03-10-2018 12:18 | Door: Rianne Lachmeijer

Om aan de Klimaatdoelen van Parijs te voldoen én om de Groningse gaskraan dicht te kunnen draaien is het noodzakelijk dat bestaande wijken van het aardgas af gaan. Om gemeenten bij die opgave te ondersteunen stelt het kabinet € 120 mln beschikbaar. Dat geld is recentelijk verdeeld onder 27 gemeenten.

Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) kende als onderdeel van het Programma Aardgasvrije Wijken een rijksbijdrage toe aan 27 gemeenten. De gelukkigen werden onder andere bepaald op basis van kwaliteit van de plannen en de financiële onderbouwing. Ook werd gekeken hoe de plannen konden helpen bij mogelijke andere opgaven in de wijk. In totaal hadden 74 gemeenten een plan ingediend.

Lees ook: In deze wijk worden duurzame innovaties getest

Programma Aardgasvrije Wijken

Het doel van het Programma Aardgasvrije Wijken is dat gemeenten kennis en ervaring opdoen om bestaande wijken haalbaar en betaalbaar te verduurzamen. De geselecteerde wijken dienen als proeftuin, daarom is een gevarieerde groep geselecteerd van grote en kleine wijken in zowel landelijke als stedelijke gebieden. Ook is er gekeken naar gebruik van verschillende technieken. Elke provincie heeft minimaal één proeftuin (zie de complete lijst van wijken onderaan).

Lees ook: Klimaatakkoord volgens Samsom: “Er dienen zich weinig grotere kansen aan dan deze”

Van het aardgas af: een wijkaanpak

We staan voor een grote opgave. Het voorstel voor hoofdlijnen van het Klimaatakkoord liegt er niet om: ‘De transformatie van onze 7 miljoen huizen en 1 miljoen gebouwen, veelal matig geïsoleerd en vrijwel allemaal verwarmd door aardgas, in goed geïsoleerde woningen en gebouwen, die we met duurzame energie verwarmen en waarin we schone elektriciteit gebruiken of zelfs zelf opwekken.’

Om deze transformatie op tijd tot een succesvol einde te brengen is een ‘gestructureerde’ en daarom ‘wijkgerichte’ aanpak essentieel, staat in het document. “Eén ding is duidelijk: veranderen is geen vrijblijvende keuze die we kunnen uitstellen”, zei wethouder Harriët Tiemens van de gemeente Nijmegen eerder.

Zij benadrukt dat haast geboden is, maar dat de zaken vanwege gebrek aan een blauwdruk tegelijkertijd niet overhaast moeten worden uitgevoerd. Ook volgens haar is een wijkgerichte aanpak het beste: “Wij kijken welk alternatief het meest kansrijk is voor een bepaalde wijk en hoe we slim kunnen aansluiten bij gepland werk of bestaande initiatieven.” De Nijmeegse wijk Dukenburg is één van de wijken die door Ollongren is aangemerkt als proeftuin. De gemeente heeft in de Warmtevisie ‘Nijmegen Aardgasvrij’ vastgelegd hoe zij deze warmtetransitie wil inrichten.

Download het rapport

Twee oplossingen om van het aardgas af te gaan

Bij de selectie van de wijken als proeftuin is onder andere gekeken naar gebruik van verschillende technieken. Zo gaat de Amsterdamse Van der Pekbuurt over op stadswarmte. Een goedkope oplossing die vooral beschikbaar is in stedelijke gebieden, stelde Donald Pols van Milieudefensie eerder. Bij stadsverwarming of restwarmte wordt warmte die bijvoorbeeld vrijkomt in energiecentrales gebruikt als warmtevoorziening voor nabijgelegen gebouwen.

Nagele, een dorp in de provincie Flevoland, kiest voor een andere oplossing: seizoens-berging van warmte. Daarbij wordt warmte ’s zomers op hoge temperatuur opgeslagen en ’s winters gebruikt. “Veel mensen denken: dat bestaat al, want het klinkt als warmte-koude opslag (WKO), maar dit is iets heel anders”, zei Ad Hoogers duurzaam adviseur bij Boom-Hoogers eerder. “Dit is opslag op veel hogere temperaturen en direct bruikbaar voor verwarming en warm water.”

Overzicht van gemeenten en wijken die aardgasloos worden

  • Amsterdam, Van Der Pekbuurt
  • Appingedam, Opwierde-Zuid
  • Assen, Lariks West
  • Brunssum, Brunssum-noord
  • Delfzijl, Delfzijl Noord
  • Den Haag, Bouwlust/Vrederust
  • Drimmelen, Terheijden
  • Eindhoven, 't Ven
  • Groningen, Paddepoel en Selwerd
  • Hengelo, Nijverheid
  • Katwijk, Smartpolder
  • Loppersum, Loppersum-'t Zandt- Westeremden
  • Middelburg, Dauwendaele
  • Nijmegen, Dukenburg
  • Noordoostpolder, Nagele
  • Oldambt, Nieuwolda-Wagenborgen
  • Pekela, Boven Pekela en de Doorsneebuurt
  • Purmerend, Overwhere-Zuid
  • Rotterdam, Pendrecht
  • Sittard-Geleen, Limbrichterveld-Noord
  • Sliedrecht, Sliedrecht-Oost
  • Tilburg, Quirijnstok
  • Tytsjerksteradiel, Garyp
  • Utrecht, Overvecht Noord
  • Vlieland, Duinwijck
  • Wageningen, Benedenbuurt
  • Zoetermeer, Palenstein

Lees verder: Aardgasloze huizen? Alleen zinvol als het hele energiesysteem mee verandert

 

Bron: Rijksoverheid | Afbeelding: