04-09-2020 12:00 | Door: Paul van Liempt

Heel lang waanden we ons veilig in het welvarende Westen. We konden ons permitteren problemen weg te lachen of af te schuiven. En grote vergezichten achteloos te negeren. Gouden tijden voor managers die zich steeds meer specialiseerden in brandjes blussen, maar geen idee hadden hoe ze een uitslaande haard moesten doven. Eenzelfde atmosfeer waarin technocratische fiksers in de politiek konden gedijen.

Wij als volk waren ook in slaap gesust, getraind als we waren in het negeren of belachelijk maken van grote verhalen. Daarom zou dat Coronavirus ook wel overwaaien. Zeker na de geruststellende woorden bij aanvang van de crisis van premier Rutte dat hij op de wetenschap zou varen. Daarna zagen we virologen die elkaar tegenspraken en met tegengestelde adviezen kwamen. De vorige crisis waren we helemaal vergeten. Toen waren we aan het varen op een andere wetenschap: de economie. En ook daar weerklonk de galm van tegengestelde geluiden.

Gehannes, geploeter en gedoe

We hebben dus geen lerend vermogen getoond, wij en de politiek. Niet in kunnen spelen op voortschrijdend inzicht, al deden Rutte en De Jonge in de laatste aflevering van hun show nog zo hun best ons anders te doen geloven. Wat zijn de gevolgen? Gehannes met een Corona-app, geploeter met een Coronawet en gedoe vanwege een aso-minister. Strompelend proberen de boven ons gestelde fiksers te lijmen wat er te plakken valt. Met als grootste prestatie de bouw van een bestuurlijk architectonisch hoogstandje, dat loopt van de Interdepartementale Commissie Crisisbestrijding, via het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg, tot het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum. Het biedt een troosteloze aanblik.

Laten we de crisis goed gebruiken, wakker worden en afscheid nemen van de fiksers. En van de afschuivers die vooral bedreven zijn in het vasthouden van de eigen positie. Dit is de tijd voor visionaire leiders. Mensen die een vergezicht schetsen voor de periode na Corona. Die richting durven geven en een visie hebben op waar het heen moet. Nu pas begrijp ik de verzuchting van voormalig KPN-topman Ad Scheepbouwer, die tijdens de vorige crisis zei: 'Nederland is een land zonder plan.' Hij had gelijk, maar de timing was verkeerd.

Hamers maakte van ING een 'Techkonzern' 

En zeg niet dat we geen visionaire leiders hebben. Ralph Hamers werd in zijn laatste periode bij ING soms verguisd (witwassen, schikking met OM en omstreden salarisverhoging), maar verder vooral geprezen. Reden waarom de Zwitserse zakenbank UBS hem overnam en z'n salaris vervijfvoudigt. De gerenommeerde Basler Zeitung portretteerde Der Ralph in lovende termen: hij wist in zes jaar tijd ING om te vormen tot een 'Techkonzern', omdat hij in een vroeg stadium vol op digitalisering durfde in te zetten. Conclusie: 'In der Bankenbranche gilt Hamers als Revolutionär.'

En wat te denken van Jitse Groen, topman van Takeaway? Dit jaar groeit hij uit tot het op één na grootste maaltijdenplatform ter wereld, na het Chinese Meituan. Man met een visie: eerst langzaam organisch groeien, daarna met een sterke basis in Nederland overnames plegen. En nu, middenin de Coronapandemie, gaat Takeaway de Amerikaanse concurrent Grubhub voor 6,4 miljard euro overnemen. Niks fiksen, vooruitkijken en verantwoordelijkheid pakken. Wie volgt?