23-07-2020 15:44 | Door: Teun Schröder

Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) brengt vandaag een rapport uit waarin staat hoe de internationale verpakkingswereld kan verduurzamen. Het rapport biedt een strategische kijk op de benodigde samenwerking en innovaties op het gebied van duurzaam verpakken. Maar kan een verpakking wel echt duurzaam zijn? 'Honderd procent circulariteit is een utopie.'

De publicatie The State of Sustainable Packaging legt uit hoe recycling, circulariteit en internationale samenwerkingen kunnen bijdragen aan een duurzamere wereld. Het KIDV pleit voor grootschalige verandering waarbij de hele keten aan het werk moet. “Het probleem is veel groter dan alleen materiaalverbruik en productie”, vertelt Lilian Scholten, communicatiemanager bij KIDV aan de telefoon. “Het hele systeem moet veranderen, van transport en logistiek tot aan consumptie. Bovendien stellen we de vraag: kunnen we verpakkingsmateriaal in sommige gevallen helemaal vermijden?”

Innovatiesporen

Om de problemen aan te pakken stelde het KIDV een strategie met drie innovatiesporen op. “Spoor 1 kijkt naar kortetermijnwinst door de efficiëntie van product-verpakkingssystemen te verhogen en recycling te verbeteren”, zegt Chris Bruijnes, directeur van het KIDV, in een persverklaring. “Denk aan verbetering van inzamelsystemen van afval bij bronscheiding, toepassen van nascheiding en het verbeteren van de recyclebaarheid van verpakkingen.” Spoor 2 richt zich vervolgens op de middellange termijn en focust op circulariteit en efficiëntie in productie-consumptiesystemen.

Iinnovatiespoor 3 is volgens Bruijnes het meest uitdagende en gaat over de weg naar intrinsieke duurzaamheid in de toekomst: verpakken zonder schade aan mens en milieu. “Bij kunststoffen gaat dat om een combinatie van vier eigenschappen: recyclebaarheid, volledige inzetbaarheid van het recyclaat, snelle afbreekbaarheid in het milieu of mogelijkheid tot omzetting naar een zuivere grondstof”, aldus Bruijnes.

100 procent circulair utopie

Volgens Bruijnes zetten bedrijven in Europa al goede stappen op het gebied van recycling en circulariteit, maar dit zal het verpakkingsprobleem nooit in zijn geheel oplossen. Bruijnes: “Er is nog veel te winnen, maar een honderd procent gesloten systeem is een utopie.” Scholten beaamt dit. “Met afval heb je altijd te maken met een deel dat uit de keten valt. Denk aan zwerfafval op straat en verontreinigd, beschadigd of vochtig afval.” Het KIDV wijst ook naar een recent onderzoek van Wageningen Universiteit & Research. Hieruit blijkt dat het maximale recyclingspercentage van plastic verpakkingen op ongeveer 70 procent zit, mits er optimaal gehandeld wordt.

Verpakking is bijzaak

In het rapport worden maatschappelijke en economische knelpunten benoemd die duurzaam verpakken op dit moment in de weg staan. “Verpakkingen waren lange tijd bijzaak, of een sluitstuk van een product voordat het op de markt kwam”, vertelt Bruijnes. Ook is het verschil in prijs en kwaliteit tussen gerecycled verpakkingsmateriaal en virgin kunststof nog te groot. “Daarbij zien we nog vaak dat bedrijven plastic verpakkingen vervangen voor alternatieven die duurzamer lijken, maar niet zijn, zoals karton met een plastic laagje.”

Na de zomer aan de slag

The State of Sustainable Packaging is opgesteld in samenwerking met verschillende partijen uit de verpakkingsindustrie. “Deze partijen hebben input geleverd en zien ook allemaal de noodzaak van systeemverandering”, vertelt Scholten. "Na de zomer gaan we events organiseren waarin we in gesprek gaan met alle betrokken partijen, van importeurs en afvalverwerkers tot sorteerders. Zo gaan we met zijn allen aan de slag met de drie innovatiesporen.”

Bron: KIDV | beeld: Adobe Stock