25-05-2017 07:33 | Door: Hidde Middelweerd

Amsterdam groeit en verandert. Hetzelfde geldt voor het verkeer in de hoofdstad. Volgens Alexandra van Huffelen, algemeen directeur van openbaarvervoersbedrijf GVB, is het essentieel dat hier tijdig op ingespeeld wordt, zodat het verkeer niet vastloopt: “We moeten drukte en verslechtering van de doorstroming en luchtkwaliteit voor zijn, door op tijd de juiste beslissingen te nemen.”

GVB heeft Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen hoog in het vaandel staan. Het openbaarvervoersbedrijf zet zich dan ook actief in om, als partner van de stad, de leefbaarheid in Amsterdam te verbeteren. Om hier invulling aan te geven, publiceerde GVB onlangs een meerjarenplan, waarin het bedrijf zijn MVO-plannen tot en met 2020 uit de doeken doet.

Wat betekent Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen voor GVB?

“MVO is voor ons van levensbelang. Ten dele omdat we nauw gelieerd zijn aan de stad, maar ook omdat we als bedrijf zo in elkaar zitten. Het zit in onze genen. We willen meer doen dan alleen het openbaar vervoer verzorgen en Amsterdam bereikbaar houden; we willen een partner van de stad zijn. Daarom helpen we graag bij het accommoderen van de groei van de stad op de korte, middellange en lange termijn.”

“MVO bestaat voor ons uit drie onderdelen: een duurzaam, sociaal en innovatief onderdeel. Hier geven we op verschillende manieren invulling aan. Zo werken we actief mee aan het vergroenen van de stad en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Bijvoorbeeld door onze gehele busvloot elektrisch te maken en zonnepanelen te installeren op onze metrostations, remises en werkplekken. Ons werkverkeer is daarnaast volledig elektrisch. Maar we bieden bijvoorbeeld ook werkgelegenheid aan mensen die moeilijk aan een baan kunnen komen. Dat doen we in verschillende schakels van de organisatie, van de uitvoerende dienst tot de communicatieafdeling.”

“De derde poot waar ons MVO-beleid op steunt, is innovatie. Amsterdam is in de afgelopen jaren als kool gegroeid en zal in de aankomende jaren blijven groeien. Het gemeentebestuur heeft een plan gepresenteerd voor de bouw van 100.000 extra woningen, er komen nieuwe bedrijven bij, het toerisme neemt toe, er worden hotels bijgebouwd… Dat zorgt onvermijdelijk voor bereikbaarheidsproblemen als we hier niet mee aan de slag gaan. Innovatie speelt hier een essentiële rol in.”

Wat moet er gebeuren om de bereikbaarheid in Amsterdam te waarborgen?

“Mobiliteit is aan het veranderen. Men hecht steeds minder waarde aan eigen bezit en maakt frequenter gebruik van deeldiensten en openbaar vervoer. Zo ook in Amsterdam. Er zijn tegenwoordig allerlei initiatieven die ervoor zorgen dat Amsterdammers zich gemakkelijker door de stad kunnen bewegen. Deze trend moet ondersteund worden. Verschillende mobiliteitsdiensten moeten dan ook de handen ineenslaan, om een totaalaanbod te kunnen bieden, waar verschillende vormen van mobiliteit vloeiend aan elkaar verbonden zijn en elkaar ondersteunen.”

“GVB kan hier een belangrijke rol in spelen. We zijn momenteel met verschillende partijen, zoals Snappcar en DriveNow, in gesprek om dit samen op te pakken. GVB-stations kunnen bijvoorbeeld goed fungeren als parkeerstations voor deelauto’s, zodat de verschillende vormen van mobiliteit naadloos op elkaar aansluiten. Die mogelijkheden zijn we nu aan het verkennen.”

“Dit neemt niet weg dat er ook gewoon geïnvesteerd moet worden in de ‘dikke verkeersstromen’. Amsterdam zal over een jaar of vijftien niet meer functioneren als er geen uitgebreider tram- en metronetwerk beschikbaar is. Daar moeten keuzes voor gemaakt worden. Waar investeren we in?”

"Amsterdam is als kool gegroeid en zal in de aankomende jaren ook blijven groeien"

Waar moet Amsterdam volgens u in investeren?

“In de eerste plaats in nieuwe tram- en metrolijnen en het materieel dat daarbij hoort. Daarnaast moet al het vervoer in de stad van de toekomst uitstootvrij zijn, van auto’s tot bussen.”

