11-09-2018 11:10 | Door: Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl

De rol van steden in de maatschappij neemt toe nu meer en meer mensen daar wonen. Dat levert complexe problemen op rond onder meer voedsel, mobiliteit en participatie. Op 4 oktober wordt op de Nijmegen School of Management het seminar ‘The City as a Business Model’ georganiseerd. Tijdens dit seminar geven verschillende steden presentaties, waaronder London, Amsterdam en Copenhagen. Deze koplopers laten zien hoe zij de uitdaging aangaan om steden de transitie te laten maken naar een duurzame, inclusieve en circulaire economie. 

Meer en meer mensen wonen in de stad. Nog geen vijftien jaar geleden betrof dit minder dan de helft van de wereldbevolking; inmiddels zijn de stedelingen de bewoners van rurale gebieden ruimschoots voorbij. De verwachting is dat in 2050 maar liefst 70% van de gehele wereldbevolking in de stedelijke omgeving woont. Deze ongekende groei leidt tot complexe problemen, gerelateerd aan bijvoorbeeld mobiliteit, sociale cohesie, voedselzekerheid en woningvoorraden. Veel van deze fundamentele stedelijke voorzieningen moeten drastisch veranderen willen steden gezond, schoon en leefbaar blijven.

Radicaal andere stadsontwikkeling

Om als stad zowel de groei te managen als leefbaarheid te kunnen verzekeren, is het nodig over te stappen op radicaal andere perspectieven op stedelijke ontwikkeling. Perspectieven, waar de principes van duurzaamheid, sociale inclusiviteit en de circulaire economie in geïntegreerd zijn. Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit en initiatiefnemer van dit seminar: “Steden staan aan de vooravond van de transitie naar een leefbare en gezonde stad. Hoe deze vormgegeven moet worden en hoe dit proces zal verlopen weet niemand. Maar wat wel helder is is dat de principes van duurzaamheid, inclusiviteit en de circulaire economie een veelbelovend startpunt leveren om deze transitie op te baseren.” Maar het toepassen van elk principe afzonderlijk is al een enorme opgave. Hoe ze te integreren én om te vormen tot een concrete aanpak is een immense taak. Aandacht besteden aan de vraag hoe steden dit kunnen doen door van koplopers te leren is daarom waardevol.

Stadsontwikkeling als proces van co-creatie

Één cruciale voorwaarde is dat inwoners meedoen. Zonder deelname van inwoners is het uitvoeren en bereiken van stedelijke transitie ijdele hoop. Maar om inwoners mee te laten doen is het van belang dat ze ook zelf waarde kunnen halen uit hun deelname: een lagere energierekening bijvoorbeeld, of een een betere sfeer in de buurt door het gezamenlijk organiseren van een opvangnet voor ouderen. Maar ook voor bedrijven, gemeentelijke organisaties, en allerlei andere stakeholders in de stad is het van belang dat ze meedoen. Wat voor project of initiatief er ook beoogt wordt, de gemene deler is dat er waarde gecreëerd wordt doordat verschillende partijen waaronder burgers, bedrijven en de overheid samen proberen een antwoord te bieden op een complex probleem in de stad. Waarde die zich kan uiten op het niveau van de hele stad, de wijk, of zelfs één enkele straat.

Businessmodellen in de stedelijke omgeving

Om ervoor te zorgen dat inwoners en andere stakeholders in de stad meedoen, is het van belang de waarde die ze uit hun deelname kunnen halen te concretiseren. Met andere woorden: initiatieven en projecten uit te werken tot een stedelijk businessmodel. Zo’n stedelijk businessmodel kan helpen om te motiveren, te organiseren en initiatieven te structureren. “Elke stad zit vol met stromen aan materialen en competenties die niet benut worden. Daar op inspelen met een collectief stedelijk businessmodel maakt het mogelijk deze onbenutte capaciteit te ‘oogsten’ en waarde uit te halen. Die met elkaar ontwikkelen biedt perspectief op het versnellen van de transitie naar een duurzame en inclusieve circulaire economie", aldus Jonker.

Seminar ‘de Stad als Businessmodel’

Hoe zulke businessmodellen dan georganiseerd kunnen worden zodat ze daadwerkelijk leiden tot duurzaamheid, inclusiviteit en circulariteit vereist creativiteit, denkkracht en experimenten. Daarom organiseert Jonker op 4 oktober het seminar ‘the City as a Business Model’, waarin koplopers uit Europa met elkaar in gesprek gaan en ervaringen uitwisselen over innovatieve aanpakken en concepten die leiden tot meer duurzaamheid, inclusiviteit en circulariteit. Een mooi voorbeeld is de stad Maribor uit Slovenië, die een achterstand in duurzaamheid door grootschalige innovatieve projecten weet om te bouwen tot een koploperspositie.

Het seminar is toegankelijk voor professionals uit zowel de publieke als private sector die zich bezighouden met of geïnteresseerd zijn in stedelijke ontwikkeling. Het programma bestaat uit twee keer twee parallelle sessies van elk drie casussen, aangevuld met drie keynotes gegeven door de steden Nijmegen en Amsterdam en de OECD (Parijs). Deelname biedt een unieke mogelijkheid tot kennisvergaring op basis van Europese best practices, netwerken, en het uitwisselen van ervaringen en hindernissen op het gebied van stedelijke transitie. Aanmelden voor het evenement kan via deze link.

Lees ook ons interview met Harriët Tiemens, wethouder Duurzaamheid voor Nijmegen:

Foto: Adobe Stock (hoofd), Jan Jonker (tekst)