder dan in 2018. Gas was goed voor een veel groter deel: 1.300 petajoule. Ook de 'overige bronnen' (waarvan het grootste deel hernieuwbare bronnen zoals zon, wind en biomassa is) zijn nu goed voor een groter deel van de energie dan kolen.

Geen gesloten kolencentrales

Dit ondanks het feit dat er in 2014 en 2015 nog nieuwe kolencentrales werden geopend. Deze centrales staan vaker stil en leveren minder dan de vele gascentrales die Nederland rijk is. Wel is het aardgas dat we gebruiken vaker geïmporteerd; vooral het aandeel Amerikaans vloeibaar gas (LNG) neemt toe. Dat komt doordat Nederland geleidelijk de gaskraan van Groningen dichtdraait.

Lees ook: Kolen kosten in Europa meer dan duurzame energie

De lage prijs van gas is de belangrijkste oorzaak van het lage kolenverbruik. Cor Pierik, onderzoeker bij het CBS: "Er zijn in 2019 geen extra kolencentrales gesloten, dus de daling ten opzichte van het jaar ervoor komt bijna helemaal doordat we meer gas gebruikten."

In het VK géén kolen

Dat kolen wereldwijd minder populair worden als brandstof was al langer bekend, maar nu blijkt dat ook voor Nederland te gelden. Ook in het Verenigd Konkinkrijk zijn kolen uit: afgelopen maand, mede door de coronacrisis, werden er daar zelfs géén kolen verstookt.

Of de vraag naar kolen de komende maanden af blijft nemen, durft het CBS niet te zeggen. "De energiemarkt is heel complex", vertelt Pierik. "De voorspellingen van drie maanden terug kloppen nu niet meer. Door de coronacrisis komt er waarschijnlijk minder vraag naar energie, maar wat dat met de balans tussen kolen, gas en hernieuwbare energie doet is moeilijk te zeggen." Wel weet Pierik hoeveel hernieuwbare energie er de komende jaren bijkomt: er zijn gigantische windparken op zee gepland en de hoeveelheid zonne-energie neemt ook gestaag toe.

Lees ook: Investeerder strenger voor bedrijven die kolen gebruiken

Bron: CBS | Beeld: Adobe Stock