10-10-2018 15:50 | Door: Thorsten Roobeek

Met een groep van 22 professionals reisde DuurzaamBedrijfsleven op 27 en 28 september af naar Kopenhagen. De hoofdstad die in 2025 als eerste ter wereld CO2 neutraal wil worden. Een reisverslag: Wat leerden wij in twee dagen Denemarken van opvallende Deense bedrijven als  Ørsted, Vestas en Carlsberg?

Niet alleen bezochten we Deense koplopers als Ørsted, Maersk, Vestas en Carlsberg. Ook gingen we in discussie met experts van de Copenhagen Business School en de gemeente Kopenhagen over wat wij van Denemarken en Deense bedrijven kunnen leren op het gebied van duurzaamheid en lunchten wij op de Nederlandse ambassade.

Dag 1: 27 September

De aftrap

’s Ochtends vroeg trapten we af in het Hilton Hotel met een introductie van de deelnemers en het doel van de innovatiereis. Yoeri van Alteren, oprichter van DuurzaamBedrijfsleven, en Melvin Mak, Sustainability Manager van TUI Benelux, namen de deelnemers mee in het idee achter de innovatiereis. Beide partijen willen als partners samen de transitie naar een duurzame economie versnellen. Door te kijken naar de krachten van beide partijen en die te combineren is het idee van de innovatiereis geboren. Met deze nieuwe samenwerking willen we ervoor zorgen dat we Nederlandse professionals direct met de mensen achter duurzame successen in contact brengen. En zo geschiedde.

Lunch op de residentie van de ambassadeur

Bij aankomst in Kopenhagen begaven we ons naar een stukje Nederland in Denemarken. Samen met de Nederlandse ambassade hadden we een lunchprogramma opgezet dat ons een sterke inleiding zou geven in het Deense succes. Na een warm welkom van ambassadeur Henk Swarttouw gingen we tijdens de lunch in gesprek met vier Deense experts over de duurzame plannen van de stad Kopenhagen, over de circulaire economie en over het sterke CSR-beleid van Deense bedrijven.

Anders Dyrelund, één van de leidende energieconsultants van technisch adviesbureau Ramboll leerde ons hoe het warmtenet van Kopenhagen een cruciale rol speelt in de energietransitie van de stad. Jørgen Abdilgaard, verantwoordelijk voor het plan vanuit de gemeente om de stad in 2025 CO­­2 neutraal te krijgen, nam ons mee in de integrale visie die zijn team voor de stad heeft ontworpen. Karin Klitgaard, hoofd milieubeleid van de Deense tegenhanger van VNO-NCW, nam ons mee in het verhaal achter verschillende circulaire voorbeelden uit Denemarken. Steen Vallentin, directeur van het CSR Centre aan de Copenhagen Business School, sloot de lunch af met een introductie over de basisvoorwaarden die ervoor hebben gezorgd dat Deense bedrijven sterk scoren op CSR-beleid. Hierin benadrukte hij de sterke rol die de overheid hierin heeft gespeeld.

Werkbezoek aan Ørsted

Het voormalige Dong Energy (Danish Oil & Natural Gas Company) is het voorbeeld van een bedrijf dat zichzelf opnieuw heeft uitgevonden en zodoende ook een naamsverandering heeft doorgevoerd. De huidige activiteiten, en missie om de gehele wereld volledig op hernieuwbare energie te laten lopen, strookten niet meer met de historische naam. Jesper Haarh, hoofd Corporate Strategy & Ventures Europa, leidde ons tijdens het bezoek aan Ørsted door het verhaal en de uitdagingen achter deze reuze transformatie.

Tijdens de sessie vertelde Jesper ons hoe de transformatie van Ørsted niet vanuit een ideologische missie is begonnen, maar vanuit pure noodzaak. Tien jaar geleden ging het Ørsted financieel niet meer voor de wind. Er moest wat gebeuren en het businessmodel moest op de schop. De leiding van het bedrijf zag dat de toekomst van het energielandschap veranderde en dat het zelf veel kennis had van de offshore industrie.

Deze combinatie zorgde ervoor dat Ørsted de stap durfde te wagen om de fossiele energie tak van het bedrijf grotendeels te verkopen en vol in te zetten op offshore wind wat toen nog maar een klein onderdeel was van het portfolio. Jesper toonde ons dat deze stap niet zonder risico is geweest, maar geweldig heeft uitgepakt voor het bedrijf. Inmiddels is Ørsted marktleider in de offshore wind industrie, is het kolengebruik met 73 procent gereduceerd en zit het bedrijf financieel weer in de lift. Ørsted is daarmee een schoolvoorbeeld van de kansen die duurzaam ondernemen biedt.

