30-01-2020 12:11 | Door: Emma Rotman

De staalindustrie is een van de grootste vervuilers ter wereld, verantwoordelijk voor zo’n 7 procent van de CO2-uitstoot. De Scandinavische staalgigant SSAB claimt in 2026 als eerste fossielvrij staal op de markt te kunnen brengen met behulp van groene waterstof.

Aanvankelijk wilde SSAB het productieproces in 2035 fossielvrij te maken. Door de energie die nodig is voor staal uit groene waterstof te halen in plaats van kolen, denkt het bedrijf dit doel echter tien jaar eerder te kunnen bereiken.

Groene waterstof

SSAB lanceerde in 2016 al het HYBRIT initiatief, in samenwerking met energieproducent Vattenfall en ijzerertsleverancier LKAB. HYBRIT staat voor Hydrogen Breakthrough Ironmaking Technology. Doel van het initiatief is het vervangen van kolen door groene waterstof, en het wordt gesteund door het Zweedse Energie Agentschap.

Het vervangen van kolen door elektriciteit en waterstof vereist zo’n 15 terawattuur aan duurzame elektriciteit per jaar. Dat is ongeveer een tiende van de jaarlijkse elektriciteitsproductie van Zweden. Vattenfall moet die energie gaan leveren uit wind en zon. De inzet van groene waterstof moet het mogelijk maken de schommelingen in het elektriciteitsaanbod op te vangen.

Lees ook: Wind, netwerk, opslag en visie zijn onmisbaar voor een groene waterstofeconomie. Nederland heeft het allemaal.

Proeffabriek

Momenteel bouwen de betrokken partijen een proeffabriek op de locatie van SSAB in het Zweedse Luleå. Deze moet komende zomer operationeel zijn. Op het terrein van LKAB, vlakbij de proeffabriek, komt een opslagfaciliteit voor waterstof die naar verwachting tussen 2022 en 2024 klaar is. Ook is SSAB van plan om in 2025 twee hoogovens te vervangen door elektrische vlamboogovens. Dat is een belangrijke stap om het ijzer dat in de HYBRIT proeffabriek gemaakt wordt, te verwerken tot staal.

“CO2 is altijd een onvermijdelijk bijproduct van staalproductie uit ijzererts geweest. Met de technologie van HYBRIT is de enige uitstoot straks water”, zegt CTO Martin Pei van SSAB. Het initiatief heeft de potentie om de totale CO2-uitstoot van Zweden met tien procent te verlagen. In 2045 wil SSAB als bedrijf volledig fossielvrij zijn.

HIsarna

SSAB is niet het enige bedrijf dat bezig is met verduurzaming van staalproductie. In IJmuiden werkte Tata Steel jaren aan de HIsarna-methode. Daarbij wordt de voorbewerking van ruwe grondstoffen overgeslagen. De traditionele hoogoven werd vervangen door een reactorvat of cycloonoven, waarin de onbewerkte kolen en ijzererts worden omgezet tot vloeibaar ijzer. De methode zorgt voor 50 procent minder CO2-uitstoot, bleek uit tests in 2018.

De technologie werd uitgeprobeerd in een proeffabriek in IJmuiden, maar Tata Steel besloot de nieuwe HIsarna-fabriek in India te bouwen. “Als we met HIsarna progressie blijven boeken, zullen we waarschijnlijk op alle productielocaties op de HIsarna technologie overschakelen”, aldus het bedrijf in het vakblad Process Control.

Chemie

Ook Duitsland, de grootste staalproducent van Europa, zet stappen om de staalproductie te verduurzamen. Siemens slaat de handen ineen met chemiebedrijven Evonik, Covestro en Linde om de CO2 uit de staalproductie opnieuw te gebruiken. Door middel van elektrolyse wordt de CO2 ontleed tot stoffen die de chemiebedrijven kunnen verwerken tot allerlei producten, zoals ethanol of polymeren.

Bron: SSAB, HYBRIT, Process Control | Beeld: AdobeStock