28-09-2018 17:02 | Door: Rianne Lachmeijer

Wat hebben een duurzame zeep, een circulaire telefoon en een zonne-energiedatabase met elkaar gemeen? Ze stonden alle drie in de finale van de ASN Bank Wereldprijs. Een innovatietraject voor startende ondernemers die in drie categorieën kans maken op een prijs, maar wat gebeurt er daarna? SunData, Seepje en Fairphone delen hun ervaringen.

In aanloop naar de finale staan de ondernemers vol in de aandacht, maar wat kunnen zij verwachten als het traject eindigt en de spotlights uitgaan? DuurzaamBedrijfsleven bevraagt drie voormalige deelnemers over de uitdagingen ná deelname: SunData, Seepje en Fairphone. Een van hen zat dit jaar in de jury. 

Lees meer over de winnaars van vorig jaar

De dag na de prijs: ‘gewoon verder gaan’

“Eerst ga je een avondje een mooi feestje bouwen om de winst te vieren. Dus de eerste dag ben je een beetje brak, maar in principe ga je dan natuurlijk gewoon verder”, vertelt Maarten de Vlugt van SunData. “We zijn startende ondernemers en zo'n prijs is natuurlijk superleuk, maar je wereld verandert er niet door.”

SunData won vorig jaar met het idee om met behulp van automatisering, actieve monitoring en de toepassing van slimme analyses meer rendement uit zonnepanelen te halen.

Lees ook: Nieuwe zonnepanelen met een hoog rendement bij bewolking

De maanden na de prijs: de eerste financiering rond krijgen

“De timing was heel goed, want we waren met een aantal investeerders in gesprek. Mede dankzij het winnen van die prijs hebben wij vrij snel daarna ook onze eerste serieuze financiering opgehaald”, zegt De Vlugt. Naast financiering rondkrijgen, is het vinden van de juiste mensen een uitdaging. Daarom pleit De Vlugt ervoor dat je als bedrijf op een innovatieve en vernieuwende manier op zoek gaat naar talent.

'De timing was heel goed'

“We konden als SunData moeilijk aan programmeurs komen”, vertelt hij. “We zijn daarom bewust in Utrecht gevestigd, omdat Amsterdam veel meer start-ups heeft die programmeurs zoeken. Daarnaast hebben we rechtstreeks contact opgenomen met studenten van de Hogeschool Utrecht om ze een leuke bijbaan aan te bieden. Dat werkte goed.”

Daarnaast vindt hij dat een ondernemer in staat moet zijn om te leren van dingen die niet werken. Zo heeft SunData zijn propositie bijgesteld na het winnen van de prijs. “We zijn echt als product voor de consumentenmarkt begonnen, maar we zijn steeds meer richting de grootzakelijke markt gegaan. Nu doen we eigenlijk alleen nog maar B2B-projecten.”

De Vlugt maakt zich nog geen zorgen over de mogelijke uitdagingen die komen als het bedrijf verder gaat groeien. “Daar liggen denk ik wel uitdagingen, maar kom maar op!”

Lees ook: Oplossing voor financieringsvraagstuk voor circulaire bedrijven

De jaren na de prijs: opschalen

Een bedrijf dat sinds de deelname in 2014 flink gegroeid is, is Seepje. Het bedrijf heeft inmiddels 11 producten in circa 1.600 winkels en 6 landen. “Dit jaar maken we drie keer zoveel omzet als het jaar hiervoor. Dat komt neer op ongeveer € 1,7 miljoen”, vertelt Jasper Gabrielse. “Die groei impliceert ook een groei in een positief effect dat ontstaat doordat Seepje er is.” seepje, prijs

Toen hij jaren geleden met Melvin Loggies begon, startten zij met de verkoop van zeepschillen voor het wassen van kleding. Inmiddels hebben zij een vloeibare versie ontwikkeld en richten zij zich niet alleen op wasmiddel, maar ook op schoonmaakmiddel en afwasmiddel. “Melvin en ik begonnen als studenten en schraapten onze studiefinanciering bij elkaar om de eerste producten tot leven te brengen”, herinnert Gabrielse zich.  

Zij wonnen de geldprijs nét niet, maar de deelname leverde een mooi netwerk op en een podium voor hun verhaal: “Het wassen en inmiddels ook poetsen en afwassen voor een schonere en mooiere wereld.” Na de finale haalde Seepje via crowdfunding alsnog het geldbedrag binnen.

Sindsdien zijn zij al vele stappen verder. “Gaandeweg hebben we allerlei uitdagingen gehad. Dat gaat van het bouwen van een team tot de omgang met grotere klanten zoals een Albert Heijn”, vertelt Gabrielse. “Op een gegeven moment moet het allemaal groter, sneller en goedkoper.”

Lees verder: Eerste institutionele investeerder aan boord van zeepproducent Seepje

Na vijf jaar: van start-up naar scale-up

De helft van alle start-ups bestaat na 5 jaar nog, schrijft Sprout, en 1 op de 200 bedrijven heeft tegen die tijd een omzet van $ 10 mln of meer en mag zich daarmee een scale-up noemen. Fairphone is één van die bedrijven. In 2011 won Fairphone de ASN Bank Wereldprijs met een idee voortgekomen uit een bewustmakingscampagne tegen conflictmineralen in elektronica. Inmiddels zijn er meer dan 150.000 Fairphones verkocht en draait het bedrijf een omzet van meer dan € 13 mln.

