13-09-2020 15:37 | Door: Marc Seijlhouwer

Deze maand opende in Zweden een proeffabriek voor de productie van klimaatvriendelijke ijzererts. De erts wordt gemaakt met waterstof in plaats van kolen of (aard)gas en is daarmee CO2-vrij. Het is de eerste stap in een proces om Zweeds staal helemaal CO2-vrij te maken. Daarmee kan Zweden 10 procent van zijn uitstoot voorkomen.

De premier van Zweden opende de fabriek bij het dorp Lulea. De komende tijd moet daar volop geëxperimenteerd worden. Uiteindelijk moet er een (kostenefficiënte) manier worden gevonden om waterstof te gebruiken bij de productie van ijzerpellets. Nu worden die pellets vaak gemaakt via een ‘reductieproces’ waarvoor steenkool of gas nodig is. Daarbij komt CO2 vrij. Door waterstof te gebruiken komt er in plaats daarvan water vrij bij het proces.

Nog steeds fossiele brandstof nodig

Het maken van ijzerpellets is de eerste stap voor het maken van staal. De volgende stap, waar een hoogoven de pellets met cokes vloeibaar maakt, speelt voorlopig nog niet mee. Daar zal staalmaker SSAB de komende jaren nog ‘gewoon’ steenkool voor gebruiken. Sowieso is de capaciteit van de pilotfabriek klein; het is meer een soort laboratorium om te experimenteren met waterstof, dan een volwaardig deel van het staalmaakproces.  

Lees ook: Groene waterstof voor staal in Zweden

Toch is de pilotfabriek een belangrijke stap voor de staalindustrie. Het is wereldwijd een van de vervuilendste sectoren: 7 procent van alle uitstoot is afkomstig van staalfabrieken. Als het de Zweden lukt om het proces helemaal CO2-vrij te maken, kunnen andere landen de techniek ook gebruiken en zo de hoeveelheid broeikasgassen terugbrengen.

Waterstof uit windstroom

Daarvoor is wel een gigantische hoeveelheid waterstof nodig. Elke stap van het staalmaakproces waar nu fossiele brandstof voor nodig is, vraagt in het SSAB-project om waterstof. Deze komt van de grote windmolenparken die Vattenfall in en rond Zweden heeft staan. Waterstof maken is voorlopig nog wel een duur en inefficiënt proces - of en hoe de energieleverancier dit proces beter wil maken, is nog onbekend.

Er zijn ook andere manieren om het maken van staal te verduurzamen. In IJmuiden ontwikkelde Tata Steel bijvoorbeeld de Hisarna, een alternatief voor de hoogoven. Deze cycloonoven maakt direct ijzer van ijzererts, zodat de pellet-stap niet nodig is. Dit zorgt ervoor dat er 50 procent minder fossiele brandstof nodig is in het proces. Het is echter niet helemaal CO2-vrij, zoals SSAB het wel wil.

Lees ook: CO2-test van Tata Steel-installatie overtreft verwachtingen

Bron: Vattenfall/SSAB | Beeld: SSAB