27-06-2019 15:50 | Door: Rianne Lachmeijer

Vrijdag 28 juni is de dag geworden waarop Nederland haar Klimaatakkoord presenteerde. Daarin worden lastige discussies beslecht. Zo komt er bijvoorbeeld een CO2-heffing. Ook onderzoek naar verschillende vormen van rekeningrijden is niet langer taboe.

Daarover berichten verschillende landelijke media deze week op basis van bronnen.

Naast een CO2-heffing en een onderzoek naar drie vormen van rekeningrijden, berichten landelijke media over veranderingen in de energiebelasting waarbij gas duurder en elektriciteit goedkoper wordt, schrijven zij dat stimulering van (zakelijke) elektrische auto’s vermindert en noemen zij dat het kabinet zal investeren in landbouwverduurzaming. Deze (extra) maatregelen moeten bijdragen aan het doel om in 2030 49 procent minder broeikasgassen uit te stoten ten opzichte van 1990.

Het kabinet wil de aanschaf van elektrische middenklassers aantrekkelijker maken, terwijl het de voordelen voor de zakelijke rijders vermindert. Zo wil het kabinet bijvoorbeeld de bijtelling verhogen. Vanaf 2026 moet voor zakelijke auto’s dezelfde bijtelling gelden als voor particuliere auto's. Dat jaar is niet toevallig gekozen: in 2025 voorziet het kabinet een hervorming van het belastingstelsel waarin rekeningrijden wordt opgenomen.

Rekeningrijden: ‘de elektrische rijder kan best meebetalen’

Al vorig jaar benoemde Annemieke Nijhof, voorzitter van de sectortafel mobiliteit, dat rekeningrijden noodzakelijk is om inkomsten te behouden als elektrisch rijden de norm wordt. “Er komt een moment dat die elektrische rijder ook best mee kan betalen voor het gebruikmaken van de weg. Dus we zullen naar een systeem moeten dat wij ‘betalen naar gebruik’ noemen", zei Nijhof in een eerder interview met DuurzaamBedrijfsleven.

“We halen ongeveer 16 mrd per jaar op door autobelastingen, de helft daarvan is gerelateerd aan accijns op benzine en diesel." Dat elektrificering om verandering van het belastingsysteem vraagt, is ook tot de verschillende coalitiepartijen doorgedrongen. Daarom worden nu drie varianten van rekeningrijden onderzocht.

De eerste variant is een kilometerheffing die alleen voor elektrische auto’s geldt. De tweede variant is een vorm van rekeningrijden die voor alle auto’s geldt. In de derde variant wordt rijden in de spits extra belast. Naar verwachting zal een volgend kabinet besluiten welke variant wordt ingevoerd.

CO2-heffing voor de industrie

De afgelopen maanden werd er veel over gesproken: een CO2-belasting. Nu lijkt het daadwerkelijk van de grond te komen. Volgens landelijke media noemt het kabinet in het Klimaatakkoord een CO2-heffing voor de industrie. Deze zou in 2021 € 30 bedragen, de ETS-prijs is daarin inbegrepen. (De prijs die voor het uitstoten van een ton CO2 geldt binnen het Europese emissierechtensysteem, red).

Deze prijs geldt voor CO2-uitstoot boven een bepaalde grens, daarom wordt gesproken van een marginale heffing. Deze heffing loopt € 125 à 150 per ton CO2 in 2030. De CO2-heffing vloeit voor een deel als subsidie terug naar bedrijven waarvan zij duurzame maatregelen kunnen betalen. Halverwege juni analyseerde het Planbureau van de Leefomgeving (PBL) verschillende varianten van een CO2-heffing in het rapport Effect kabinetsvoorstel CO2-heffing industrie.

Download het rapport

Eerder stelde Theo Henrar, directeur Tata Steel Nederland, dat de industrie bij een nationale CO2-heffing van ‘slechts’ € 5 al nadelige gevolgen ondervindt, omdat de internationale concurrentiepositie verslechtert. “Dan pis je naast de pot.” Hans Stegeman, hoofd research & investment strategy bij Triodos Investment Management ziet de toekomst van de Nederlandse industrie positiever in. Aangezien Nederland niet als enige het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Als de andere ondertekenaars hun ambities serieus nemen, dan zullen zij ook aan de slag gaan. “Iedereen zit met dezelfde uitdaging”, stelt Stegeman. Op dat moment heeft de Nederlandse industrie een voorsprong.

Lees ook: CO2-belasting: Zo kan het eruit zien

Kansen voor het duurzame bedrijfsleven

Met het Klimaatakkoord kiest Nederland voor een duurzamere toekomst. Dit zal implicaties hebben voor bedrijven die op dat vlak geen ambities hebben. “Er is uiteindelijk geen plaats meer voor bedrijven die niet serieus aan de slag gaan met duurzaamheid. Daarvoor geldt: einde oefening.” Dat zei voorzitter van het Klimaatberaad, Ed Nijpels in een eerder interview met DuurzaamBedrijfsleven.

'Er is uiteindelijk geen plaats meer voor bedrijven die niet aan de slag gaan met duurzaamheid'

 Het Klimaatakkoord biedt kansen voor innovatieve en duurzame bedrijven. Zo verwacht Manon Janssen, voorzitter van de klimaattafel industrie veel van innovatie op het gebied van waterstof. “Wij gaan als BV Nederland onze reputatie als koploper op innovatie verder uitbouwen. We gaan hele nieuwe bedrijfstakken aanboren zoals de waterstofeconomie.”

Diederik Samsom, voorzitter van de sectortafel Gebouwde omgeving, spoort het Nederlandse bedrijfsleven aan om een verbeterde warmtepomp te ontwikkelen. Eén die kleiner, effectiever, stiller en goedkoper is. “Het bedrijf dat, dat nu ontwikkelt is echt kampioen.” Ook partijen die inzetten op de transitie naar een elektrische automarkt kunnen voordelen pakken, want: “Het eindbeeld is gewoon elektrisch”, aldus Nijhof.

Tot slot liggen er kansen voor bedrijven actief op de duurzame energiemarkt. De energiesector speelt namelijk een cruciale rol in het slagen van de ambities van andere sectoren. Niet voor niets omschreef Kees Vendrik, voorzitter van de sectortafel, zijn tafel als ‘de mooiste stekkerdoos van Nederland’: “Wij gaan ervoor zorgen dat er steeds meer hernieuwbare elektriciteit komt.”

Lees ook:

Bronnen: Trouw, Volkskrant, NOS, Algemeen Dagblad, RTL | Afbeelding: Adobe Stock