City Tour

De stad Kopenhagen hadden we niet zonder reden gekozen. Onder leiding van landschapsarchitect Neil Goring van Ramboll en architect Ali Arvanaghi van de gemeente Kopenhagen en voorheen van de Bjarke Ingels Group, werden de deelnemers door de stad geleid aan de hand van de laatste duurzame innovaties en klimaatadaptatieprojecten. Zo kregen ze niet alleen de stad te zien, maar ook een inkijkje in hoe Kopenhagen zich klaarmaakt voor de toekomst. We sloten de eerste dag af bij restaurant Vaekst. Het restaurant, onderdeel van de Copenhagen Food Collective, zet zich in voor een duurzame keten en is een bekend in de Kopenhaagse food scene.

Dag 2: 28 September

Werkbezoek Maersk

De transportsector is wereldwijd verantwoordelijk voor 23 procent van alle energie gerelateerde uitstoot. De sector heeft daarmee een enorme impact op het klimaat. Aan Annette Stube, Hoofd Sustainability bij Maersk Group, stelden we de vraag hoe Maersk, als grootste containerrederij ter wereld, zich inzet om dit te verbeteren en hoe zij hun speerpunten hebben gekozen.

Annette vertelde dat geen bedrijf ter wereld zo vervlochten is met globalisering als Maersk. De multinational heeft door haar wereldwijde vertegenwoordiging een schat aan kennis en data over alle handelsstromen en speelt zo een belangrijke rol om de scheepvaart te verduurzamen. Het bedrijf heeft hierbij vier duurzame speerpunten uitgekozen die de eigen business versterken en bijdragen aan de Sustainable Development Goals:

  • Inzetten op CO2-vrije logistiek: Maersk heeft als doel om het transport van elke container in 2020 met 60 procent te hebben teruggebracht. De focus ligt hierbij in eerste instantie op het transport op land, omdat dit technologisch sneller haalbaar is.
  • Helpen bij het probleem van voedselverspilling: Een derde van al het voedsel dat wordt geproduceerd wereldwijd wordt verspild voordat het op het bord van de consument belandt. Maersk transporteert een derde van al het voedsel wereldwijd. Het wil zijn expertise inzetten om verspilling van voedsel met de helft te reduceren. Een voorbeeld hiervan is een project in Nigeria waar Maersk helpt om het transport van het producerende noorden naar de dichtbevolkte zuidelijke gebieden te verbeteren. Uiteindelijk is de hoop dat Nigeria op termijn zo zelfs exporteur kan worden van bijvoorbeeld tomaten in plaats van importeur. Iets dat goed is voor het land, maar ook voor een bedrijf als Maersk, omdat zij dan kunnen profiteren aan de groei in export. Lees hier meer over het project.
  • Verzorgen van betere en verantwoorde recycling van schepen: 86 procent van alle schepen wereldwijd wordt gerecycled in India, Bangladesh en Pakistan. Dit gebeurt onder veelal slechte omstandigheden. Omdat Maersk weet dat de kans groot is dat de oude en verkochte schepen hier gedemonteerd worden, wil het dit probleem bij de bron aanpakken. Daarom helpt het ter plekke bij het opzetten van standaarden en ziet het met een lokaal team toe op de implementatie hiervan. Lees hier meer over het project.
  • De voordelen van handel vermenigvuldigen: Maersk wil handelsstromen inclusiever maken. Een voorbeeld van hoe Maersk dit aanpakt is Fromtu, een B2B handelsplatform dat verkopers en kopers in Afrikaanse landen moet samenbrengen met internationale klanten en leveranciers. Het doel van Fromtu is om het potentieel in minder toegankelijke regio’s de kans te geven zich te ontplooien door handel voor hen toegankelijk te maken en te vereenvoudigen.

Werkbezoek Leo Pharma

De Farmaceutische industrie staat niet bij iedereen bekend om zijn duurzame aspecten. Toch is het uiteindelijk doel van de farmaceutische industrie nobel, namelijk: de gezondheid van mensen verbeteren. Bij Leo Pharma gingen we in gesprek met CSR specialist Maurits Hekking over het stigma wat leeft over de farmaceutische industrie en hoe Leo Pharma hiermee omgaat.

Zoals veel Deense bedrijven zit er achter Leo Pharma een stichting. De stichting zorgt ervoor dat het bedrijf niet kan worden overgenomen door investeringsfondsen of concurrenten. Deze eigendomssituatie functioneert als een stabiele factor die zorgt voor een sterke langetermijnvisie binnen de organisatie. Hierdoor is er bij Leo Pharma geen kortzichtige visie op winst, maar is er meer ruimte voor het belang van de patiënt.

