18-11-2020 09:00 | Door: Rianne Lachmeijer

Startup DeWarmte won vorige week de ASN Bank Wereldprijs met het idee om huizen te verwarmen met warmte die via het doucheputje wegstroomt. "Over vijf jaar hoop ik dat wij de marktleider, of een van de marktleiders, in duurzame warmte zijn”, zegt Auke de Vries. Hij richtte het bedrijf samen met studiegenoot Sander Wapperom op.

Geen podium voor de winnaars van de ASN Bank Wereldprijs 2020. In plaats daarvan zaten Auke de Vries en Sander Wapperom op gepaste afstand achter de laptop in hun kantoor in Delft om de uitreiking te volgen. Eerst werden de derde en tweede prijs bekendgemaakt. Toen DeWarmte daar niet tussen zat dacht De Vries dat zij buiten de prijzen vielen. “Je gaat er toch niet helemaal vanuit dat je wint.” Toch was het DeWarmte die als de nummer één uit de bus kwam.

Het idee om warmte uit het afvoerwater te gebruiken voor verwarming sloeg aan bij de jury. “Het energieneutraal maken van huizen is een van de grote duurzaamheidsvraagstukken. Dus toen ik hun plan las dacht ik meteen: Waarom is dit er nog niet? Want dit is een perfecte aanvulling op datgene waar we al mee bezig zijn”, zegt jurylid Pieter Smeets, hoofd marketing en communicatie bij ASN Bank. Met de ASN Bank Wereldprijs wil de bank ondernemers een kickstart geven en daarmee duurzame vooruitgang stimuleren. “Dat is in deze tijd denk ik extra belangrijk.”

Meer dan alleen een goed plan

Om het als duurzame startup te maken, is er meer nodig dan alleen een goed plan, benadrukt Smeets. Of een startup succesvol opschaalt hangt ook af van de ondernemers die erachter zitten. Dat zit bij TU-alumni Auke de Vries en Sander Wapperom wel goed. “Het zijn twee ondernemers die super gedreven zijn. Die aan de ene kant een technisch product op de markt zetten, maar het ook nog eens goed kunnen vertellen”, vindt Smeets.

Naast deze eigenschappen, was flexibiliteit voor de jury dit jaar een extra belangrijke ondernemerseigenschap. Als een afzetkanaal bijvoorbeeld wegvalt, moet een ondernemer zich snel aanpassen. Smeets vindt FALAFVAL een goed voorbeeld van een flexibele startup. Deze startup won de publieksprijs. FALAFVAL wilde in de promotie vooral gebruikmaken van fysieke verkooppunten, maar door de corona-ontwikkelingen zijn zij zich meer gaan richtten op online kanalen. Winnaar DeWarmte hoefde zo’n verandering niet door te voeren, zegt Smeets. “Zij hadden daar al op voorgesorteerd.”

Warmte winnen uit het afvalwater: hoe werkt het?

DeWarmte installeert hun systeem met de naam HeatCycle aan het eind van de huisriolering. Daar wint de HeatCycle warmte terug uit het water dat via het afvoerputje naar het riool stroomt. De energie die dit oplevert gebruikt het systeem vervolgens om het kraanwater, douchewater of de woning zelf te verwarmen. “Voor een gemiddeld huis kunnen wij ongeveer in 40 procent van de warmtevraag voorzien”, zegt De Vries.

 'Je hoeft niet je hele huis te isoleren voordat je ons product kan installeren'

Hij wijst erop dat hun systeem zowel de eerste als de laatste stap in de verduurzaming van een huis kan zijn. "Je hoeft niet je hele huis te isoleren en al je verwarmingen te vervangen voordat je ons product kan installeren”, vertelt hij. Tegelijkertijd is het systeem ook geschikt voor mensen die hun huis al tot in de puntjes hebben verduurzaamd. “Ook als je een huis met energielabel A en een warmtepomp hebt verlies je nog steeds heel veel warmte door het riool.”

DeWarmte kan de HeatCycle in principe in elk type huis plaatsen, mits er toegang is tot de verzamelbuis die aangesloten is op het riool. Dat is het makkelijkst via een kruipruimte of in een kelder. Omdat de HeatCycle het water tot meer dan 60 graden kan verwarmen, is het systeem ook geschikt voor oudere huizen met radiotoren die circa 65 graden nodig hebben om kamers in de winter warm te houden. De startup werkt volgens het one size fits all-principe: één ontwerp dat op alle huizen moet passen. Ook zijn er geen speciaal getrainde installateurs nodig voor de installatie. Dat maakt het makkelijker om de HeatCycle op grote schaal toe te passen.

