06-09-2018 13:33 | Door: Rianne Lachmeijer

100 procent circulair grondstoffengebruik in 2050. Het in 2017 ondertekende nationale grondstoffenakkoord moet daartoe leiden. Vandaag wordt in Den Haag de voortgang besproken. Experts afkomstig uit de gehele bouwketen stellen dat het rijksbrede programma Circulaire Economie en de daaruit voortvloeiende transitieagenda’s niet ver genoeg gaan: ‘Gebrek aan regie nekt de economische potentie van circulaire (bouw)economie.’

De ondertekening van het Grondstoffenakkoord begin 2017 door overheden, het bedrijfsleven, vakbonden, natuur- en milieuorganisaties, kennis- en onderwijsinstellingen, financierende instanies en ruim 350 andere ondertekenaars moet de transitie naar een circulaire economie versnellen. Rondom vijf prioritaire grondstofketens zijn transitieagenda’s opgesteld: Biomassa & Voedsel, Kunststoffen, Maakindustrie, Bouw en Consumptiegoederen.

‘Nederland loopt internationaal voorop’

In een brief aan een aantal Kamerleden geven experts uit de gehele bouwketen (zie de lijst onderaan dit artikel) hun visie op het rijksbrede programma en de daaruit voortvloeiende transitieagenda’s.

'Stilstand, of erger nog, achteruitgang dreigt'

‘Nederland loopt internationaal voorop in de bouw en onze expertise is internationaal vermaard. Een economische potentie die we zeker moeten uitbouwen! We ondersteunen dan ook volledig het initiatief van het rijksbrede programma Circulaire Economie en de daaruit voortvloeiende transitieagenda’s. Maar stilstand, of erger nog, achteruitgang dreigt. Onze expertise blijft grotendeels onbenut omdat er geen regie is op transitie circulaire (bouw)economie. Hierbij roepen we de overheid op om deze regierol op te pakken!’

De ondertekenaars pleiten voor efficiënter gebruik van kennis kunde en middelen: ‘Als deelnemers zijn we wekelijks betrokken bij initiatieven als de Bouwagenda, CB23, de Bouwcampus, Cirkelstad, individuele trajecten bij Rijkswaterstaat en noem maar op. Soms kost het enkel onze tijd, maar vaak moeten we betalen om deel te nemen. En dan vragen wij ons af of de echte experts dan aan tafel komen, of alleen de lobby- en hobbyisten… Het gebrek van de juiste mensen aan tafel is gevaarlijk, want als bestaande expertise onbenut blijft heeft dat negatieve gevolgen op ons gezamenlijke ambitieniveau en uitvoeringskracht.’

Download de brief

Opschalen in plaats van ‘oeverloos zwammen’ over circulaire definitie 

‘Voor een succesvolle transitie is de balans tussen de complexe theoretische materie en de eenvoud en het pragmatisme van de praktijk essentieel’, stellen de ondertekenaars.

‘Laten we vooral ook beginnen met het opschalen van de pilots naar echte projecten en programma’s en vandaaruit weer leren voor nieuwe projecten en programma’s of bestaande bijstellen. Laten we durven om fouten te maken in de praktijk en niet oeverloos te zwammen of we wel een heldere theoretische definitie is van circulaire economie.’

Maatregelen om transitie naar circulaire bouweconomie te versnellen

De ondertekenaars zeggen zijn blij met de kabinetsreactie van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, omdat zij daarin duidelijke maatregelen benoemt. Daarnaast noemen zij zelf in hun brief nog drie concrete maatregelen om de transitie naar een circulaire bouweconomie te versnellen: wegnemen van juridische belemmeringen, de invoering van het materiaalpaspoort en het faciliteren van een circulaire bouweconomie.

Download de kabinetsreactie

Om juridische belemmeringen weg te nemen, pleiten de ondertekenaars voor het instellen van een autoriteit, zoals de Nationaal Coördinator Groningen. Een autoriteit die bij knelpunten in projecten snel beslist, waardoor de dynamiek van een project behouden blijft. Daarnaast moet nieuwe wetgeving en veranderende wetgeving circulaire economie actief ondersteunen.

Ook pleiten de ondertekenaars voor de verplicht invoer van materiaalpaspoorten, omdat deze inzicht verschaffen in de bouwmaterialen. Dat is volgens hen essentieel om de (economische) infrastructuur voor een circulaire bouweconomie verder vorm te geven. Tot slot stellen zij dat we de juiste financiële prikkels moeten creëren om het economisch aantrekkelijk(er) te maken om circulair te bouwen. ‘Een circulair gebouw is nu meer waard, waardoor je meer Onroerend Zaak Belasting moet betalen en hogere bouwleges. Dat kan toch niet!’

In onderstaande infographic laat DuurzaamBedrijfsleven zien welke kansen en opbrengsten de circulaire economie in de bouwsector met zich meebrengt.

De ondertekenaars

Bron: Arcadis | Afbeelding: Adobe Stock