16-11-2020 17:30 | Door: Marc Seijlhouwer

Er zijn vergaande gesprekken over een overname van de Nederlandse tak van Tata Steel, de oude hoogovens bij IJmuiden. SSAB staat bekend als een van de milieuvriendelijkste staalproducenten op aarde. Wat betekent dat voor de duurzaamheidsplannen van Tata Steel?

Hoewel de deal nog verre van rond is, lijken de kansen op een overname groot. Dat zou betekenen dat de hoogovens van Indiase naar Zweedse handen gaan. Europees staal zit sinds het begin van de pandemie in een crisis, en Tata wil graag van de Nederlandse tak af. Een eerder plan voor een fusie met het Duitse Thyssenkrupp ketste uiteindelijk af.

SSAB is een Zweeds staalbedrijf. In september haalden deze Zweden het niews met de start van een CO2-vrij staalproces. Met duurzaam geproduceerde waterstof worden pellets gemaakt, die uiteindelijk nodig zijn in het hoogovenproces. Nu gebruikt men nog waterstof gemaakt van aardgas om de pellets te produceren. Op langere termijn moet het hele staalmaakproces CO2-neutraal worden.

Lees ook: Staal zonder CO2 in Zweden

CO2-opslag voor staal

Tata Steel IJmuiden heeft ook al langer duurzaamheidsambities. Op de korte termijn wil het bedrijf investeren in CO2-afvang en -opslag (CCS). Door de broeikasgassen af te vangen bij de schoorstenen en in lege gasvelden in de nabijgelegen Noordzee te pompen, kan het bedrijf drie miljoen ton CO2-uitstoot per jaar voorkomen. Op dit moment lopen er onderzoeken naar de haalbaarheid van zo’n project. Pas als die studie klaar is, en de vergunningen rond zijn, kan er een definitieve beslissing worden genomen over de plannen. Daarbij hangt ook een deel al van de mogelijke overheidssubsidies voor CCS.

Op de lange termijn denkt Tata Steel dat waterstof uitkomst kan bieden. “CCS is echt een overgangstechniek, maar die is wel nodig om de klimaatdoelen te halen”, zegt Ariane Volz, woordvoerder van Tata. “2027 lijkt misschien ver weg, maar voor dit soort projecten is dat al de nabije toekomst. Er is nog een hoop onderzoek nodig om dit technisch mogelijk te maken, en dan moet je de afvanginstallatie ook nog bouwen.”

Hisarna

Naast CCS onderzoekt Tata Steel de mogelijkheden van Hisarna, een nieuw soort fabriek om staal te maken. Het onderzoek naar deze nieuwe oven vond in Nederland plaats, maar het hoofdkantoor besloot dat de eerste grote proeffabriek in India moest komen. Toch kijken ze ook in IJmuiden of de bestaande experimentele setup uitgebouwd kan worden. Het is echter onbekend of IJmuiden na een overname door SSAB door mag werken aan de Hisarna. “We weten op dit moment niet hoe dat verder zal gaan”, vertelt Volz desgevraagd. “Maar vooralsnog gaan onze plannen nog door; we zitten voor Hisarna in een vergunningsproces.”

Of al deze plannen doorgaan als Tata Steel IJmuiden in Zweedse handen komt? SSAB heeft een relatief groen track record, zeker voor een staalmaker. Staal is een van de vervuilendste industrieën op aarde, en laat zich maar lastig vergroenen. Mede daarom was de stap om een deel van het staalproces groener te maken met waterstof zo belangrijk. De kans is dus groot dat SSAB de duurzaamheidsambities van IJmuiden zal ondersteunen.

Lees ook: Tata Steel test alternatieve staalfabriek 6 maanden lang

Beeld: Adobe Stock