17-07-2020 12:56 | Door: Jaime Donata

De zuivering van afvalwater gaat in Nederland gepaard met de productie van 1,4 miljoen ton ontwaterd slib per jaar. Slib dat volop potentie biedt voor het terugwinnen en hergebruiken van waardevolle stoffen. Maar soms is er meer slib dan een waterbedrijf kan verwerken. Een nieuw opslagsysteem in Limburg moet uitkomst bieden.

Het Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) zuivert het afvalwater van een half miljoen huishoudens en 30.000 bedrijven in de provincie Limburg. Op jaarbasis produceert WBL 150.000 miljoen kubieke meter gezuiverd water, en daarbij 100.000 ton zuiveringsslib.

Dennis Janssen is als teamleider productie sliblijn bij WBL verantwoordelijk voor slimme verwerking en opslag van dit slib: “Zo'n 65% van al het ontwaterde slib wordt bij ons omgezet in brandstof en herbruikbare grondstoffen voor de cementindustrie. Het organische deel wordt gebruikt als brandstof en het anorganische deel als vulstof. Een slibdroger-installatie droogt het slib tot granulaat en dat product gaat vervolgens naar cementproducent CBR vlak over de grens in Luik. Het restant dat niet wordt gedroogd gaat naar afvalverwerker Indaver in Doel, vlakbij Antwerpen, waar het wordt meeverbrand met huishoudelijk afval.” 

Lees ook: De waterzuivering van de toekomst is flexibel inzetbaar

Tijdelijke opslag van slib  

Afvalwater en slib bieden dus volop kansen voor het terugwinnen van waardevolle grondstoffen. Maar soms is het aanbod van slib groter dan de afnamecapaciteit. Zo had de acute sluiting van het Amsterdams Energie Bedrijf in 2019 een grote impact op alle andere slibverwerkers in Nederland en België die het slib moesten opvangen.

Zulke gebeurtenissen stellen de waterschappen voor de uitdaging om het slib tijdelijk op te slaan. Janssen: “De tijdelijke opslag in duwboten waar we vorig jaar mee hebben gewerkt is een solide, maar kostbare aangelegenheid. Daarom zijn we ook op zoek gegaan naar alternatieve opslagmogelijkheden.”  

Het bedrijf Feedtuber, gespecialiseerd in de opslag van biomassa en veevoeders in folieslurven, bood uitkomst. Janssen: “De folieslurven blijken goed inzetbaar voor de tijdelijke opslag van zuiveringsslib. Uit tests die we hebben uitgevoerd op onze rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) in Susteren bleek slibopslag in folieslurven een flexibele, compacte en voordelige oplossing te zijn om perioden van tijdelijke disbalans tussen aanbod en verwerking van slib te overbruggen.”

Terugwinning van fosfaat in vivianiet 

Het investeren in tijdelijke opslag van zuiveringsslib is niet alleen opportuun vanwege de productie van brandstof en grondstoffen voor de cementindustrie. WBL doet ook onderzoek naar de mogelijkheden om andere waardevolle grondstoffen te winnen uit de afvalwaterketen.

Dat kan op diverse plaatsen, bijvoorbeeld op de zuivering, maar ook uit het slib – en zelfs uit de assen van de slibverbrandingsprocessen. Janssen: “Op de RWZI in Hoensbroek bekijken wij nu de mogelijkheid om fosfaat terug te winnen in de vorm van vivianiet. Vivianiet kan mogelijk worden ingezet als meststof of als grondstof voor de kunstmestindustrie, maar er zijn ook totaal andere toepassingen denkbaar: bijvoorbeeld als brandvertragers of als alternatief opslagmedium voor lithium in batterijen.”  

De bevindingen van de RWZI in Hoensbroek worden gedeeld binnen de Energie- en Grondstoffenfabriek: een gezamenlijk initiatief waarin 21 Nederlandse waterschappen samenwerken aan het winnen van energie en grondstoffen uit afvalwater. "Daar wordt niet alleen onderzoek verricht naar het terugwinnen van fosfaten en stikstof (nutriënten), maar ook naar het winnen van cellulose, bioplastics en vetzuren, kaumera, biomassa, energie – en zelfs water.”  

Lees ook: Aardgas winnen uit rioolwater met filtersysteem

Bron & Beeld: Waterschapsbedrijf Limburg