“Ten tweede moeten we per stadsdeel gaan bekijken wat er moet gebeuren. Zolang alles redelijk rustig is in een stad kunnen verschillende verkeersstromen naast elkaar bestaan. Dat is in Amsterdam momenteel het geval: trams, auto’s, fietsers en voetgangers delen allen dezelfde infrastructuur. Maar Amsterdam groeit snel en wordt op bepaalde plekken steeds drukker. Dit betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden, zoals een autoluw centrum en meer P+R-terreinen bij onze metrostations aan de randen van de stad. Het scheiden van de infrastructuur voor openbaar vervoer, autoverkeer, fietsers en voetgangers is iets waarvan we nu ook de eerste tekenen zien. Dit maakt het reizen in de stad niet alleen sneller, maar vooral veel veiliger.”

“Ook voor GVB is het van belang dat fietsers de ruimte hebben en houden, niet alleen op straat maar ook in fietsenstallingen bij metrostations en drukke tramhaltes. We werken nu aan het uitbreiden van de OV-fiets naar de metrostations van GVB. We zien onze reizigers liever niet met een fiets in de metro, maar dan moet het alternatief wel goed geregeld zijn. Het is onze ambitie om in samenwerking met andere innovatieve deelvervoerbedrijven een naadloze deur-tot-deur-reis te faciliteren voor onze reizigers.”

Wat zijn de obstakels in het realiseren van deze opties in een groeiend Amsterdam?  

“Dat Amsterdam groeit is in de eerste plaats een positieve ontwikkeling. Het is een kans voor de economie van de stad en de mensen die er wonen. De obstakels die met deze groei gepaard gaan, zijn daarnaast allemaal te overbruggen. Maar het is wel zaak dat we er tijdig op inspelen en anticiperen op wat de toekomst ons brengt. Dat is de grootste uitdaging. We moeten niet afwachten tot Amsterdam langzaamaan volloopt, maar eventuele problemen omtrent doorstroming, luchtkwaliteit en drukte voor zijn.”

“Dat vergt van de stad en zijn bestuurders echt wel wat lef, om vooruit te denken en niet door te gaan op de traditionele manier. Op korte termijn bijvoorbeeld door de inzet van doorstroomteams. Op de langere termijn door meer trams en metro’s te bestellen en door te investeren in bestaande en nieuwe infrastructuur. Ook moet GVB eerder aan tafel zitten bij planvorming over gebiedsontwikkeling, om openbaar vervoer een belangrijkere rol te geven in nieuwe gebieden.”

"Al het vervoer in steden moet uitstootvrij worden, zowel auto's als bussen"

 Op welke manieren is GVB bezig met de stad van de toekomst?

“Al het vervoer in steden moet uitstootvrij worden, zowel auto’s als bussen. Hier kan GVB een belangrijke rol in spelen en die rol pakken we ook. Onze gehele busvloot, bestaande uit tweehonderd bussen, wordt in de aankomende jaren elektrisch. De eerste batch van 28 elektrische bussen wordt uiterlijk in 2019 ingezet. Hier gaat helaas wat tijd overheen, omdat de laadinfrastructuur voor de bussen bijvoorbeeld ook gebouwd moet worden. Dat vergt nog wel wat werk.”

“Maar als het eenmaal zo ver is, zullen de maatschappelijke baten enorm zijn; van CO2- en geluidsreductie tot verbetering van de levenskwaliteit in de stad. Onderzoeksbureau Ecorys heeft de maatschappelijke baten van de eerste 28 elektrische bussen berekend en kwam uit op een jaarlijkse besparing van € 400.000 tot € 700.000. Dat is geen echt geld, dat bewoners op hun rekening krijgen, maar wel een bedrag dat we de maatschappij op jaarbasis besparen. Als de gehele busvloot elektrisch is, valt dat bedrag dus stukken hoger uit.”

Welke stad ziet u als het grote voorbeeld?

“In Kopenhagen hebben ze het goed voor elkaar. De stad heeft fors geïnvesteerd in zaken als metroverkeer, snelwegen voor fietsers, gescheiden infrastructuur en een autovrijcentrum. Die combinatie werkt daar erg goed. Daarnaast lossen ze het niet alleen op, maar werken actief samen met de omliggende regio, om ook de verkeersstromen van buitenaf te optimaliseren.”

“Dat is erg belangrijk. Het heeft geen zin om een eilandje te zijn waar de mobiliteit goed is geregeld. Ook in de omliggende regio moeten de verkeersstromen geoptimaliseerd worden, anders heb je er nog niks aan. De Randstad zou hier nauwer in moeten samenwerken.”

Foto's: GVB