22-06-2020 15:00 | Door: Marc Seijlhouwer

Hogeschool Saxion vond samen met GKN Aerospace (het vroegere Fokker) een manier om koolstofvezels voor vliegtuigen te recyclen. Daarmee kunnen vliegtuigbouwers een hoop besparen op CO2, gewicht en kosten. Na een uitgebreide test blijkt het nieuwe materiaal goed te werken.

Saxion en GKN maakten samen de toegangspanelen voor een rotorcraft, een soort helikopter met twee verticale propellors. Deze panelen zijn gemaakt van koolstofvezelcomposiet. Het toegangspaneel kost dankzij hergebruik maar een derde van een nieuw paneel, en de productie levert 80 procent minder CO2 op. Die grote besparing komt doordat de hogeschool een slim proces bedacht waarin de koolstofvezels hergebruikt kunnen worden. De productie van ‘vers’ koolstofvezel kost veel energie, en na productie moet de deurvorm uit het materiaal gesneden worden. De snijresten die overblijven, waren tot nu toe slecht te gebruiken.

De Hogeschool maakte met GKN een systeem voor het recycleproces, en maakte de productie van onderdelen daarmee ook nog veel efficiënter; de milieu- en geldbesparing komen net zozeer door die efficiëntie als door het hergebruik. 

Gerecycled vliegtuig

Maar door de stukjes te verhakselen tot snippers van een paar centimeter groot, en ze vervolgens te versmelten,  ontstaat een nieuw materiaal. “De continuvezel van vers composiet is nodig voor dragende structuren, zoals vliegtuigvleugels. Maar met vezels van een paar centimeter heb je nog steeds veel van de ideale eigenschappen, en die kan je gebruiken op allerlei plekken in een vliegtuig”, legt Ferrie van Hattum, Lector Lichtgewicht Construeren van hogeschool Saxion uit. “Kijk maar eens naar een vliegtuigromp: daar zitten een heleboel klepjes op. Die kan je in principe allemaal maken van het gerecyclede materiaal.”

Koolstofvezelcompositeit wordt steeds populairder in de luchtvaart; het vervangt op veel plekken aliminium. “Ieder jaar bestaat een vliegtuig voor een groter deel uit composiet. Maar daardoor ontstaat ook meer afval, en daar was nog geen oplossing voor. Tot nu.”

Lees ook: Vliegen op duurzame kerosine wordt mogelijk

Impact maken

Door samen te werken met GKN konden de onderzoekers van Saxion het product bovendien snel toepassen in het rotorcraft. Nu het daar blijkt te werken, kan het materiaal mogelijk ook elders worden toegepast. “Dit project begon 3,5 jaar geleden als een wild idee, en nu hebben we het echt gebruikt bij een vliegtuig. Dat is voor de luchtvaart, waar procedures voor nieuwe materialen lang duren, heel snel. Dankzij GKN konden we impact hebben met ons onderzoek.”

Een bijkomend voordeel van de recycletechniek is dat het materiaal vloeibaar is, en dus gegoten kan worden in allerlei specifieke vormen. Door de vorm slim te kiezen kan je met minder materiaal toch zorgen dat onderdelen sterk genoeg zijn. “We bespaarden bij de deuren bijvoorbeeld 9 procent gewicht. Dat is wel bijzonder. En in de luchtvaart wil men graag gewicht besparen, want hoe lichter je vliegtuig, hoe minder brandstof er nodig is.”

Kerosine is de grote vervuiler

Daarmee maakt de luchtvaart dus op meerdere manieren milieuwinst: er is minder nieuw materiaal nodig, en er is in theorie minder brandstof nodig. Toch is het materiaal van een vliegtuig niet de grootste vervuiling die de luchtvaart oplevert; die is voor rekening van de kerosine die de sector nodig heeft om vliegtuigen in de lucht te houden.

Lees ook: Nederland moet vooroplopen met duurzame luchtvaart

Bron: Saxion | Beeld: Adobe Stock/Saxion/GKN Aerospace