17-09-2019 08:00 | Door: Joyce de Thouars

De Duitse Stefanie Wurst staat sinds een jaar aan het hoofd van BMW Group Nederland. Haar doel: het marktleiderschap in het premium segment vergroten. Duurzaamheid staat echter ook op haar agenda. ‘Nieuwe inzichten kunnen het emissievrij rijden een enorme boost geven, met name daar waar het er toe doet: in de stad.’

Vanuit de directiekamer in het Nederlandse hoofdkantoor van BMW in Rijswijk zijn de zonnepanelen te zien. ‘Bijna vierhonderd in totaal waarmee we 45 ton aan CO2 besparen’, weet Wurst te melden. De hernieuwbare stroom is niet het enige dat duurzaam is aan de Nederlandse tak van BMW Group.

Een dag voor het interview struinden alle bedrijfsmedewerkers het strand nog af om plastic afval op te ruimen in het kader van de jaarlijkse ‘day of charity’. ‘Wij zullen zelf ook minder plastic gaan gebruiken op kantoor. We kijken immers ook naar mogelijkheden om de schoonmaakactie van Boyan Slat in de Grote Oceaan te ondersteunen’, vertelt Wurst. ‘Bovendien hebben we voor onze medewerkers een zeer gunstige dienstwagenregeling geïntroduceerd voor de BMW i3, waardoor een derde van hen inmiddels volledig elektrisch rijdt. En als ze de auto op het werk opladen, ook nog op zonne-energie.’ Het zijn allemaal kleine maar zeker niet onbelangrijke stappen. De echte impact zit echter in de voertuigen en diensten die de Duitse automaker ontwikkelt. 

Elektrificatie van vloot

In Nederland is op dit moment ongeveer 11 procent van de door BMW verkochte auto’s geëlektrificeerd (volledig elektrisch en plug-in hybride). Van de ruim 142 duizend elektrische voertuigen, die het bedrijf in 2018 wereldwijd verkocht, werd meer dan de helft in Europa afgenomen. Eind 2019 zal BMW Group wereldwijd in totaal een half miljoen geëlektrificeerde voertuigen op de weg hebben gezet. De doelstelling is om van elke modellijn een elektrische variant aan te bieden. Vanaf 2023, twee jaar eerder dan gepland, levert BMW twaalf volledige elektrische modellen en dertien plug-in hybrides. De plug-in hybride-aandrijving is volgens Wurst onmisbaar in de energietransitie.

‘Aan de technologie ligt het niet, die ontwikkelt zich vanzelf’ 

Op dit moment rijden er ruim 96 duizend plug-in hybrides op de weg in Nederland. Voor een groot deel het resultaat van jarenlange lage bijtelling en andere fiscale voordelen. Volgens toenmalig staatssecretaris van Financiën Wiebes leidden de miljarden euro’s aan subsidies  echter niet tot het beoogde klimaateffect omdat zakelijke rijders hun auto’s niet of nauwelijks oplaadden. De stimulansen werden dan ook in 2017 geschrapt en de plug-in hybride bleef achter met een slecht imago.

Twee jaar later ziet Wurst wel degelijk een duurzame rol voor de plug-in hybride weggelegd. ‘Als de berijders namelijk optimaal gebruikmaken van de elektrische modus kan dit een grote impact in binnensteden hebben.’ Een pilot genaamd Electric City Drive met de Erasmus Universiteit Rotterdam toonde de potentie aan. Tijdens de proef, die drie maanden duurde, werd een groep van ongeveer vijftig bestuurders van plug-in hybrides gestimuleerd om binnen de ring van Rotterdam zoveel mogelijk elektrisch te rijden. De methode was simpel: dankzij een speciaal ontwikkelde app verscheen er op het scherm in de auto een melding als deze de ring binnenreed. Een verzoek om het aandrijfsysteem in de volledige elektrisch rijmodus te zetten bleek voor veel berijders genoeg te zijn om over te schakelen.

Succesvolle pilot met gamification

‘De incentive hoeft helemaal niet groot te zijn om het gedrag aan te passen’, reflecteert Wurst, die zelf ook meedeed. ‘Er zijn verschillende beloningen getest, waaronder kleine prijzen, maar de succesfactor bleek het inzetten van gamification. Deelnemers kregen punten voor het maken van elektrische kilometers en het opladen van hun auto. De app gaf via een leaderboard tevens een realtime overzicht van de scores van alle deelnemers, zodat er een gezonde competitie ontstond.’  

Gamification helpt om het gedrag van automobilisten aan te passen’ 

De uitkomst van de pilot: 93 procent van de binnen de zone gereden kilometers was elektrisch. Wurst: ‘Aangezien er in Nederland 50 procent meer plug-in hybrides als elektrische auto’s zijn – de teller voor het aantal volledige elektrische auto’s staat op zo’n 65.000 – kunnen de nieuwe inzichten het emissievrij rijden een enorme boost geven, met name daar waar het er toe doet: in de stad.’