Zo zet het bedrijf nu bijvoorbeeld in op digitale oplossingen om toegang tot medicatie te bevorderen. Op dit moment ontwikkelt het onder andere een app op basis van kunstmatige intelligentie waarmee mensen hun eigen huid kunnen scannen voor huidziektes zoals Psoriasis. Zo wordt een tijdrovend bezoek aan de dokter bespaard en kunnen patiënten sneller worden geholpen. Een innovatie die zowel de patiënt als het bedrijf helpt.

Werkbezoek Vestas

Op dit moment is windenergie verantwoordelijk voor minder dan 2 procent van de energieproductie wereldwijd. Vestas, als de grootste bouwer van windturbines ter wereld, is er alles aan gelegen om dat te doen veranderen. Bij het bedrijf geloven ze dan ook dat in 2020 windenergie 10 procent deel uitmaakt van de totale wereldwijde energiemix. Dit zijn ongekende groeipercentages en ook harde potentiële groeiuitdagingen voor een bedrijf.

Met Kristian Heydenreich, Hoofd Compliance en Corporate Social Responsibility (CSR), gingen we het gesprek aan over hoe Vestas, als koploper in de energietransitie, ook in zijn eigen productieketen duurzaamheid nastreeft en wat de uitdagingen zijn waar Vestas met de huidige groei tegenaan loopt. Om dit uit te leggen nam Kristian ons mee in de CSR uitdagingen die Vestas tegenkwam toen het bedrijf het grootste windpark van Oost-Afrika wilde aanleggen. Vestas moest het niet alleen mogelijk maken om in totaal onontgonnen terrein nieuwe wegen en 365 windturbines aan te leggen, het moest ook de lokale bevolking rondom Lake Turkana meekrijgen in dit traject.

Kristian legde uit hoe Vestas als bedrijf ontzettend veel heeft geleerd van dit project en hoe de CSR aspecten aan extra belang hebben gewonnen voor toekomstige projecten. Lees hier meer over het Lake Turkana project.

Werkbezoek Carlsberg

Voor de meeste zal Carlsberg geen introductie nodig hebben. De tegenhanger van dat andere groene biertje bij ons heeft namelijk net zo’n sterk marketingapparaat. Carlsberg is echter een bedrijf dat duurzaamheid hoog op de kaart heeft staan. Met Simon Boas Hoffmeyer, Hoofd Sustainability Carlsberg Group, gingen we door de recent gelanceerde strategie ‘together towards zero’ die het bedrijf heeft opgezet en hoe het bedrijf werkt aan nieuwe innovaties om de keten te verduurzamen.

Bij het opstellen van de strategie bleek 45 procent van Carlsberg’s totale emissies voort te komen uit verpakkingen. Omdat Carlsberg zijn verpakkingen niet zelf maakt, moet het samenwerken in de keten om zijn eigen voetafdruk te beperken. Daarom is Carlsberg actief de samenwerking op gaan zoeken met zijn toeleveranciers om nieuwe verpakkingen te ontwikkelen. Zo kwam het bedrijf bijvoorbeeld op de Snap Pack. Door sixpacks voortaan aan elkaar te lijmen in plaats van met plastic bij elkaar te houden bespaart Carlsberg vanaf nu jaarlijks 1.200 ton plastic. Dit staat gelijk aan 60 miljoen plastic tasjes. Zo werpt de sterke vorm van samenwerking met partners uit de keten snel zijn vruchten af.

Lees ook: Waarom voedselverpakkingen onmisbaar zijn

Duurzame lessen

Het gevarieerde programma zorgde ervoor dat bij elk bedrijf op een andere manier de kansen van duurzaam ondernemen werden belicht. Bij Ørsted zagen we hoe een fossiel energiebedrijf genoodzaakt werd om in te stappen op hernieuwbare energie en hoe de transformatie tot succes heeft geleid. Tijdens de city tour leerden we dat duurzaam design niet hoeft te betekenen dat je ingeeft op luxe en gemak, maar dat het gebouwen en infrastructuur juist beter en slimmer maakt. Maersk liet ons zien dat business juist goed te combineren valt met de SDGs. Leo Pharma liet zien waarom de structuur belangrijk is voor de langetermijnvisie van een bedrijf. Bij Vestas kregen we het inzicht dat bedrijven met een duurzame missie ook continu blijven leren op het gebied van CSR en dat het belangrijk is om de lokale gemeenschappen te betrekken bij grootschalige projecten. De laatste les kregen we bij Carlsberg waar getoond werd hoe een bedrijf in zijn keten de verandering kan leiden door nieuwe samenwerkingen te zoeken en zichzelf strakke doelen te stellen.

Zelf mee op reis / meer weten?

Geïnteresseerd om een volgende keer zelf mee te gaan en direct te leren van koplopers en hoe zij hun duurzame uitdagingen aanpakken? Wij zijn bezig met het organiseren van de volgende innovatiereis in maart. Wil je deelnemen? Mail dan naar info@duurzaambedrijfsleven.