“Wij zien onszelf als een scale-up met een start-up mentaliteit”, zegt commercieel directeur Monique Lempers van Fairphone. “Wij blijven innovatief en quick thinking, maar denken nu ook heel erg na over de lange termijn.” Fairphone wil duurzaamheid en eerlijke productie de standaard maken in de elektronica-industrie, een sector die wordt gekenmerkt door snelle vervangingscycli en complexe ketens.

“Wij proberen vraag en aanbod te creëren voor eerlijke elektronica. We wakkeren bij de consumenten de vraag hiervoor aan door hen te informeren over de verhalen achter hun product. Bij de leveranciers wakkeren we aanbod van eerlijke materialen en componenten aan door hen deze te laten integreren in ons product.”

Volgens Lempers kan dit ook andere spelers in de markt een duurzame kant ophelpen: “Met een grotere vraag en beter aanbod, reiken we de stap naar meer verantwoorde producten op een presenteerblaadje aan bij andere spelers in de elektronica-industrie.”

Lees verder: Hoe Fairphone zijn smartphones circulair maakt

Tips voor andere duurzame ondernemers

Met meer dan vijf jaar ervaring in een duurzame onderneming heeft Lempers wel een tip voor andere mensen die de transitie willen versnellen. “Als je een bedrijf bent dat een industrie wilt veranderen, zal je veel dilemma’s tegenkomen”, merkt zij op. “Omarm deze dilemma’s.”

Dit is ook de tactiek die Fairphone zelf toepast. Het bedrijf moet met honderden leveranciers samenwerken om aan de juiste materialen en losse componenten te komen. “Wij zien dit niet als een probleem maar als een uitdaging”, aldus Lempers. “Als wij een verandering of innovatie doorvoeren in onze keten, betekent het dat we een behoorlijk aantal leveranciers hebben overtuigd om dit mogelijk te maken.”

‘Focus op meer dan alleen het winnen van een prijs’

Ook De Vlugt van SunData heeft een tip voor kersverse duurzame ondernemers: “Waar je volgens mij voor moet waken is dat je jarenlang met een ‘knuffelbaar’ of nobel concept van prijs naar prijs rolt en alleen daarmee je bedrijf in leven kan houden”, zegt hij. “Je moet wel echt de focus houden op een rendabel bedrijf opzetten.”

'Als je een bedrijfje wilt starten dan moet het verdienmodel goed zijn' 

Gabrielse is het daarmee eens: “Als je een bedrijfje wilt starten dan moet het verdienmodel goed zijn. Het hebben van een duurzaam of een sociaal plan of allebei is geenszins een excuus om het op andere vlakken minder goed te doen dan je concullega's of concurrenten.”

Hij vervolgt: “Ik heb heel vaak initiatieven voorbij zien komen van hele idealistische mensen, maar waar dan een rammelend businessmodel achter zit. En dan zeg ik altijd: Dan kan je het beter niet doen.” Dit is wellicht een belangrijke tip voor de nieuwe deelnemers van de ASN Bank Wereldprijs, want Gabrielse zit dit jaar in de jury.

Waar zal hij extra op letten? “Voor mij draait de ASN Bank Wereldprijs om uitvoerbare, duurzame en schaalbare plannen met een positieve impact. Dus wat draagt het idee bij aan een betere wereld, hoe gaat de deelnemer het aanpakken, nu én in de toekomst? Ik ben benieuwd!”

De winnaars van de ASN Bank Werelprijs 2018

De winnaars van de ASN Bank Wereldprijs 2018 zijn inmiddels bekend. Vanuit drie categorieën: mens en samenleving, natuur en milieu en klimaatbescherming, is een winnaar gekozen. Daarnaast is er een publieksprijs uitgereikt.

In de categorie natuur en milieu won de duurzame muurverf van Fairf. In de categorie mens en samenleving won de lichtgewicht en betaalbare externe borstprothese van Proud Breast. De categorie klimaatbeschermers kende twee winnaars. Zo won Qlayers de ASN Bank Wereldprijs met op de natuur geïnspireerde coatings en won Makus de publieksprijs met hippe inductieplaten.

Lees meer over de winnaars van 2018.

De deelnemers 

De deelnemers in de categorie Mens en Samenleving:

  • SWMMR
  • CEMBA
  • Coolfinity
  • Illi-TV
  • Plankstaal
  • Proud Breast
  • Run a loop
  • MADE here
  • Werktuin040

De deelnemers in de categorie Natuur en Milieu:

  • Fairf
  • Sponsh
  • Mylium
  • Zero Foodwaste
  • Anthroponix
  • The Ketchup Project
  • Knakwortel
  • De Fruitmotor
  • Krown Design
  • De Krekerij

De deelnemers in de categorie Klimaatbescherming:

  • Qlayers
  • Greener
  • MAKUS
  • Octowave
  • Super Power
  • Felyx
  • GiantLeaps
  • Volta Energy
  • Batterijden App
  • Ecomax

 

Afbeeldingen: ASN Bank, Seepje en Fairphone