25-06-2018 07:45 | Door: Hidde Middelweerd

In het realiseren van duurzame en toekomstbestendige steden ligt een sleutelrol weggelegd voor de onderzoekswereld, stelt dr.ir. Marian Stuiver, programmaleider Metropolitane Oplossingen aan de WUR (Wageningen University & Research): “Het is onze taak om door de complexiteit van vraagstukken heen te kijken.”

“Samen met partners ontwikkelen we vervolgens innovatieve oplossingen, op weg naar een duurzame stad”, vervolgt Stuiver. “We ontwikkelen daarnaast een visie op hoe een circulaire, duurzame en veerkrachtige stad er in de praktijk uit ziet. Ook dat doen we nadrukkelijk met partners.”

Stuiver is binnen de WUR verantwoordelijk voor het organiseren van samenwerking tussen verschillende stakeholders, rondom steden van de toekomst. “Ik koppel mensen met vragen en oplossingen rondom stedelijke ontwikkeling aan mensen met specifieke kennis binnen de WUR, om zo gezamenlijk concrete projecten te ontwikkelen.”

Is het lastig om dergelijke samenwerkingen op poten te zetten?

“Zeker, het is een uitdaging om alle partijen op één lijn te krijgen. Als je verandering teweeg wilt brengen, is samenwerking echter onmisbaar. Alle stakeholders zijn wederzijds afhankelijk van elkaar. Om samenwerking en innovatie op gang te krijgen, heb je daarom zowel kennis nodig van de complexe interacties die tussen mensen bestaan én factoren die deze interacties stimuleren of juist bemoeilijken, zoals economische of juridische prikkels. Dit noemt de één transitie-management, de ander innovatie of regimeverandering. Elke universiteit heeft hier wel een leerstoel of hoogleraar voor.

Ieder mens heeft zijn of haar eigen motivatie om met een bepaald vraagstuk aan de slag te gaan of houdt er een andere maatschappelijke visie op na. De één wil een groenere wijk vanwege de kinderen die er spelen, de ander wil een groene wijk omdat dit klimaatbestendig is. Sommigen willen juist minder groen in de wijk, bijvoorbeeld omdat men het teveel onderhoud vindt. Hoe kan je die zogeheten competing claims het beste combineren? Dat is een uitdaging.”

Welke rol speelt de academische wereld in het vormgeven van de stad van de toekomst?

“De stad bestaat uit sociaaleconomische, technologische en niet te vergeten ecologische infrastructuren, die niet los van elkaar staan. Als wetenschapper moet je in staat zijn door die complexiteit heen te kijken en duidelijkheid te bieden. Hier houden we ons mee bezig op basis van vragen vanuit de maatschappij: wat zijn de hoofdpijndossiers? Waar loopt men tegenaan? Circulariteit, klimaatbestendigheid, biodiversiteit en leefbaarheid zijn voorbeelden van dit soort complexe opgaven waar wij aan werken.

"Als wetenschapper kunnen we de juiste kennis en inzichten verschaffen"

We proberen onze bevindingen altijd te koppelen aan concrete oplossingen. Dat meer groen in de stad een positief effect heeft op de leefbaarheid en het klimaat van een stad staat inmiddels buiten kijf, maar er zitten ook haken en ogen aan die we nu nog niet voorzien. Meer groen kan bijvoorbeeld zorgen voor meer dieren, die wellicht nieuwe ziektes met zich meebrengen. Als wetenschapper kunnen we de juiste kennis en inzichten verschaffen.”

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

“De WUR richt zich onder meer op vraagstukken rondom voedsel en klimaat. Het ziekenhuis van Ede gebruikt onze wetenschappelijke kennis bijvoorbeeld om het aanbod van gezond voedsel te verbeteren. We werken daarnaast samen met de gemeente Amsterdam en Almere maar ook met agrarische ondernemingen in Midden Delfland aan regionale voedselvoorziening. Ook ondersteunen we Nijmegen en Eindhoven in klimaat slimme oplossingen. Ook internationaal zijn we rond voedsel en klimaat actief, zoals in Accra (Gambia) en Milaan (Italië).”

Wat zijn de belangrijkste vraagstukken waar steden in de toekomst mee te maken krijgen?

“Mobiliteit en digitalisering staan momenteel op het netvlies van veel steden. Deze twee uitdagingen vereisen vaak een nieuwe stedelijke infrastructuur. Maar ook CO2-uitstoot, energie en circulariteit zijn belangrijke vraagstukken waar wij aan bijdragen.

We houden ons ook bezig met een hele belangrijke mondiale uitdaging: voedselvoorziening. En dan met name in de megasteden met meer dan 10 miljoen inwoners. Hoe kunnen we gezond voedsel  voor die steden zoveel mogelijk in (en in de nabijheid van) steden produceren, met zo min mogelijk druk op de omgeving en het milieu? Dat wordt een enorme opgave.”

Lees ook:

Deze artikelen zijn onderdeel van onze themamaand Stad van de Toekomst. Klik hier om alle artikelen over dit thema te lezen.

Foto: Adobe stock | Foto in tekst: WUR