Oud idee in een nieuw jasje

Warmtewinning uit afvalwater is niet nieuw. Een aantal zwembaden past het bijvoorbeeld al toe. De Vries wijst erop dat dat dit soort grootschalige projecten ingrijpend zijn. Zo moet bijvoorbeeld de hele straat open om de rioolbuis te vervangen door een speciale buis die warmte van een fabriek, zwembad of een groot huizencomplex kan terugwinnen. DeWarmte pakt het anders aan. “Wat ons uniek maakt is dat wij het decentraal doen. Wij doen het binnen een woning.”

Dat heeft een aantal voordelen. Zo gebruikt DeWarmte het deel van het riool dat in eigendom is van de huiseigenaar of woningcorporatie. Daarom is er geen overleg met de gemeente nodig en hoeft het gemeentelijk riool niet open. Dat maakt de oplossing sneller toepasbaar en goedkoper. Daarnaast zit de warmte-terugwininstallatie van DeWarmte dichter bij de bron. Dat betekent dat het water nog warmer is. Het gaat om circa 27 graden versus de 10 tot 14 graden in het riool. Daardoor kan DeWarmte meer energie uit het water halen.

Lees ook: Aquathermie: water als warmtebron

Wat kost dat?

De prijs voor een HeatCycle komt uit op circa 3.000 euro doordat consumenten een deel van de aankoopprijs terugkrijgen via de ISDE-subsidie. De Vries en Wapperom verwachten dat de terugverdientijd voor een gemiddeld gezin tussen de vijf tot zeven jaar is.

De startup richt zich in eerste instantie op huiseigenaren en woningcorporaties. Maar na een telefoontje van een geïnteresseerde kapster wil DeWarmte ook de mogelijkheden voor kappers onderzoeken. Kappers verbruiken namelijk veel (warm) water. “Als startup is het belangrijk dat je focust, maar omdat dit zo’n goede fit lijkt, willen we hem toch niet helemaal links laten liggen”, legt De Vries uit. Daarom is DeWarmte nu op zoek naar duurzame kappers die het leuk vinden om met hen samen te werken.

Opschaling

Volgend jaar wil DeWarmte de eerste commerciële producten gaan leveren aan particulieren en woningcorporaties. De startup werkt al samen met woningcorporatie WoonFriesland in the Green Village in Delft en hoopt nog meer samenwerkingen aan te gaan. Vanwege de verduurzamingsopgave van woningcorporaties en het grote aantal woningen dat zij in bezit hebben, is er veel impact te maken.

Binnen vijf jaar hoopt De Vries dat DeWarmte de marktleider, of een van de marktleiders, in duurzame warmte is. Niet alleen met de HeatCycle, maar ook met andere producten. “We willen ook naar producten toe die de gasketel een op een kunnen vervangen. En naast dat Nederland duurzaam wordt, willen we ook dat duurzaamheid een beetje betaalbaar blijft. Dat je niet tienduizenden euro’s voor een warmte-installatie moet betalen, want dat gaat gewoon niet. Het moet toegankelijk zijn.”

Duurzaam ondernemen in coronatijd

DeWarmte test al sinds begin dit jaar de interesse voor hun product. In maart en april zagen zij een dip, maar sinds de zomer trekt de interesse weer aan. Omdat zij begin dit jaar een overheidssubsidie ontvingen kunnen zij fulltime aan hun startup werken. Een luxepositie, zegt De Vries. Hij kent ook verhalen van startups die het vanwege de coronacrisis heel zwaar hebben.

Voor dit soort ondernemers heeft Smeets een tip: crowdfunding ophalen met hulp van ASN Bank. “Zo hebben we in het verleden winnaars en finalisten van de ASN Bank Wereldprijs ook door de volgende fase kunnen helpen. Omdat ze daardoor kapitaal hebben gekregen, maar ook heel veel publiciteit en daardoor meer afzetmogelijkheden”, zegt hij.

Smeets benadrukt dat duurzame startups nu misschien nog wel belangrijker zijn dan voor de coronacrisis. Zij zorgen voor vernieuwing, hebben lef en denken buiten de geijkte kaders. “Dat heb je gewoon nodig in tijden van crisis.”

Lees ook: Als startup win je een duurzame prijs. En dan?

Afbeelding: ASN Bank Wereldprijs