02-09-2020 07:00 | Door: Paul van Liempt

Oud-president van De Nederlandsche Bank Nout Wellink gaf een interviewtje aan De Telegraaf, vanwege zijn nieuwe boek Ontgelden. Hij waarschuwt voor het effect van de tweede klap. Tijdens de oliecrisis was 1979 heviger dan 1973. En in de financiële crisis was 2012 veel ernstiger dan 2008. Let dus op, zegt hij, een tweede virusklap kan erger zijn dan we nu meemaken.

Wellink is nu commissaris bij een grote Chinese Bank en gelukkig niet meer verantwoordelijk als leider bij een crisis. Ik heb hem vaak geïnterviewd, een minzaam sprekende man, die plotseling intimiderend kon uitvallen als je vragen hem niet bevielen. Na zijn afscheid bij DNB, toen hij meer vrijuit kon spreken, waren zijn inzichten boeiender. Je kunt veel van hem zeggen, maar een feminiene leider was en is hij nooit geweest. Toch pleit hij in het Telegraaf-interview onbedoeld wel voor dit type leiderschap: "Bedrijven, banken, landen: allemaal zijn ze verzwakt en hebben ze hoge schulden. Daar moet je tijdig over nadenken en dat gebeurt nu nog niet."

Landen met een vrouw aan het roer 

Lange termijn denken en visionair handelen is meer dan ooit nodig een tweede klap aan te kunnen. Het ego ondergeschikt maken aan de wil om samen te werken hoort er ook bij. Het Amerikaanse zakenblad Forbes maakte een wereldwijd geciteerd lijstje van landen die verspreiding van het coronavirus enigszins in toom wisten te houden: Taiwan, IJsland, Duitsland, Finland, Denemarken en Nieuw-Zeeland. Inderdaad, allemaal landen met een vrouw aan het roer.

Een bevestiging ook van het gezaghebbende internationale onderzoek van Joseph Folkman en Jack Zenger, gepubliceerd in Harvard Business Review. Op de ranking van 'Key Leadership Capabilities' scoren vrouwen op zeventien (!) van de negentien competenties significant hoger dan mannen. Van integer en eerlijk, tot initiatief nemend en toekomst plannend. Het vermogen om problemen op te lossen en samen te werken is ook beduidend hoger. Pure kapitaalvernietiging om hier niets mee te doen. Daar kunnen de stevigste macho's onder de old boys en new conservatives weinig op afdingen.

Laat het alfamannetje afglijden

Kunnen mannen het verder wel schudden in deze eeuw van de vrouw? Nee. Het gaat om feminien leiderschap, waar nieuwe generaties mannen veel meer in bedreven zijn. De Antwerpse hoogleraar Karen Wouters bekritiseert in de Vlaamse krant Het Nieuwsblad haar eigen premier Sophie Wilmès. Die spreekt duidelijk voor de vorm een paar meelevende woorden uit en gaat meteen over op 'technische feiten en beslissingen.' Macron en Rutte doen het veel beter volgens Wouters. Ze combineren zowel hun mannelijke als vrouwelijke leiderschapskenmerken.

Benadruk daarom het belang van feminien leidinggeven, laat het oude alfamannetje langzaam als karikatuur afglijden, laat de narcistische bokito zijn eigen graf graven, maar hou op over het paardenmiddel van een quotum. Diversiteit moet je er nooit dogmatisch doordrammen, zorg dat het elke dag op de agenda staat. Praat en discussieer er voortdurend over, maar hou voor ogen waar het werkelijk over gaat. Rector magnificus van de Universiteit Maastricht Rianne Letschert zei in Trouw dat ze worstelt met het predicaat topvrouw: "Ik heb nooit gedacht: ik wil bestuurder worden. Wél: ik wil veranderen hoe we in de wetenschap werken.' Zo sluipt de heilzame werking van feminien leiderschap er als vanzelfsprekend in.