10-07-2019 22:36 | Door: Rianne Lachmeijer

Banken, pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders gaan actief de CO2-uitstoot van hun investeringen en beleggingen naar beneden brengen. Daarmee wil de financiële sector een bijdrage leveren aan het behalen van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord. In het bijzijn van minister Wopke Hoekstra van Financiën ondertekenden zij woensdag een zogenoemd klimaatcommitment. DuurzaamBedrijfsleven was erbij. “De Nederlandse sector is op dit terrein echt wereldwijd toonaangevend.”

Aan het woord is Gerard van Olphen, bestuursvoorzitter bij APG Groep. Hij was afgelopen periode als voorzitter van de taakgroep Financiën betrokken bij de invulling van het Klimaatakkoord. De financiële sector vervulde via de taakgroep vooral een ondersteunende rol. Met de ondertekening van het klimaatcommitment verbinden zij zichzelf vrijwillig aan het Klimaatakkoord. En het halen van de bijbehorende reductiedoelstellingen op het gebied van CO2.

3.000 miljard

Niet alleen individuele instanties zetten hun handtekening, maar ook de vier koepelorganisaties: Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), Verbond van Verzekeraars, Pensioenfederatie en Dutch Fund and Asset Management Association (Dufas). Deze koepelorganisaties organiseren gezamenlijk werkconferenties waar kennis- en ervaringen delen centraal staat. Bijvoorbeeld over financiering van verduurzamingsprojecten en het meten van CO2-uitstoot van financieringen en beleggingen. 

Bekijk hier het interview met minister van Financiën Wopke Hoekstra.  

Joyce van der Est, directeur van ASN Bank, is heel tevreden. “Het is een prachtige start, maar eigenlijk ook een prachtige afronding.” De bank wil een zo groot mogelijke positieve impact maken en heeft daarbij andere partijen nodig. Dat nu vijftig partijen, met een gezamenlijk vermogen van 3.000 miljard, zich vrijwillig committeren aan het meten en terugdringen van de CO2-uitstoot van hun financieringen en beleggingen is een grote stap voorwaarts. “3.000 miljard is hartstikke veel geld”, aldus Van der Est. Ter vergelijking: ASN Bank en de ASN Beleggingsfondsen samen, komen uit op 15 miljard.

Meer dan woorden

Met hun handtekening verplichten de ondertekenaars zichzelf om vanaf 2020 te rapporteren over de klimaatimpact van hun financieringen en beleggingen. Uiterlijk in 2022 maken de banken, pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders bekend hoe zij de CO2-uitstoot van de relevante financieringen en beleggingen gaan meten. Welke financieringen en beleggingen relevant zijn verschilt per partij. Zo kan een financiële instelling focussen op één van haar kernactiviteiten of juist op een kleinere portefeuille als daarmee een hogere klimaatimpact wordt bereikt. De financiële instelling licht haar keuze toe, stelt daar reductiedoelen voor op en gaat daarover rapporteren.

'We gaan ze allemaal meenemen'

Voor 2030 wil de financiële sector de CO2-uitstoot met 49 procent verminderen. Dat getal komt overeen met de doelstelling uit het Klimaatakkoord. Als partijen zich niet aan hun beloofde doelen houden, kunnen ze daar niet op worden afgerekend. “Het is niet zo dat wij een soort wettelijk kader hebben”, aldus Van Olphen. Maar tegelijkertijd benadrukt hij is dat er een onafhankelijke borgingscommissie komt die gaat toetsen of de financiële instellingen zich aan de afspraken houden. “Als wij niet leveren wat we beloofd hebben, dan wordt dat wel verdraaid zichtbaar. En dan zullen daar door de ministeries en door het kabinet vragen over gesteld worden.” Ook Van der Est verwacht dat de ondertekenaars hun belofte na zullen komen. “Afhaken is geen optie, dat gaat niet gebeuren.”

Voor ASN Bank staat dat misschien buiten kijf, maar geldt dat ook voor de andere partijen? “We gaan ze allemaal meenemen”, reageert Van der Est vol vertrouwen. ASN Bank was één van de initiatiefnemers van de Dutch Carbon Pledge voor financiële instellingen tijdens de klimaattop van 2015 in Parijs. Dit resulteerde in de oprichting van het Platform Carbon Accounting Financials (PCAF), waarbij steeds meer partijen zich aansluiten, met de open source meetmethode voor de klimaatimpact van het vermogen onder beheer. ASN Bank was tevens mede-initiatiefnemer van de Spitsbergen Ambitie in 2018 wat de opmaat was voor het uiteindelijke klimaatcommitment.

Werk aan de winkel

"Je hebt natuurlijk altijd een groepje voorlopers die hier al actief mee bezig zijn", zegt Van Olphen. Met de ondertekening van het klimaatcommitment wordt de beweging veel breder. "De Nederlandse sector is op dit terrein echt wereldwijd toonaangevend”, zegt hij. Van der Est vult aan: “Ik denk dat het een goed voorbeeld is voor andere landen, maar ook voor andere instellingen om te volgen. Dus het is een aanjaagrol als Nederland, maar ook als financiële sector.”

Nu het klimaatcommitment is ondertekend is het tijd voor actie. “Doelen stellen en meten is een soort van achterstallig onderhoud. Dat was hoog nodig en nu we eindelijk voor elkaar hebben dat het mainstream wordt, moet het echte werk gaan gebeuren”, zegt Jeroen Loots, senior expert klimaat bij ASN Bank. Als voorloper ligt er een taak weggelegd voor ASN Bank om aan te tonen dat financiële instellingen andere investeringsmogelijkheden hebben dan investeren in fossiel. “Fossiel kan echt niet meer”, zegt Loots. ASN Bank wil de ondertekenaars van het klimaatcommitment helpen om andere investeringskeuzes te maken.

Lees ook: 'Risico’s klimaatverandering nog steeds onderschat'

Niet alleen klimaat, maar ook biodiversiteit en mensenrechten

Terwijl een groot deel van de financiële sector zich nu committeert aan het terugdringen van CO2, wil ASN Bank alvast weer een stap zetten. “De stap naar klimaatpositief in 2030”, vertelt Van der Est. “Dus ik daag Jeroen Loots en ons Expertisecentrum Duurzaamheid uit om van daaruit meer projecten te stimuleren: Om CO2 uit de lucht te trekken in plaats van uit te stoten.”

Van der Est en Loots benadrukken beiden dat doelstellingen op het thema klimaat slechts de eerste stap is. Daarnaast zijn metingen en doelen op het gebied van biodiversiteit en mensenrechten nodig. “Wij hebben op al deze drie thema’s heldere doelstellingen waar we elke dag naartoe werken. Je ziet dat de gevolgen van het klimaat ook nadelig zijn voor de leefomgeving. Niet alleen hier, maar vooral ook in de landen waar het al niet zo goed is. Daar heeft ASN ook een koplopersrol vind ik, dus daar gaan wij ook mee verder”, concludeert Van der Est.

Lees meer over het Klimaatakkoord:

Hoofdafbeelding: Adobe Stock | Afbeelding in de tekst: NVB