14-07-2020 16:34 | Door: Marc Seijlhouwer

De overheid stopt jaarlijks € 8,3 mld in de fossiele sector. Dat doet het door belastingvoordeel op brandstof, subsidies op biomassa, maar ook via investeringen van staatsbedrijven zoals ABN Amro. Dit terwijl de regering al in 2013 beloofde de staatssteun af te bouwen. Een rapport vanuit de regering wordt deze zomer verwacht.

Milieudefensie voerde de studie uit samen met het klimaatbureau Oil Change International. Elke euro die naar een bedrijf ging dat fossiele brandstof produceert of grootschalig verbruikt, telt mee in het rapport. Van directe subsidies, tot belastingvoordelen en investeringen van bedrijven die voor een belangrijk deel in handen zijn van de staat.

Daarmee komt het bedrag ook hoger uit dan anderen tot nu toe becijferden. Toch is het bedrag al jaren hetzelfde, ondanks eerdere beloften om te stoppen met ‘subsidies’ voor fossiele brandstof. Milieudefensie wil met het rapport laten zien dat het nu echt tijd is om iets te veranderen.

Lees ook: SER komt met nieuw advies voor gebruik van biomassa

Luchtvaart is grootste subsidieslurper

Verreweg de grootste hoeveelheid ‘staatssteun’ (42 procent) gaat naar de lucht- en scheepvaartsectoren. Vliegtickets zijn belastingvrij, en over de kerosine die vliegtuigen gebruiken betalen luchtvaartmaatschappijen geen BTW. Ook stookolie, waar veel schepen op varen, is BTW-vrij. De tweede plek is voor de elektriciteitssector. Energiebedrijven betalen geen energiebelasting zoals andere bedrijven. Ook krijgen kolencentrales subsidie om biomassa te verstoken in plaats van kolen, of om kolencentrales te sluiten. In totaal omvatten deze subsidies, zoals Milieudefensie ze noemt, € 4,9 mld.

Als al deze subsidies in één keer vervallen, en de regering het vrijgekomen geld in duurzame initiatieven steekt zoals windmolenparken en energiebesparing, valt er veel klimaatwinst te halen. De uitstoot zou in 2025 dan bijna 8 procent dalen ten opzichte van nu. Dat brengt de klimaatdoelen voor 2030 ook een stuk dichterbij.

Economische gevolgen

Milieudefensie realiseert zich dat er ecomische gevolgen zijn van het stopzetten van de fossiele subsidies. Als Nederland als enige land BTW gaat heffen op kerosine, zal KLM bijvoorbeeld snel ter ziele zijn - zelfs met miljarden staatssteun door corona. “Maar Nederland kan wel harder lobbyen voor Europese afschaffing, of een vliegtaks voor veelvliegers invoeren”, vertelt Saskia Gaster, woordvoerder bij Milieudefensie. “En het kabinet kan stoppen met voordelen voor grote vervuilers via de energiebelasting; het MKB en huishoudens moeten verhoudingsgewijs veel meer betalen.”

Bovendien, vult woordvoerder Energie Freek Bersch aan, is de economische schade van het in stand houden van dit systeem nog veel groter. “Hoe langer we ermee doorgaan hoe groter de klimaatschade, maar ook de gezondheidsschade door de luchtvervuiling. En sommige dingen kunnen meteen gebeuren: de steun voor gaswinning in de Noordzee kan in principe morgen stopgezet worden.”

Lees ook: Er komt meer subsidie voor duurzame groene stroom

Bron: Milieudefensie | Beeld: Adobe Stock