29-12-2019 15:59 | Door: Rianne Lachmeijer

De route die onze groenten als zaden afleggen voordat zij bij de boer op het land groeien, is voor velen onbekend. Ten onrechte, want juist zaadverbetering en -verwerking leveren een belangrijke bijdrage aan het duurzaam voeden van de wereld. Nederland speelt internationaal een belangrijke rol met innovatie op dit gebied. "Een van de redenen waarom we hierin gestapt zijn, is omdat de wereldbevolking enorm groeit. Die mensen moeten allemaal gevoed worden en wij willen daar bij helpen”, zegt Jaap Reijntjes van Croonwolter&dros.

In de kop van Noord-Holland vinden belangrijke ontwikkelingen plaats. Deze regio vormt de thuisbasis voor tientallen innovatieve veredelingsbedrijven en hun toeleveranciers, waaronder Croonwolter&dros. Het bedrijf levert zaadverwerkingsapparatuur onder de naam Premium Seeds Machines.

'Wij staan vaak aan de wieg van duurzaamheid'

De veredelingsbedrijven ontwikkelen hoogwaardige rassen en nieuwe technologieën voor groente- en sierbloementeelt. Vooral op het gebied van groenten zijn deze ontwikkelingen cruciaal, vanwege de bijdrage die zij kunnen leveren aan het duurzaam voeden van de groeiende wereldbevolking.

“Als je nou kijkt wie er echt duurzaam bezig is, dan staan wij vaak aan de wieg van duurzaamheid”, stelt Hein Bemelmans, directeur marketing & sales van Enza Zaden en voorzitter van de stichting Seed Valley. Het in Noord-Holland gelegen Seed Valley noemt zichzelf het internationale centrum voor plantenveredeling. In deze stichting zijn verschillende bedrijven uit de regio verenigd om gezamenlijk jongeren te enthousiasmeren voor de sector.

Internationale faam

De positie van zaadveredeling in Nederland, en dan met name die van de kop van Noord-Holland, vindt zijn oorsprong in het verleden. Zo vertrokken VOC-schepen uit steden als Hoorn en Enkhuizen. In de loop der jaren namen die zaden mee om groente te telen in overzeese gebieden. “Dus daar ontstond een vraag naar groentezaad. En door de jaren heen is dat alleen maar groter geworden”, vertelt Bemelmans. “Van bijna de helft van de wereldwijde groenteteelt bevindt de oorsprong zich op een of andere manier hier in Nederland”, schat hij.

Weinig mensen weten dat Nederland internationaal bekend staat om haar groentezaden, maar dat vindt Bemelmans niet vreemd. “Wij zijn natuurlijk een business-to-business bedrijfstak”, aldus de voorzitter van de stichting. “Als ik in mijn vriendenkring moet uitleggen hoe belangrijk wij zijn, dan heb ik nogal wat te doen. Maar als ik in Amerika op een beurs sta, dan weet iedereen mij te vinden.”

Dat merkt Jaap Reijntjes, regiodirecteur bij Croonwolter&dros, ook: “Als je zegt dat je uit Nederland komt en in de zadenindustrie werkt, dan vinden mensen het oké dat je met ze praat.” De technisch dienstverlener is nog relatief kort actief in de zadensector. "Een van de redenen waarom we hierin gestapt zijn, is omdat er een enorm groeiende wereldbevolking is. Die mensen moeten allemaal gevoed worden en wij willen daar bij helpen.”

Groeiende wereldbevolking en extremer weer

Naast een groeiende wereldbevolking krijgt de land- en tuinbouwsector te maken met een veranderend klimaat. Dit brengt grote uitdagingen met zich mee. Zo moet de sector meer produceren onder moeilijkere weersomstandigheden, zoals langere perioden van droogte. Ook zijn er oplossingen voor nieuwe ziekten nodig. Die ontwikkelingen blijven niet onopgemerkt bij de zaadveredelingsbedrijven.

Zo beaamt Arie Zalm, manager engineering bij veredelaar Syngenta, dat de vraag naar klimaatbestendige gewassen toeneemt. “Je gaat kijken naar rassen die minimaal water nodig hebben, goed ziekteresistent zijn en op armere gronden kunnen groeien zonder verlies van opbrengst.”

Bemelmans geeft een voorbeeld: “Als wij zoutresistentie inbouwen in een ras, dan kun je producten gaan telen op plekken waar nu geen voedselproductie mogelijk is.”

De rol van de machine

Zalm houdt zich binnen Syngenta bezig met de techniek. Gewasdeskundigen geven aan hem door wat voor machines of klimaatkamers zij nodig hebben. Zalm zet deze vraag vervolgens uit in de markt. Zo kwam hij in contact met Reijntjes, die de Premium Seeds Machines zaadschoningslijn leverde. Reijntjes vertelt dat de veredelaars moeten voldoen aan zaadkwaliteitseisen die gesteld worden in de wereldmarkt. Croonwolter&dros levert de zaadverwerkingsapparatuur om die kwaliteit te bereiken. Zo levert het bedrijf verschillende soorten machines die de zaden schonen, desinfecteren, coaten, pilleren en drogen. 

Naast veredelingstechnieken spelen dit soort zaadverwerkingsmachines ook een rol in het verbeteren van de zaadkwaliteit. Zo selecteert de zaadschoningsmachine de goede zaden, waardoor meer dan 90 procent van de zaden ontkiemt. Dit kan ervoor zorgen dat er minder zaden nodig zijn voor dezelfde hoeveelheid groenteproductie. De coatingmachine brengt een dun laagje om de zaden heen dat bescherming en voeding biedt.

Nu levert Croonwolter&dros alleen nog zaadverwerkingsmachines aan de veredelingsbedrijven, maar Reijntjes hoopt dat zijn bedrijf ook kan helpen in de energietransitie in de sector. Zo wil hij ervoor zorgen dat de sector op hernieuwbare energie gaat draaien. Waarbij alleen bij hoge uitzondering grijze stroom nodig is. “Wij kunnen dat uitbalanceren, zodat je altijd optimaal gebruikmaakt van zoveel mogelijk groene stroom.”

Het belang van innovatie

Bemelmans merkt dat er een aantal nieuwe veredelingstechnieken opkomen die in Europa als genetische modificatie worden aangemerkt. Vanwege Europese wet- en regelgeving maken bedrijven in Europa hier geen gebruik van, terwijl buitenlandse concurrenten dat wel doen. Ook maakt hij zich zorgen over de vermindering van vrije markttoegang. Het zijn dit soort ontwikkelingen die de voorzitter van stichting Seed Valley doen twijfelen of Nederland de positie die zij nu heeft, weet te behouden. “Er zijn andere landen bedrijven en regio’s die opkomen”, stelt hij.

'Hier lopen de mensen met de kennis'

Reijntjes is van mening dat de ontwikkelingen in de internationale zaadtechnologie cruciaal zijn om te helpen bij het voeden van de wereld. Hij wil de rol die Croonwolter&dros daarin speelt niet te groot maken en benadrukt dat elke speler in de keten vanuit zijn expertise een bijdrage levert. Hij stelt dat de Nederlandse expertise op het gebied van zaadverbetering en -verwerking vergelijkbaar is met die op het gebied van waterbouw. “Daar staan wij wereldwijd ook bekend om.” Zalm ondersteunt die stelling. Het is niet voor niets dat internationaal zaadveredelingsbedrijf Syngenta haar innovatiecentrum in Nederland plaatste. “Hier lopen de mensen met de kennis.”

Afbeeldingen: Adobe Stock en Croonwolter&dros