13-08-2017 10:15 | Door: Erik Verheggen

Het is een vanzelfsprekendheid geworden: geen gratis plastic zakjes meer in de supermarkt. Maar ook de betaalde plastic draagtasjes lijken op hun retour. Duurzame ‘shoppers’ en statiegeldtassen nemen de plaats in van de wegwerptasjes.

Aldi beleefde vorige week een Nederlandse primeur. De supermarktketen kondigde aan in Nederland te stoppen met de verkoop van alle eenmalige draagtassen. Wel kunnen klanten nog stevige, meermalig te gebruiken tassen kopen bij de prijsvechter. Vanaf 2018 wordt het plastic wegwerptasje door Aldi uitgefaseerd. Tot die tijd blijft de eenmalige draagtas beschikbaar, maar wel tegen een hogere prijs.

Tasjesverbod

Sinds 2016 is het in Nederland verboden om in winkels gratis plastic tasjes uit te delen. Winkeliers zien dat consumenten hun gedrag daarna massal hebben aangepast. Er gaan 71 procent minder plastic tasjes over de toonbank, bleek dit voorjaar uit een onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM). Food-retailers, zoals bakkers en slagers, maar ook markthandelaren zien dat zes op de tien klanten nu een eigen tas meenemen. Bij warenhuizen komt dit uit op ongeveer 40 procent. Samen leidt dit tot een reductie van het aantal plastic tasjes van 170 per persoon per jaar naar vijftig.

De precieze milieu-impact van deze gedragsverandering moet nog blijken, maar in Groot-Brittannië, waar sinds 2014 ook een verbod op wegwerptasjes geldt, begint het effect zichtbaar te worden. Het verbod op gratis draagtassen heeft daar geleid tot een forse reductie in het zwerfafval op de stranden. In 2016 werden minder dan zeven tassen per 100 meter kustlijn aangetroffen, tegen elf in 2015.

Alternatief

Aldi Nederland is niet de enige supermarktketen die van de eenmalige tassen af probeert te komen. Vorige maand maakte de keten ook in thuismarkt Duitsland bekend van de eenmalige tassen af te willen. Het Britse Tesco meldde onlangs met een vergelijkbare pilot te komen. Ook het Belgische Delhaize stopt met plastic kassatassen.

aldi plastic tas

De supermarkten zien in de stevige ‘shopper’-tassen een alternatief voor de plastic tasjes. Zo kiest Aldi voor een boodschappentas die voor 80 procent uit gerecycled materiaal bestaat.

Dat de stevige tas een succes kan worden, bewijst Zeeman. De textielketen besloot al in 2014 af te stappen van de niet-duurzame tassen. Het bedrijf kwam met een stevige statiegeldtas voor € 1. Klanten die de tas weer inleveren krijgen hun geld terug. Inmiddels zijn er 16 miljoen Zeeman-tassen in omloop.

Er zijn ook uitzonderingen op het tasjesverbod. Bij niet-verpakte levensmiddelen als kip of vis, die oneetbaar kunnen raken door vervuiling of besmetting met ziekmakers mag gratis een dun ‘hemdtasje’ worden geleverd. Hetzelfde geldt voor losse groente, fruit en broodjes.

Op zijn retour

Toch kijken bedrijven ook of deze zakjes kunnen worden vermeden. Althans, in België. Zeven supermarktketens, waaronder Delhaize, Colruyt en Carrefour, onderzoeken of consumenten bereid zijn te betalen voor een zakje. De zakjes die tijdens de pilot worden aangeboden, hebben andere specificaties dan de huidige wegwerpzakjes. Zo zijn de pilotzakjes herbruikbaar, wasbaar, semitransparant en opvouwbaar.

De plastic tas is dus, in ieder geval in de supermarkt, op zijn retour. Om ook plastic wegwerpverpakkingen uit te faseren, moeten de ketens gaan samenwerken met leveranciers. Een aantal supermarkten werkt al samen met groente- en fruitdistributeur Eosta om verpakkingsloze producten in de schappen te krijgen. Gember, avocado’s en courgettes van het bedrijf worden gemerkt met laserlicht, waardoor een plastic folie overbodig wordt. Het zijn verrassende innovaties, maar de helemaal wegwerpplasticvrije supermarkt is nog ver weg.

Foto:  MikeDotta/Shutterstock