Het project in Rotterdam is onderdeel van een driejarige overeenkomst die het concern met de gemeente sloot. Daarin werd afgesproken dat BMW Group Nederland de gemeente Rotterdam helpt om de klimaatdoelstellingen te realiseren door samen te werken op het gebied van elektrisch rijden en energietransitie. Er is voortdurend overleg over nieuwe projecten, bijvoorbeeld voor energie-opslag door middel van i3-batterijen bij de Van Nelle fabriek. Of een project dat ‘laadpaalkleven’ moet aanpakken door de auto-eigenaar op een slimme manier een alternatieve parkeerplaats aan te bieden zodra de batterij van zijn of haar auto is opgeladen aan een publieke laadpaal.

De hele keten is belangrijk

Wurst denkt dat de toekomst van mobiliteit niet alleen om elektrificatie draait. ‘Iedereen praat over elektrisch maar als je naar de feiten kijkt dan zullen er in 2030 verschillende soorten van aandrijving zijn: benzine, diesel, plug-in hybrides, volledig elektrisch en misschien ook waterstof. Wat al deze aandrijfvormen gemeen hebben, is dat zij doorontwikkeld worden om zoveel mogelijk emissievrij te zijn. Duurzaamheid draait bovendien niet alleen om de CO2-uitstoot van het voertuig zelf. Je moet kijken naar de hele keten, vanaf de winning van grondstoffen, de gehele productie tot de ontmanteling. Een elektrische auto is niet per definitie duurzaam, maar in het geval van de BMW i3 wél.  

BMW verkocht in 2018 ruim 142 duizend elektrische voertuigen

Volgens de managing director is de vraag van de markt ook belangrijk. ‘Je moet goed kijken  naar het gebruikersprofiel van een consument of bedrijf. Een moderne diesel met de laatste stand van uitlaatgasreiniging is nu een heel goede oplossing voor grote of zware voertuigen die veel kilometers maken.’ Het verschil tussen de gebruikers wordt tevens bepaald door hun locatie. Stedelijke gebieden vragen om andere oplossingen dan een landelijke omgeving. ‘Daar zijn de afstanden tussen dorpen groter en zal individuele mobiliteit belangrijk blijven. Maar in dichtbevolkte regio’s als de Randstad of Berlijn zijn andere oplossingen nodig’, zegt Wurst. Het grootste gedeelte van de wereldbevolking – 60 procent – zal in 2030 in dit soort stedelijke gebieden wonen. Bedenk daarbij dat een auto op gemiddeld langer stilstaat dan dat hij door zijn eigenaar wordt gebruikt en het is duidelijk dat stedelijke mobiliteit om innovatie vraagt.

Grootschalige verandering

BMW pakt dit vraagstuk niet alleen aan. Samen met concurrent Daimler, de producent van onder andere Mercedes en Smart, wordt er een miljard geïnvesteerd in diverse mobiliteitsdiensten die zich wereldwijd richten op elektrisch rijden, laadinfrastructuur, parkeren en autodelen  ‘In Nederland is het ShareNow autodeelplatform vooralsnog alleen in Amsterdam actief, maar het is onze ambitie om het uit te breiden naar andere grote steden.’ BMW Group werkt ook overigens ook nauw samen met Daimler op het gebied van autonoom rijden.

Grootschalige verandering is niet iets wat je als automaker alleen doet. ‘De thema’s zijn zo complex dat we onze doelstellingen alleen kunnen bereiken in samenwerking met andere stakeholders zoals de overheid, andere mobiliteitsbedrijven, energieleveranciers en de wetenschap’, stelt Wurst. En het zijn juist deze samenwerkingen waarin de uitdaging ligt. ‘Aan de technologie ligt het niet. Die ontwikkelt zich altijd en hoeft niet aangejaagd te worden. Maar de kwaliteit van die samenwerkingen is belangrijk. Hoe kom je samen tot op feiten gebaseerde beslissingen? Dat gebeurt nu nog niet altijd.’

BMW Group werkt in de hele keten aan zijn duurzaamheidsdoelstellingen. Neem bijvoorbeeld de condities in de mijnen waar de grondstoffen voor batterijen worden gewonnen. BMW Group koopt zelf het kobalt en lithium op de markt en levert ze vervolgens aan de fabrikant van de batterijcellen. Zo houdt de BMW Group zowel sociale als milieustandaarden van de hele bevoorradingsketen in eigen hand. Verder wordt er bij de productie in Europa alleen maar elektriciteit uit hernieuwbare bronnen gebruikt. In 2020 is dit voor alle fabrieken wereldwijd het geval. BMW Group gebruikt wereldwijd gesloten watercycli en afvalwatervrijeprocessen bij de productie van haar voertuigen wat het waterverbruik met 45 procent verminderde ten opzichte van 2006. Voor de CO2-emissies van de nieuwe vloot geldt dat die dan gehalveerd moeten zijn ten opzichte van 1995. Aan het einde van 2018 was er al een CO2-reductie van 42 procent behaald. 

Foto: BMW Group